كەشە قىتايدىڭ حانچجوۋ قالاسىنداعى اتلەتيكالىق اۋىلدا ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك تۋى سالتاناتتى تۇردە كوتەرىلدى. كوك تۋدى كوتەرۋ سالتاناتىنا ەل قۇراماسىنىڭ سپورتشىلارى مەن سپورت سالاسىن باسقارۋشى ماماندار قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا بەس مەملەكەتتىڭ – قازاقستان, بۋتان, يراك, ومان, باحرەين تۋلارى كوتەرىلىپ, ءانۇراندارى شىرقالدى. رەسمي ءىس-شارادا ءبىزدىڭ قۇراما قىز-جىگىتتەرىنىڭ قاتارى وزگە ەلدىڭ سپورتشىلارىنان اناعۇرلىم كوپ بولدى. ەل دەلەگاتسياسىن ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتى سپورت دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەلسيار قاناعاتوۆ, كوميتەتتىڭ باس حاتشىسى اندرەي كريۋكوۆ, تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى سپورت جانە دەنە شىنىقتىرۋ ىستەرى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل بەكتەنوۆا, بوكستان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى مىرزاعالي ايتجانوۆ, رەگبيدەن ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس جاتتىقتىرۋشىسى اننا ياكوۆلەۆا, بوكستان الەم چەمپيوندارى – اسلانبەك شىمبەرگەنوۆ, ساكەن بيبوسىنوۆ, ماحمۇت سابىرحان باستاپ شىقتى.
مىرزاعالي ايتجانوۆ,
بوكستان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى:
ءۇش جولدامادان ءۇمىتتىمىز
– ۇزاق جولدان سوڭ جىگىتتەر ءبىر كۇن دەمالدى. بىزگە ارنايى بەرىلگەن سپورتزالدا العاشقى جاتتىعۋىمىزدى جاسادىق. شاكىرتتەرىمە قارسىلاس بولادى-اۋ دەگەن بوكسشىلاردىڭ بارلىعىن بىلەمىز. كەزىندە دانيار ەلەۋسىنوۆ, ءابىلحان امانقۇل, تۇرسىنباي قۇلاحمەت سەكىلدى مىقتى بوكسشىلارىمىزعا قارسىلاس بولعان فيليپپيندىك ەۋمير مارسيال كاسىپقوي بوكستان اۋەسقوي بوكسقا قايتا ورالىپتى. ول بۇگىندە 80 كيلو سالماقتا جۇدىرىقتاسادى. نۇربەك ورالبايدىڭ باستى قارسىلاسىنىڭ ءبىرى.
ءبىزدىڭ قۇراما سارى قۇرلىق دوداسىنا وتە جوعارى دەڭگەيدە دايىندالىپ كەلدى. الماتى وبلىسىنداعى «اقبۇلاق» وليمپيادالىق ورتالىعىندا سپورتشىلار تاۋعا شىعىپ, دەنە دايىندىعىن شىڭدادى. قورىتىندى جاتتىعۋ تۇركىستان وبلىسىندا ءوتتى.
كەيىنگى كەزدە بوكستا كوپتەگەن وزگەرىس بولىپ جاتىر. بۇرىن بوكسشىلار وليمپيا ويىندارىندا 10, 11, ءتىپتى 12 سالماقتا سىنعا تۇسسە, قازىر 7 سالماق قانا قالدى. اتاپ ايتساق, پاريج تورىندە ەرلەر 51, 57, 63,5, 71, 80, 92, 92 كيلودان جوعارى سالماق دارەجەسىندە جۇدىرىقتاسادى. ازيا ويىندارىندا دا وسى جەتى سالماقتا فينالعا شىققان قوس بوكسشى وليمپيادا جولداماسىن قانجىعاسىنا بايلايدى.
بۇيىرتسا, سول جەتى سالماقتان بەرىلەتىن 14 جولدامانىڭ مەيلىنشە كوبىنە يەلىك ەتەمىز دەپ ويلايمىن. بارلىعىن رينگ كورسەتەدى. دەسە دە ءۇش جولدامادان دامەلىمىز. بارلىق جىگىتتەردەن ءۇمىت كۇتەمىز. بۇل جولى باعى جانباعاندارعا ليتسەنزيا تاراتاتىن جارىستار اياقتالمايدى. ازيا ويىندارى – جولداما ۇلەستىرىلەتىن جارىستاردىڭ باسى. پاريج وليمپياداسىنىڭ جولدامالارى ساراپقا سالىناتىن الدا ءالى ەكى ءىرى حالىقارالىق تۋرنير بار. ونىڭ ءبىرى – يتاليادا, ەكىنشىسى بانگكوكتا وتەدى. بىرىنشىسىندە – 49, ال ەكىنشىسىندە 51 ليتسەنزيا ويناتىلادى. دەمەك حانچجوۋدا جولى بولماعان بوكسشىلارعا الدا ءالى دە كوپتەگەن مۇمكىندىكتەر بار. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – بوكسشىلاردى پاريج وليمپياداسىنا جەتى سالماقتا تولىق قۇراممەن اپارۋ.
بارلىق جاعداي جاسالعان
ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ وكىلى ەلسيار قاناعاتوۆ تۋ كوتەرۋ سالتاناتىنا جينالعان سپورتشىلارعا ساتتىلىك تىلەپ, ازيا ويىندارى ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى سپورت دوداسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇگىن ازيا ويىندارىندا ەلىمىزدىڭ كوك بايراعى كوتەرىلدى. قازىر 200-گە جۋىق سپورتشى اتلەتيكالىق اۋىلعا كەلىپ قونىستاندى. بۇل جولى قىتاي ەلى سپورتشىلارعا جاقسى جاعداي جاساعان ەكەن. جاتىن ورىننان باستاپ, جاتتىعۋ زالىنا دەيىن تياناقتى ويلاستىرىلعان. ەندى تەك جارىس جولىندا ايانباي تەر توگىپ, جانكۇيەرلەردى قۋانتۋ عانا قالدى. سپورتشىلارىمىز ەل ءۇمىتىن اقتايدى دەپ سەنەمىز. اتلەتتەرىمىزگە ساتتىلىك تىلەيمىز, – دەدى ەلسيار قاناعاتوۆ.
تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ وكىلى ايگۇل بەكتەنوۆا ازيا ويىندارىنا ارنالعان سپورتشىلار قالاشىعىندا جان-جاقتى مۇمكىندىك ايتتى.
– ازيا ويىندارىنا كەلەتىن 800-دەن استام ادامنىڭ العاشقى لەگى 20 قىركۇيەكتەن بەرى وسىندا ءجۇر. ەكىنشى دەلەگاتسيا 23 قىركۇيەكتە كەلەدى. وسىنداي رەتپەن سپورتشىلارىمىز 1 قازانعا دەيىن حانچجوۋعا كەلىپ ۇلگەرەدى. ەلدەن كەلگەن ارنايى قىزمەتكەرلەرىمىز سپورتشىلارعا قىزمەت كورسەتىپ جاتىر. سپورتشىلار قونىستانعان جەر لوگيستيكا تۇرعىسىنان ءتيىمدى ورنالاسقان. جاتىن بولمەلەرى كەڭ, ەرىكتىلەر جوعارى دەڭگەيدە قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. جاتتىعۋ زالدارى دا كوڭىلدەگىدەي, كولىك تاسىمالدارىنا دا قاتىستى ماسەلە جوق. ەندى سپورتشىلارىمىزدان تەك جەڭىس كۇتەمىز, – دەدى ايگۇل بەكتەنوۆا.
بوكسشىلار ساقاداي ساي
ازيا ويىندارىندا 524 سپورتشى ەل نامىسىن قورعايتىنىن بۇعان دەيىن بىرنەشە رەت جازدىق. بارعان سپورتشىلارىمىز ەلدىڭ ابىرويىن كوتەرىپ, مەدال الۋعا تالپىناتىنى انىق. الايدا ءبارى بىردەي جۇلدەگەر بولماسا دا, سولاردىڭ اراسىنان ەل ءۇمىتىن اقتايتىن چەمپيونداردىڭ شىعاتىنى اقيقات. ەندى سولاردىڭ ىشىندە «كىمدەرگە سەنىم ارتۋعا بولادى؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ كورەيىك.
وليمپيادا نە ازيا ويىندارى بولسىن, ءبىرىنشى كەزەكتە بوكسشىلارعا ۇلكەن سەنىم ارتىلادى. بۇل جولعى دوداعا قاتىساتىن جەتى بوكسشىنىڭ ەكەۋى – وليمپيادا جۇلدەگەرى, ۇشەۋى – الەم چەمپيونى. سوندىقتان اتالعان سپورت تۇرىنە جانكۇيەرلەر ۇلكەن ۇمىتپەن قارايدى. دەگەنمەن, بىزدىڭشە, بۇل سىندا ماحمۇت سابىرحان مەن اسلانبەك شىمبەرگەنوۆتىڭ جەڭىمپازدار قاتارىنان كورىنۋىنە مۇمكىندىك بار. ال سوڭعى الەم چەمپيوناتىندا اتوي سالعان نۇربەك ورالباي فينالعا دەيىن جەتسە دە – ۇلكەن ناتيجە بولماق. ول فينالدا ەجەلگى قارسىلاسى, قىتايلىق قازاق بوكسشىسى توقتاربەك تاڭاتقانمەن جۇدىرىقتاسۋى ىقتيمال. نۇربەك توقتاربەكپەن پرەزيدەنت كۋبوگىندە جانە سوڭعى الەم بىرىنشىلىگىندە ەكى رەت كەزدەسىپ, ەكەۋىندە دە جەڭىسكە جەتتى. دەگەنمەن ءبىرىنشى كەزدەسۋدەن گورى سوڭعى كەزدەسۋدە قىتاي اتىنان شىعىپ جۇرگەن توقتاربەكتىڭ وتە جوعارى دايىندىقپەن كەلگەنى ءارى دەڭگەيى اجەپتاۋىر وسكەنى اڭعارىلدى. ونىڭ ۇستىنە ازيا ويىندارى قىتايدا ءوتىپ جاتقانىن دا ەسكەرۋ قاجەت.
ريو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ساكەن بيبوسىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ول بۇگىندە جاراقاتىنان تولىق ايىققان. ونىڭ وسى جولعى قارسىلاستارى دا مىقتى. كوبىسى وزبەك بوكسشىسى حوسونباي دۋسماتوۆتى ساكەن بيبوسىنوۆتىڭ باستى قارسىلاسى سانايدى. وتانداسىمىزدىڭ وزگە قارسىلاستارىن دا ەسەپتەن شىعارۋعا بولمايدى. سەبەبى 2021 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازى جاپوندىق تومويا تسۋبوي, 2023 جىلعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ۇندىستاندىق بوريا ديپاك, 2021 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى, تايلاندتىق ساەنگپحەت تانارات سىندى ءتورت قۇرلىقتى مويىنداتقان بوكسشىلار اجەپتاۋىر قارسىلىق تانىتاتىنى انىق. ايتكەنمەن, ساكەن جارىسقا 100 پايىز دايىنمىن دەپ وتىر.
– دايىندىق وتە جاقسى ءوتتى. تاشكەنتتەگى الەم چەمپيوناتىنا قاراعاندا, دايىندىعىم ويداعىداي. ەڭ باستىسى, ازيا ويىندارىندا بارلىق قارسىلاسىمنان باسىم ءتۇسىپ, ءانۇرانىمىزدى شىرقاتسام دەيمىن. سونداي-اق وليمپياداعا ليتسەنزيا ۇتىپ العىم كەلەدى. 51 كيلودا ازيا قۇرلىعىندا كىلەڭ مىقتىلار جينالعان. بۇگىندە الەم چەمپيوندارى مەن جۇلدەگەرلەرىنىڭ بارلىعى ازيا ويىندارىنا كەلىپ وتىر. مەنىڭ ناتيجەم العاشقى كەزدەسۋگە بايلانىستى. ەل ءۇمىتىن اقتاۋعا بارىمىزدى سالامىز, – دەيدى الەم چەمپيونى ساكەن بيبوسىنوۆ.
ال قىزدار بوكسىندا كوشباسشىلار كوپ بولماسا دا, الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى كارينا يبراگيموۆا, سونداي-اق ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى نازىم قىزايباي ازيا ويىندارىندا توپ جارادى دەگەن سەنىمدەمىز.
تورتتىكتەن كورىنۋگە تىرىسامىز
بوكسشىلاردان بولەك, جەڭىس تۇعىرىنان كورىنەدى-اۋ دەگەن سپورتشىلار قۇرامادا جەتىپ ارتىلادى. مىسالى, ەركىن كۇرەستەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى, ەكى دۇركىن ازيا چەمپيونى ازامات داۋلەتبەكوۆ, گرەك-ريم كۇرەسىنەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى, ازيا چەمپيونى ايدوس سۇلتانعالي, قىزدار كۇرەسىنەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى, ازيانىڭ ءۇش دۇركىن جەڭىمپازى ءجاميلا باقبەرگەنوۆانىڭ قاي-قايسىسى بولسىن قۇراما قورجىنىنا التىن سالۋعا لايىق. سونداي-اق كاراتەدەن توكيو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى سوفيا بەرۋلتسەۆا مەن الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى قايسار الپىسبايدى ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. ال رەگبيدەن قازاقستان ايەلدەر قۇراماسى 2014 جىلعى ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى ەكەنى بەلگىلى. تۋ ۇستاۋشى, الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى نادەجدا دۋبوۆيتسكايادان دا ءۇمىت كوپ.
سپورتتىق گيمناستيكادان الەم كۋبوگى كەزەڭىنىڭ جەڭىمپازى ناريمان قۇربانوۆ, ۋنيۆەرسيادا چەمپيونى ميلاد كاريمي سىندى اتلەتتەرىمىز قازاقستان ءانۇرانىن شىرقاتادى دەپ سەنەمىز. سونىمەن قاتار سەمسەرلەسۋدەن رۋسلان قۇربانوۆ تا اتوي سالۋى كەرەك. برازيليالىق دجيۋ-دجيتسۋدان كوپ جارىستا توپ جارعان مانسۇر حابيبۋللا – باستى فاۆوريتتەردىڭ ءبىرى.
ال شاحماتشىلار اراسىندا گروسمەيستەرلەر ءبيبىسارا اساۋباەۆا, جانسايا ابدىمالىك, دينارا سادۋاقاسوۆالارمەن ازيا تۇرماق الەم شاحماتشىلارى سىنا- سادى.
باسقا دا سپورتشىلاردى اتاپ وتۋگە بولادى. ايتالىق, كيبەرسپورت, ۆەلوسپورت, قۇزعا ورمەلەۋ, ەسكەك ەسۋ, ءجۇزۋ, نىسانا كوزدەۋ سەكىلدى سپورت تۇرلەرىنەن ءانۇرانىمىزدى شىرقاۋعا لايىق سپورتشىلار بارشىلىق.
جوعارىدا ايتقان 20-عا جۋىق سپورتشىنى توپ باسىنا قويعاندا, قازاقستان قۇراماسى بەيرەسمي كوماندالىق ەسەپتە بۇعان دەيىنگى جەتىستىكتەن اسىپ تۇسەدى دەپ سەنەمىز. ەڭ باستىسى سپورتشىلارىمىز جەرگىلىكتى كليماتقا تەز بەيىمدەلىپ, جاۋاپتى جارىسقا تىڭ كۇشپەن شىعۋعا ءتيىس. جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, سپورتشىلارىمىزدىڭ دايىندىعى ويداعىداي. ال ولاردىڭ باعى مەن بابى قاتار شاپسا, جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزەمىز.