جاقىندا ءماجىلىس دەپۋتاتى اسقار سادىقوۆ شاعىن جانە ورتا بيزنەس (شوب) ماسەلەسىنە بايلانىستى ۇكىمەتكە ساۋال جولدادى. ول پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋدا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردى كورپوراتيۆتى نەسيەلەۋگە قاتىستى سىنعا العانىن جانە ونىڭ ءادىل سىن ەكەنىن ايتادى. ايتۋىنشا, جولداۋدا ايتىلعان ماسەلەلەر مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىنىڭ وزگەرگەنىن جانە ۇزاق جىلدار بويعى بانكتەر مۇددەسىن لوببيلاۋدان كەتە باستاعانىن بىلدىرەدى.
«وسىنداي قولداۋدىڭ دالەلى رەتىندە «اق جول» پارتياسىنا كاسىپكەرلەر كوممەرتسيالىق بانكتەردىڭ قىزمەتىندەگى زاڭسىز مۇددەلەرگە نۇقسان كەلتىرۋ جونىندە جۇگىنۋدى جالعاستىرىپ جاتىر. مىسالى, بانك تالاپ ەتكەن اقپارات نەمەسە قۇجاتتى دەر ۋاقىتىندا ۇسىنباعانى ءۇشىن ءاربىر جاعدايعا 10 اەك كولەمىندە ايىپپۇل سالىنادى. كەپىل مۇلكىن راسىمدەۋ مەرزىمىن بۇزعانى ءۇشىن م ۇلىك قۇنىنىڭ 10 پايىزى كولەمىندە ءوسىمپۇل ەسەپتەلەدى. زايم سوماسىن ماقساتتان تىس پايدالانعانى ءۇشىن زايم سوماسىنىڭ 15 پايىزى كولەمىندە تۇراقسىزدىق ايىبى بەرىلەدى جانە تاعى دا باسقا. بۇدان باسقا, شارتتاردىڭ تالاپتارى بويىنشا بانك قارىز بويىنشا بەرەشەكتى وتەۋ مىندەتتەمەلەرى بۇزىلعان جاعدايدا كەزەكتىلىكتى ايقىنداۋ جانە شارالار قولدانۋ قۇقىعىن وزىنە قالدىرادى. سونداي-اق شارتتىڭ تالاپتارى بويىنشا بانك, ەگەر مۇنداي قۇقىق باعدارلامادا كوزدەلگەن بولسا, سىياقى مولشەرلەمەسىن (مولشەرلەمەلەرىن) ۇلعايتۋ جاعىنا قاراي بىرجاقتى تارتىپپەن وزگەرتۋ قۇقىعىن وزىنە قالدىرادى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ زايمدى ۇسىنۋعا قاتىستى وسىنداي ورىنسىز شارتتارى شوب نىسانىن تىعىرىققا تىرەپ, وزدەرى ءۇشىن ءتيىمسىز شارتتارعا كەلىسۋگە ءماجبۇر ەتەدى. بۇل دەگەنىمىز – شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا باعىتتالعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتىن ەلەمەۋ دەگەن ءسوز», دەيدى دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى بازالىق مولشەرلەمە جاعدايىندا نەسيەنى, ونىڭ ايىپپۇلدارىن ۋاقتىلى تولەپ تۇرۋ كاسىپكەرگە وتە قيىنعا سوعادى. بۇل رەتتە بارلىق قارجى ينستيتۋتتارى قولداناتىن بىرىڭعاي كەلىسىمشارت جاسالۋعا ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى ول.
جالپى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءتاۋىر داميتىن بولسا, ەكونوميكانىڭ تىرەگى بولا الاتىنى ءجيى ايتىلادى. بۇل ەۋروپا ەلدەرىندەگى مىسالمەن دالەلدەنىپ تە ءجۇر. ماسەلەن, كارى قۇرلىقتا شاعىن جانە ورتا كاسىپورىندار بۇكىل ەكونوميكانىڭ 90 پايىزدان استامىن قۇرايدى. وندا 100 ميلليونعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى, تيىسىنشە ولار ەۋروپا ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ تەڭ جارتىسىنان استامىن بەرىپ وتىر. سوندىقتان ەكونوميكانىڭ بۇكىل سەكتورى بويىنشا قوسىلعان قۇن دا ۇلكەن رولگە يە.
اناليتيكتەردىڭ ايتۋىنشا, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋى ورنىقتى جانە تسيفرلىق ەكونوميكاعا وتۋدە ايىرىقشا ماڭىزدى, سونداي-اق ونەركاسىپتىك ەكوجۇيەلەردىڭ گۇلدەنۋى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋدا, ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق تاۋەلسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە اسا قاجەت. سونىمەن بىرگە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ جوعارى دەڭگەيدە دامۋى كەز كەلگەن سىرتقى جاعىمسىز جاعدايلارعا ءتوزىمدى بولۋعا دا اسەر ەتەدى. بۇعان قوسا ەۋروپالىق ساراپشىلار شوب-تىڭ رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا جانە الەۋمەتتىك بىرلىككە ىقپال ەتەتىنىن, كليماتتىڭ وزگەرۋى سياقتى ماسەلەلەردى شەشۋگە جانە يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى تاراتۋعا كومەكتەسەتىنىن ايتادى.
بيىل ءبىرىنشى توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدەگى تىركەلگەن شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 2,1 ملن-عا جەتكەن. سونىڭ 1,9 ميلليونى – قازىر جۇمىس ىستەپ تۇرعاندارى. ونىڭ ىشىندە 1,3 ميلليونى – جەكە كاسىپكەرلەر, 354,3 مىڭى – شاعىن كاسىپورىندار, 252,2 مىڭى – شارۋا قوجالىقتارى مەن فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار جانە 2,9 مىڭى – ورتا كاسىپورىندار.
شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى بويىنشا الماتى كوش باستايدى. مۇندا شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 3,9 ملن ادامعا جەتىپ وتىر. جالپى, ەل بويىنشا 13,6 ملن ادام شوب-تا جۇمىس ىستەپ, ناپاقاسىن ايىرىپ ءجۇر. ال بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا شوب ءوندىرىپ شىعارعان ءونىم كولەمىنىڭ قۇنى 4,2 ترلن تەڭگە بولدى. ءبىر جىل بۇرىنعى كورسەتكىشتەن 14,4 پايىزعا كوپ.