جالپى سۋرەتشىلەر الەمى جۇمباق پەن اڭىزعا تولى بولسا دا, ولاردىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى كوپ ايتىلا قويمايدى. ماسەلەن, قازاق بەينەلەۋ ونەرى دەگەندە, الدىمەن ويىمىزعا سونىڭ نەگىزىن قالاعان ءابىلحان قاستەەۆتەن باستاپ, ايشا عالىمباەۆا, مولداحمەت كەنباەۆ, قاناپيا تەلجانوۆ, ابۋباكىر ىسمايىلوۆ, سابىر مامبەەۆ, گۇلفايرۋس ىسمايىلوۆا, ساليحيتدين ايتباەۆ, توقبولات توعىسباەۆ سەكىلدى ساناۋلى عانا قىلقالام شەبەرلەرى تۇسەدى. ال وسى ونەردىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ, مول مۇرا قالدىرعان قانشاما تالانتتى تۇلعا بار. سولاردىڭ دەنى ۇمىتىلىپ بارادى. سونداي دارابوزدىڭ ءبىرى – ءالى ءجۇسىپوۆ.
شىنىمدى ايتسام, بۇعان دەيىن مەن دە بۇل سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىعى تۇگىل, ەسىمىن دە ەستىگەن ەمەسپىن. ال ونى جاقىن بىلۋىمە ءبىر وقيعا سەبەپ بولدى. بەلگىلى اقىن بايبوتا قوشىم-نوعاي الەۋمەتتىك جەلىدە ومىردەن وتكەن تۇلعالاردىڭ تۋعان كۇنىن ەسكە الىپ, شىعارمالارى تۋرالى از-مۇز دەرەك بەرىپ وتىرادى. جاقىندا اقىن اعامىز ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان دارىن يەسىنىڭ تۋعان كۇنىنە وراي ونى ەسكە الىپ, ءبىر توپ كارتيناسىن سالدى. قازاقى بوياۋعا باي تۋىندىلارى مەن تابيعات تاڭعاجايىپتارىن تاڭعى شىقتاي مولدىرەتىپ بەينەلەگەن پەيزاجىن كورىپ تاڭعالدىم. كوزى ەندى اشىلعان بۇلاقتان ءشولىمدى قاندىرعانداي اسەر الدىم.
جامبىل قالاسىندا ومىرگە كەلگەن سۋرەتشى اكە-شەشەسىنەن جاستاي جەتىم قالىپ, بالالار ۇيىندە تاربيەلەنگەن. جاس كۇنىنەن بەينەلەۋ ونەرىنە جاقىن بولىپ, ورتا مەكتەپتى تامامداعاننان كەيىن, بىشكەك قالاسىنداعى كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىنە وقۋعا تۇسەدى. ونى 1953 جىلى ويداعىداي اياقتاپ, ماسكەۋدەگى ي. رەپين اتىنداعى كەسكىندەمە, ءمۇسىن جانە ساۋلەت ينستيتۋتىنا قابىلدانىپ, ۇلاعاتتى ۇستازى ي. سەرەبريانوۆ شەبەرحاناسىندا ءبىلىم العان. ستۋدەنت كەزىنەن دارىنىمەن دارالانىپ, كوزگە تۇسەدى. ۇلتتىق ناقىشقا تولى تۋىندىلارى مەن قازاق جەرىنىڭ سايىن دالاسى مەن شوقتىعى بيىك تاۋلارىن اسەم بەدەرلەگەن عاجايىپ پەيزاجدارى تالعامى بيىك ۇستازدارى مەن كوزىقاراقتى قاۋىمنىڭ كوڭىلىنەن شىعادى. 1956 جىلدان جۇمىستارى كورمەگە قويىلا باستايدى. 1959 جىلى كسر سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەلىگىنە قابىلداندى.
ءجۇسىپوۆتىڭ پەيزاجدارىن كورىپ وتىرىپ, ونىڭ شەبەرلىگىنە, تابيعات سۇلۋلىعىنىڭ سىرىن ۇققان جانىنىڭ نازىكتىگىنە, سىرشىلدىعىنا قايران قالاسىز. ونىڭ تابيعاتتى ءار قىرىنان بەدەرلەگەن كارتينالارى بوياۋ ءتۇسىنىڭ قانىقتىعىمەن, شىنايىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. سۋرەتشىنىڭ پورترەت جانرىنداعى قولتاڭباسى دا بولەك. وعان كەيىپكەر بولعان قاريالاردىڭ, ەلگە تانىمال تۇلعالاردىڭ بولمىسىنان حالقىمىزعا ءتان اسىل قاسيەتتەردىڭ بارلىعىن كەزدەستىرەسىز. سونداي-اق ناتيۋرمورتتارى مەن تاقىرىپتىق كەسكىندەمەلەرى دە كەلىستى ورنەگىمەن ءورىس تاپقان.
قىسقاسى, قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا عۇمىر كەشسە دە سوڭىنا مول مۇرا قالدىرعان قىلقالام شەبەرىنىڭ ءاربىر تۋىندىسى ۇلتتىق بوياۋعا باي مازمۇنىمەن, كوركەمدىگىمەن, سان ءتۇرلى وبرازىمەن, جان جادىراتار سۇلۋلىعىمەن ايشىقتالىپ تۇرادى. ءبىز وسى جولى سۋرەتشىنىڭ جانىمىزعا جاقىن 1960 جىلى سالعان «العاشقى وقۋ» اتتى كارتيناسىن ءسوز ەتسەك دەيمىز. ءبىر قاراعاندا, بۇل تۋىندى وتە قاراپايىم. قازاقى كيىز ءۇي. ونىڭ ىرگەسىندە اق جاۋلىق تارتقان اجە نەمەرەسىمەن وتىر. كوك مايسانىڭ ۇستىنە جايىلعان كىلەم ۇستىندە مەكتەپكە بارعان با, الدە ەندى بارا ما, ايتەۋىر جاس جەتكىنشەك كىتاپ وقىپ جاتىر. اجەسى مەن 3-4 جاستاعى تاقياسىنا ۇكى تاققان نەمەرەسى سول بالانىڭ داۋىستاپ وقىپ بەرىپ جاتقانىن تىڭداپ وتىرعان سەكىلدى. كارتيناداعى بار بەينە وسى. بىراق...ءيا, بىراق وسى بەينەدەن ءسىزدىڭ دە اۋىلدا وتكەن بالالىق شاعىڭىز, ءسىزدى جان بالاسىنا تەڭگەرمەي ەركەلەتىپ وسىرگەن اجەڭىز ەسكە ءتۇسىپ, سول كۇندەر ەندى قايتىپ كەلمەيتىنىن ءبىلىپ, كەۋدەڭىزدى وكسىك قىسادى. بۇل تۋىندىدا قازاقتىڭ بولمىسى دەيسىز بە, مىنەزى دەيسىز بە, ەتنوگرافياسى دەيسىز بە – ءبارى دە كوزگە بادىرايىپ كورىنىپ تۇر. سوندىقتان ەشنارسە ايتقىڭىز كەلمەيدى سۋرەتتىڭ ءوزى سايراپ تۇر.
قىلقالام شەبەرى وسى ەڭبەگى تۋرالى ءبىر جازباسىندا: «بۇل كارتينانىڭ استارىندا ەكى الەم مەن ەكى ۇرپاق بار. ياعني, ەسكى مەن جاڭا ءداۋىردى كورسەتكىم كەلدى. مەن اجەنىڭ بەينەسى ارقىلى مەيىرىمدىلىكتى, ىزگىلىكتى بەينەلەدىم. ول كىسى نەمەرەسىنە قاراپ: ء«بىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە وقۋعا جاعداي دا, مۇمكىندىك تە بولمادى. ەندى سەندەر جاڭا ءداۋىردىڭ تىنىسىن سەزىنىپ وقىڭدار, باقىتتى بولىڭدار» دەگەندى مەڭزەدىم. وسى جۇمىسىمدا ءوز ويىمدى ۇلتتىق بولمىسقا تولى سيپات ارقىلى جەتكىزۋدى كوزدەدىم», دەپ ايتىپتى.
اقيقاتىن ايتقاندا, اۆتوردىڭ نەگىزگى كوزدەگەن ماقساتى ورىندالعان. بۇل تۋىندى الپىس جىلدان اسسا دا كەشە عانا سۋرەتشى قىلقالامىنان شىققانداي اسەر قالدىرادى. ونەردىڭ ۇلىلىعى دا, قۇندىلىعى دا وسى بولار, ءسىرا!