جاز بويى جاۋىننىڭ الا-قۇلا جاۋعانىنا قاراماستان سولتۇستىكقازاقستاندىقتار ءبىرشاما جاقسى استىق ءوسىردى. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مارات تاسماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ورتا ەسەپپەن كەمىندە گەكتارىنان 12-13 تسەنتنەردەن استىق جيناۋعا ءۇمىت بار ەدى. بىراق تامىزدىڭ اياعى مەن قىركۇيەكتىڭ باسىندا ءۇزىلىسسىز جاۋعان جاڭبىر ديقاننىڭ كوڭىل-كۇيىن ءتۇسىرىپ كەتتى. دەستەگە تۇسكەن استىق تا, ءدانى دە ءونىپ كەتىپ جاتىر. كۇن ءسال اشىلعاندا دەستەنى اۋدارۋمەن اينالىسىپ جاتقاندار كوپ. القاپقا كومباين وڭايلىقپەن كىرە المايدى, جاۋىن جەردى ەزىپ جىبەرگەن.
تامىزدىڭ سوڭعى ونكۇندىگىندەگى ءۇزىلىسسىز جاۋىن 51,9 مم بولىپ نورمادان 108 پايىزعا اسقان. ال قىركۇيەكتىڭ العاشقى دەكاداسىنداعى جاڭبىر نورمادان 54 پايىزعا كوتەرىلگەن.
استىق جيناۋعا بارلىق مۇمكىندىك بار ەدى, ول تۋرالى «ەگەمەنگە» تولىق جازعان بولاتىنبىز. («Egemen Qazaqstan», 04.09.2023 جىل). جالعىز كوڭىل كوتەرەرلىك جايت, قازىر استىقتىڭ ساتىپ الۋ باعاسى كوتەرىلىپ, 95 اقش دوللارى دەڭگەيىنە جەتىپ وتىر.
وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ سەسسياسىندا دەپۋتاتتار الدىندا سويلەگەن سوزىندە وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ء«ۇش اپتادان بەرى اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى بىزگە وراق ناۋقانىن جۇرگىزۋگە كەدەرگى بولىپ تۇر. اشىق بولعان سوڭعى كۇندەردە عانا ديقاندار جيىن-تەرىمگە قاۋىرت كىرىستى. الايدا استىقتىڭ ساپاسى ىلعالدىڭ ارتۋىنان ناشارلاۋدا. وسىعان بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ الدىنا ناقتى ماسەلەلەر قويدىق. قازىرگى, ىلعالدىلىعى 20 پايىز استىقتى قۇرعاتىپ, ەڭ بولماسا 14-15 پايىزعا جەتكىزۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن باعامەن قوسىمشا ججم-نىڭ (جانار-جاعار ماي) جاڭا كولەمى بوساتىلۋى كەرەك. بۇلاردى استىق قابىلداۋ پۋنكتتەرى, قىرماندار مەن ەلەۆاتورلار قولدانىپ, استىقتى قۇرعاتۋ جۇمىستارىنا جۇمسايدى», دەدى ول.
جەڭىلدەتىلگەن باعا دەگەنىمىز – ججم-نىڭ ءليترىن 250 تەڭگەدەن بوساتۋ دەگەن ءسوز. وسىعان دەيىن وراق ناۋقانىنا وسى باعامەن ججم جەتكىلىكتى كولەمدە بوساتىلعان. ەندى استىقتى قۇرعاتۋ جۇمىستارىنا دا وسى باعامەن ججم بوساتۋدى سۇراعان ءوتىنىش مينيسترلىككە اتتاندىرىلىپتى. سونىمەن قاتار استىق قابىلداۋدىڭ ساپالىق نورماسىن وزگەرتۋ دە ۇسىنىلعان. بۇرىنعى قاتاڭ نورما ءسال جۇمسارتىلماسا, ديقاننىڭ ەڭبەگى ەش بولۋى مۇمكىن. ال «قازاگروقارجى» جانە ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنان قوسىمشا سۋبسيديالار سۇراۋعا ءوتىنىش بەرىلگەن. ساتىپ الۋ باعاسى دا قايتا قاراستىرىپ, ديقاننىڭ ەڭبەگىن اقتاۋدى ەسكەرۋ سۇرالعان.
اققايىڭ اۋدانىنداعى «استراحان» جشس – وبلىستاعى ۇلكەن اۋىلشارۋاشىلىق كاسىپورىندارىنىڭ ءبىرى. ولار جىل سايىن 7 مىڭ گەكتار جەرگە استىق ەگەدى. شارۋاشىلىق ديرەكتورى جانارحان ماكەنوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا ولاردىڭ القاپتارىندا بيىل دا جاقسى استىق شىعىپتى. الايدا اۋا رايى قولبايلاۋ بولىپ, وسىرىلگەن استىقتىڭ ءالى 20 پايىزدايى جينالماعان ەكەن. «الدىمەن 10 كۇن بويى ءۇزىلىسسىز جاڭبىر جاۋدى, ءسال تىنىستاعان سوڭ تاعى 5 كۇن بويى تولاسسىز جاۋدى. ءاربىر جىلت ەتكەن ءساتتى كۇندى پايدالانىپ قالۋعا تىرىسۋدامىز. جالپى استىق شىعىمدىلىعى جامان ەمەس, ءۇشىنشى سىنىپتان تومەنى جوق. ءبارىن دە ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنا وتكىزۋدەمىز», دەدى ول. وسى اققايىڭ اۋدانىنداعى «سميرنوۆ ەلەۆاتورى» – 100 مىڭ تونناعا دەيىن استىق قابىلداي الاتىن ىرگەلى كاسىپورىن. قازىر وعان 30 مىڭ توننادان ارتىق استىق ءتۇسىپتى. كاسىپورىن ديرەكتورى ۆلاديمير نەپۋشكيننىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كۇنىنە 1 500-2 000 تونناداي استىق قابىلداپ جاتىر ەكەن. ء«تۇسىپ جاتقان استىقتىڭ ساپاسى سونشالىق جامان دەپ ايتپايمىن. ىلعالدىلىعى كوبىرەك ەكەنى راس, بىراق كەپتىرۋ جۇمىستارىن اتقارىپ, ءۇشىنشى سىنىپقا جەتكىزۋگە بولادى», دەدى ول.
مارات تاسماعامبەتوۆ دەپۋتاتتاردىڭ الدىندا سويلەگەن سوزىندە سينوپتيكتەردىڭ الداعى ەكى اپتادا كۇننىڭ اشىق بولاتىنىن ايتقانىن جەتكىزىپ, وسى ۋاقىتتا استىقتى تولىق جيناپ الارمىز دەگەن ءۇمىت ءبىلدىردى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى