مەرگەندەر ءمۇلت كەتكەن جوق

نىسانا كوزدەيتىندەرگە قامقورلىق كەرەك

بۇل كۇنى التىننىڭ اۋىلى قاي جەردە ەكەنىن تۇسىنگەن جۋرناليستەردىڭ باسىم بولىگى «Fuyang Yinhu» سپورت ورتالىعىنا جينالدى. اتالعان جەردە الەم چەمپيو­نى زۋحرا يرنازاروۆا, ونىڭ كوماندالاستارى, ارالاس جۇپتا الەم بىرىنشىلىگى مەن الەم كۋبوگىندە جۇلدە الىپ جۇرگەن ەدۋارد ەششەنكو مەن اسەم ورىنباي سىنعا ءتۇستى.

الدىمەن تاپانشامەن 10 مەتر­گە جىل­جىمالى نىسانانى كوزدەۋدە زۋحرا يرنازاروۆا قارسىلاستارىنىڭ مىق­تى­لىعىنا قاراماستان, جارىستى وتە سە­نىمدى باستادى. ناتيجەسىندە, سولتۇستىك­كورەيالىق قوس سپورتشىدان وق بويى وزىپ, ازيا ويىندارىنىڭ ەكىنشى التىنىن قازاقستان قورجىنىنا سالدى. ال بۇل جارىستا باق سىناعان وتانداستارىمىز فاتيما يرنازاروۆا 6-ورىندى يەلەنسە, الەكساندرا سادۋاقاسوۆا 7-ورىنعا جايعاستى.

ءدال وسى جىلجىمالى نىسانا كوز­دەۋ­دەن توپتىق جارىستا اپكەلى-ءسىڭلىلى زۋحرا مەن فاتيما يرنازاروۆالار جانە الەكساندرا سادۋاقاسوۆا باستاعان قازاق­ستان قىزدار قۇراماسى كۇمىس جۇل­دەنى ەنشىلەدى (زۋحرا يرنازاروۆامەن بولعان سۇحباتىمىزدى كەلەسى نومىردە جاريالايمىز. – اۆتور).

سونىمەن قاتار بەيسەنبى كۇنى ستەند اتۋدا (Skid-ءمىح) ەدۋارد ەششەنكو مەن اسەم ورىنباي قازاقستان قورجىنىنا ءۇشىنشى التىن مەدال قوستى. اتالعان باسەكەدە العاشىندا 8 قۇراما باق سىنادى. وندا جەرلەستەرىمىز ءبىرىنشى ورىنمەن ىرىكتەۋدەن سۇرىنبەي ءوتتى. ەكىنشى كەزەڭدە 6 قۇراما فينال­دىق جولدامانى ساراپقا سالدى. بۇل سىندا وتانداستارىمىز ەكىنشى ورىن­عا تۇراقتاپ, التىن مەدال الۋ مۇمكىندىگى­نە يە بولدى. ال شەشۋشى كەزەڭدە كۋ­ۆەيت مەرگەندەرىمەن ءوزارا جەڭىمپاز­دى انىقتاۋعا كىرىستى. ەكى قۇراماعا دا التىن اۋاداي قاجەت ەدى. سەبەبى كۋۆەيتتىك­تەر­دىڭ قورجىنىندا بۇعان دەيىن 1 التىن, 1 قولا مەدال بولسا, ال بىزدە 2 التىن, 3 كۇ­مىس جانە 13 قولا بار-تۇعىن. نامىس­قا تىرىسقان جەرلەستەرىمىز باس-اياعى جارتى ساعاتتىڭ ىشىندە قارسىلاستارىنان 5 ۇپايعا اسىپ, ازيادانىڭ چەمپيونى اتاندى.

وسى جەڭىستەن كەيىن ارنايى سۇحبات بەرگەن اسەم ورىنباي بۇل جەڭىستى كەشەدەن بەرى ۋايىمداپ جۇرگەن اتا-اناسىنا ارنايتىنىن جەتكىزدى.

ء«بىزدىڭ كوماندامىز الەمدە مىقتى سانالادى. سەبەبى وسىعان دەيىن الەم كۋبوگى كەزەڭدەرىندە توپ جارىپ, الەم چەمپيوناتىندا قولا جۇلدە جەڭىپ العان­بىز. ەدۋارد ەكەۋمىز ءبىر-ءبىرىمىزدى ءسوز­سىز تۇسىنەمىز. الماتى وبلىسىندا بىرگە جات­تىعامىز. فينال وڭاي بولعان جوق. كۋۆەيتتىك قارسىلاستارىمىز وتە مىقتى, وليمپيادا جۇلدەگەرلەرى», دەدى اسەم.

سونداي-اق سپورتشى حانچجوۋداعى اۋا رايىنىڭ اتۋ بارىسىنا قالاي اسەر ەتكەنىنە توقتالدى.

«بۇگىنگىدەي سامال جەل اتۋعا ەش اسە­رىن تيگىزبەيدى. قاتتى جەل تۇرىپ, جاڭبىر جاۋسا, قينالاتىنىمىز انىق. مۇنداعى ىستىق ءارى ىلعالدى كليمات ماعان كادىمگىدەي اسەر ەتتى. قاتتى تەر­لەدىم. دەسە دە, ءبارى ءساتتى اياق­تالدى. قار­­سىلاستارىمىز ەكىنشى اينا­لىمدا قاتەنى كوپ جىبەردى. سودان-اق التىن جۇلدە قول سوزىم جەردە ەكەنىن ءتۇسىندىم», دەيدى ول.

شىنى كەرەك, 1900 جىلى پايدا بول­عان ستەند اتۋ قازاقستاندا كەنجە دا­مىعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. قازاقتار ادەتتە بالاسىن فۋتبول, كۇرەس, بوكس سە­كىلدى سپورت تۇرلەرىنە بەرىپ جاتادى. ول دا ءجون. الايدا نىسانا كوزدەۋ سپورتىندا ءبىر ەمەس, بىرنەشە مەدال جەڭىپ الۋ مۇمكىندىگى بار. وسى ازيا ويىندارىن­دا 20 مەدال جيىنتىعى ساراپقا سالى­نىپ جاتىر. بۇل دەگەنىڭىز – جەڭىل اتلەتي­كادان كەيىنگى ەڭ كوپ مەدال ۇلەستىرە­تىن سپورت ءتۇرى. ونىڭ ۇس­تىنە, مۇن­دا جاسقا قارامايدى. بۇدان بۇرىن جازعانىمىزداي, ولگا پانارينا 53 جاسىندا ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى اتانىپ وتىر. كۇمىس جۇلدەگەر اتان­عان كۋۆەيتتىك سپورتشىنىڭ جاسى 60-تا. سوندىقتان دا وسى سپورت ءتۇرىن قازاق­ستانداعى ءار قالادا دامىتۋ كەرەك دەگەن وي كەلدى. ايتپەسە, قۇرامادا اسەم ورىنبايدان باسقا بىردە-ءبىر قازاق سپورتشىسى جوق. 

التىن – ارمان, قولا – قولدا

بۇل كۇنى ويىنداردا التىننان ۇمىت­كەر سپورتشىلار تەك قولا مەدالمەن عانا شەكتەلدى. قولا جۇلدەنى جەڭىپ العانداردىڭ قاتارىندا سەمسەرلەسۋگە قاتىسقان وتاندىق سپورتشىلار دا بار.

بۇل سپورت تۇرىنەن ەرلەر كومانداسى جارتىلاي فينالدا ازيا چەمپيوندارى وڭتۇستىك كورەيا قۇراماسىنا ەسە جىبەردى. كەزدەسۋ 41:45 ەسەبىمەن اياقتالدى. سەم­سەرلەسۋدەن ەل نامىسىن مۇحامەدالي راحمانالي, ساتتارحان نازارباي, ارتەم ساركيسيان مەن جانات نابيەۆ قورعادى. ىرىكتەۋ كەزەڭىندە وتاندىق سپورتشىلار نەپال قۇراماسى (45:15) مەن كۋۆەيت كومانداسىن (45:43) جەڭگەن ەدى.

جاعاجاي ۆولەيبولىنان ەل نامى­­سىن قورعاعان سپورتشىلار سەرگەي بوگاتۋ مەن دميتري ياكولەۆ ازيا ويىندارى­نىڭ قولا جۇلدەسىن جەڭىپ الدى. ارا­لاس جۇپتىق سايىستا سپورتشىلارىمىز  يران­دىق قارسىلاستارىن جەڭدى. كەزدەسۋ 2:0 ەسەبىمەن اياقتالدى.

التىننان باستى ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرى  – تاەكۆوندوشىلارىمىز وسى كۇنى  قولا مەدالدى قاناعات تۇتتى. ەرلەر اراسىندا 80 كگ-دان جوعارى سالماق دا­رەجەسىندە سىنعا تۇسكەن سمايىل دۇي­سەباي العاشقى كەزدەسۋىندە بۋتان ەلىنىڭ سپورتشىسىنان باسىم تۇسسە, شيرەك فينالدا پاكىستاندىق سپورتشىنى جەڭدى – 2:0 (6:5, 9:3). ال جارتىلاي فينالدا وڭتۇستىككورەيالىق جاوحيانگ سونگكە 0:2 ەسەبىمەن جول بەردى.

67 كگ سالماقتا دەنيز جانسەل ازيا ويىندارىندا ەكى جەكپە-جەك وتكىزىپ, قولا جۇلدەگەر اتاندى. الدىمەن ول ليۆاندىق تاەكۆوندوشىنى 2:0 (6:3, 7:0) ەسەبىمەن ۇتسا, جارتىلاي فينالدا وڭتۇستىككورەيالىق سپورتشىعا شاماسى جەتپەدى – 1:2.

«جوسپارىم ورىندالدى دەي المايمىن. بابىمدا بولدىم, التىن الامىن دەپ كەلىپ ەدىم. ەندى امال جوق, پاريج وليمپياداسىنا جولداما جەڭىپ الۋىمىز كەرەك. سوعان جۇمىس ىستەيمىز», دەدى دەنيز.

ەسكە سالا كەتەيىك, جانسەل دەنيز 2018 جىلى يندونەزيادا وتكەن ازيا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانعان.

بۇعان دەيىن سپورتتىق گيمناستيكادان الەم كۋبوگى كەزەڭدەرىنىڭ جەڭىمپازى بولعان ناريمان قۇربانوۆ حانچجوۋدا نەبارى ءۇشىنشى ورىن يەلەندى. ات ۇستىندەگى جاتتىعۋلار فينالىندا قازاقستاندىق 15,100 ۇپاي عانا جيناي الدى. التىن مەدالدى قىتايلىق تايپەيدەن كەلگەن لي چي كاي (15,500) السا, ەكىنشى ورىندى جاپونيالىق ريوتا تسۋمۋرا (15,166) يەمدەندى.

ادىلبەك مۋسين جۇزۋدەن ەكىنشى مەدالىن جەڭىپ الدى. ازيا ويىندارىندا 50 مەترگە باتتەرفلياي ادىسىمەن جۇزگەن جەرلەسىمىز وڭتۇستىك كورەيا مەن سينگاپۋر سپورتشىلارىنان قالىپ قوي­دى. بۇعان دەيىن ول وسى ادىسپەن 100 مەتر­گە جۇزۋدە ۇزدىك ۇشتىككە ەنگەن بولاتىن.

ساكەن & حاسانباي – 1:2

كەشەگى كەشتە بوكسشىلار ءۇشىن وتە اۋىر كۇن بولدى دەسەك, قاتە ايتپاعان بولار ەدىك.

ايەلدەر اراسىندا 60 كيلوعا دەيىنگى سالماقتا سىنعا تۇسكەن ريمما ۆولو­سەن­كو العاشقى جەكپە-جەكتە تايپەيلىك قارسىلاسى ۆۋ شيگۋيعا ەسە جىبەردى. تارتىستى وتكەن كەزدەسۋدە تورەشى ءبىزدىڭ بوكسشىعا ەكى, قارسىلاسقا ءبىر ەسكەرتۋ جاسادى. سول ەسكەرتۋدىڭ سالدارىنان جەرلەسىمىز تورەشىلەردىڭ باسىم داۋىسىمەن قارسىلاسىنا جول بەردى.

كەشكى باعدارلامادا ازيا ويىندارىندا كوپشىلىك كۇتكەن ساكەن بيبوسىنوۆ پەن وزبەكستاندىق حاسانباي دۋسماتوۆ جەكپە-جەگى ءوتتى.

ءا دەگەننەن-اق بوكسشىلار ءبىر-ءبىرىن اڭدىسىپ جاتپادى. بىرنەشە سەريالىق سوققى جاسالدى. قۇلادى, شالىندى, ءسۇرىندى. بارلىعى بولدى. بىراق, ءبىزدىڭ ويىمىزشا, ءبىرىنشى راۋندتا وزبەك بوكس­شىسىنا نوكداۋن اشىلۋ كەرەك ەدى, وعان تورەشى كوز جۇما قارادى. سونداي-اق ءبىرىنشى راۋند اياقتالعاندا, بارلىق تورەشى ءبىراۋىزدان وزبەك بوكسشىسىنا جەڭىستى بەرگەندە, ءبىز عانا ەمەس, قاسىمىزدا وتىرعان وزگە ەلدىڭ جۋرناليستەرى دە تاڭدانىسىن جاسىرا المادى.

ەكىنشى, ءۇشىنشى راۋندتا ەكى بوكس­شى دا سوققى الماسىپ جاتتى. ويىمىزشا, ساكەن جەڭىلمەدى. بىراق تورەشىلەردىڭ ويى باسقا بولدى. بۇعان دەيىن ەكى بوكسشى ءبىر-بىرىمەن كەزدەس­كەن ەدى. جالپى ەسەپ ازىرگە 2:1, وزبەك بوكسشىسىنىڭ پايداسىندا.

«وكىنىشكە قاراي, ەكىنشى كەزدەسۋىمدە جەڭىلىپ قالدىم. ازيا ويىندارىندا التىن الىپ, ماقساتىما جەتسەم دەپ ەدىم. قاتەلىك وزىمنەن بولدى. نەگىزى, جاقسى جۇدىرىقتاسىپ ەدىم. بىراق ءبىرىنشى راۋندتا تورەشىلەردىڭ بارلىعى قارسىلاسقا ۇپاي بەرگەنىن كورگەن سوڭ, تاكتيكانى دۇرىس ورىنداي المادىم. جوسپاردىڭ ءبارى وزگەرىپ كەتتى. ەندى جارىس جولىندا قالعان بوكسشىلاردىڭ بارىنە ساتتىلىك تىلەيمىن. ءانۇرانىمىزدى ويناتىپ, بايراعىمىزدى كوتەرىپ, ليتسەنزيانى كوبىرەك السىن», دەدى س.بيبوسىنوۆ.

71 كگ سالماقتا سەنساتسيا ورىن الا جازدادى. الەم چەمپيونى اسلانبەك شىمبەرگەنوۆ وتە قيىن كەزدەسۋدە جەر­گىلىكتى قىتايلىق سپورتشىنى ۇتتى. وسى ورايدا بوكسشىنىڭ جەكە باپكەرى ەرمەك ەرتاەۆ كەزدەسۋدى قورىتىندىلاپ, ءمان-جايدى ءتۇسىندىرىپ بەردى.

«جەكپە-جەك وتە اۋىر ءوتتى. تورە­شى ەكى-ءۇش رەت نوكداۋن بولاتىن ءساتتى ەسەپكە سالمادى. بۇل ەندى – ازيا ويىندارى. وڭاي بولمايدى. ەكىنشى راۋندتى قارسىلاسقا 3:2 ەسەبىمەن بەردى. اسلانبەك ءوزىن قولعا الىپ, جەڭىستى ج ۇلىپ الدى. اسلانبەكتىڭ بۇل قارسىلاسىن بىلمەيمىز. ول الەم چەمپيوناتىنا دا, باسقا جارىستارعا دا قاتىسپاعان. ازيا ويىندارىندا العاش رەت كورىپ وتىرمىز. ەندىگى قارسىلاس – وزبەك بوكسشىسى. 67 كگ-دا الەم چەمپيونى اتانىپ, 71 كگ-عا اۋىسقان. بارلىعىن شارشى الاڭ كورسەتەدى», دەدى اسلانبەكتىڭ باپكەرى ەرمەك ەرتاەۆ.

سونىمەن, سپورتشىلارىمىز جا­رىس­­تىڭ بەسىنشى كۇنىندە توعىز مەدال ەنشى­لەپ, بەيرەسمي كوماندالىق ەسەپتە قۇرا­مامىزدى ۇزدىك وندىققا جا­قىنداتتى. بۇگىن جارىس جولىنا التىن الادى-اۋ دەگەن سپورتشىلارىمىز شىعادى.