• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 13 قىركۇيەك, 2023

رەسەي مەن سولتۇستىك كورەيا كەلىسىمى

300 رەت
كورسەتىلدى

سولتۇستىك كورەيا باسشىسى كيم چەن ىن رەسەيگە ساپارمەن كەلىپ, ەل پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەستى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ جازۋىنشا, كەزدەسۋ بارىسىندا قارۋ-جاراق كەلىسىمى جاسالۋى مۇمكىن.

«ۆوستوچنىي» عارىش ورتالىعىنداعى كەلىسسوزدەر اياق­تال­عان­نان كەيىن كيم چەن ىن جەكە بروندى پويىزىمەن كحدر-عا قايتقان. بۇل تۋرالى رەسەيلىك مەديا قۇرالدارى جارىسا جازدى. رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين مەن سولتۇستىك كورەيا باسشىسى كيم چەن ىننىڭ ءسامميتى بەس ساعاتتان استام ۋاقىتقا سوزىلدى. سوڭىندا رەسەي پرەزيدەنتى سولتۇستىك كورەيا باسشىسىنىڭ ساپارىنا وراي رەسمي تۇسكى اس بەردى.

ماسكەۋ پحەنيانعا جەرسەرىكتەرىن دامىتۋعا كومەكتەسەتىنىن مالىمدەدى. جەتىلدىرىلگەن عارىشتىق تەحنولوگيادان باسقا كيم چەن ىن ازىق-ت ۇلىك بويىنشا كومەك سۇراعان كورىنەدى. ەكى تاراپ تا كەلىسسوزدەر كەزىندە رەسەي ۋكرايناداعى سوعىسىنا قاجەت قارۋ-جاراق ساتىپ الۋدى جوسپارلايدى دەگەن اڭگىمەنى جوققا شىعاردى. الايدا ساراپشىلار مۇنداي كەلىسىم اشىق ايتىلمايتىنىن العا تارتادى.

«رەسەي ەگەمەندىگى مەن قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ ءۇشىن قاسيەتتى كۇرەسكە كىرىستى. ءبىز ارقاشان پرەزيدەنت پۋتين مەن رەسەي باسشىلىعىنىڭ شەشىمدەرىن قولدايمىز جانە يمپەرياليزمگە قارسى كۇرەستە بىرگە بولامىز», دەدى «ۆوستوچنىي» عارىش ايلاعىندا سويلەگەن سوزىندە كيم چەن ىن.

كرەمل باسشىسىنا مۇنداي پىكىر مايداي جاقتى. ارىپ­تەسىنە قۇرمەت كورسەتەتىنىن جەتكىزگەن ول ەكونوميكالىق ىنتى­ماق­تاستىق جانە گۋمانيتارلىق سيپاتتاعى ماسەلەلەرگە نازار اۋدارىلاتىنىن جەتكىزدى.

اقش بۇعان دەيىن كحدر تاراپى رەسەيگە قارۋ-جاراق جەتكىزىپ جاتىر دەپ دابىل قاققان. ءتىپتى وسى كەزدەسۋدە بۇل رەسمي تۇردە بەكىتىلەتىنىن العا تارتتى. ماسكەۋ دە, پحەنيان دا مۇنى جوققا شىعاردى. دەگەنمەن ۋكرايناداعى سوعىستى با­قىلاپ جۇرگەن تاۋەلسىز ساراپشىلار قازىردىڭ وزىندە سول­تۇستىك كورەيادان كەلگەن كەيبىر وق-ءدارى سوعىستا پايدالانىلىپ جاتقانىن ايتادى.

كرەمل باسشىسى رەسەي مەن سولتۇستىك كورەيانىڭ قارىم-قاتىناسى باسقا ەلدەرگە باعىتتالماعانىن جانە ءۇشىنشى ەلدەردى الاڭداتپاۋ كەرەكتىگىن ايتتى. دەگەنمەن كحدر تالايدان بەرى ءبىراز ەلدىڭ مازاسىن الىپ كەلەدى. بىرنەشە رەت اقش-قا دوق كورسەتىپ, بالليستيكالىق زىمىراندارىن ۇشىرعان. رەسەيدە ەكى ەلدىڭ باسشىلارى كەزدەسىپ جاتقاندا سولتۇستىك كورەيا تاعى دا جاپونيا باعىتىنا قاراتىپ ەكى راكەتاسىن «سالەمدەمەگە» جولدادى.

كرەمل ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ ماسكەۋدىڭ سولتۇستىك كورەيامەن عارىش سالاسىندا ىنتىماقتاستىق ور­ناتۋعا مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى. دەگەنمەن ساراپشىلار كەيىنگى جىلدارى رەسەيدە اتالعان سالا ۇلكەن توقىراۋ كەزە­ڭىنە تاپ كەلگەنىن ايتادى. ماسەلەن, بيىلعى تامىزدا ايعا ۇشىرىلعان «لۋنا-25» عارىش كەمەسى باقىلاۋدان شىعىپ, اپاتقا ۇشىراعان ەدى. وسىلايشا, رەسەيدىڭ 47 جىلداعى العاشقى اي ميسسياسى ءساتسىز اياقتالدى. بۇل ەلدىڭ عارىش باع­دارلاماسىنىڭ بەدەلىن قالپىنا كەلتىرۋ ارەكەتىنە ايتار­لىقتاي نۇقسان كەلتىردى.

ايتسە دە كحدر عارىشتى يگەرۋ سالاسىندا تاجىريبەلى مەملەكەتتىڭ كومەگىن قاجەت ەتەتىنى تۇسىنىكتى. ويتكەنى وسى جىلدىڭ باسىندا سولتۇستىك كورەيا ەكى رەت بارلاۋ سپۋتنيگىن ۇشىرۋعا تىرىسقان, الايدا ءبارى ءساتسىز اياقتالدى. پحەنيان ءوزىنىڭ اسكەري باقىلاۋ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋ ءۇشىن ونى دامىتۋعا تالپىناتىنى انىق.

كرەمل باسشىسى ۆ.پۋتين رەسەي مەن سولتۇستىك كورەيانىڭ كوپتەگەن بىرلەسكەن جوبالارى بار ەكەنىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە كولىك بايلانىسى, لوگيستيكا جانە تەڭىز پورتىنىڭ جۇمىسىن قالپىنا كەلتىرۋ سالاسىندا سەرىكتەستىك ورناتپاق. پۋتين سونىمەن قاتار سولتۇستىك كورەيا باسشىسىمەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ تۋرالى سويلەسكەنىن ايتتى. «گۋما­ني­تارلىق كومەكتەن باسقا تەڭ دارەجەدە جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بار», دەدى ۆ.پۋتين.

«ۆوستوچنىي» عارىش ايلاعىنداعى كەزدەسۋدى باتىس ەلدەرى مۇقيات باقىلادى. جوعارىدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, كەلىسسوزدەر بارىسىندا قارۋ الماسۋ ماسەلەسى تالقىلانۋى مۇمكىن دەگەن قاۋىپ تۋعان. اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى مەتتيۋ ميللەر كەز كەلگەن قارۋ ءتۇرىن بەرۋ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قارارلارىن بۇزاتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق ۋكرايناداعى سوعىستا رەسەيدىڭ اۋقىمدى قيىن­دىققا تاپ كەلگەنىن كورسەتەتىنىنە توقتالدى.

ايتا كەتەرلىگى, بۇل – كيم چەن ىننىڭ 2019 جىلدان بەرى شەتەلگە العاشقى ساپارى. ول سوڭعى ساپارىندا دا ۆ.پۋتينمەن كەلىسسوز جۇرگىزگەن ەدى. سونىڭ الدىندا عانا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپپەن كەزدەسىپ, يادرولىق قارۋ­سىزدانۋ ماسەلەسىن تالقىلادى.

ساراپشىلار ەكىجاقتى كەزدەسۋدە قارۋ-جاراق جەتكىزۋ ماسەلەسى تالقىلانسا دا, مايدان شەبىندەگى احۋالدى وزگەرتۋى ەكىتالاي ەكەنىنە نازار اۋدارادى. سولتۇستىك كورەيانى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى كيم دونگ يۋپتىڭ ايتۋىن­شا, پحەنيان ءتۇرلى وقتاردى, ءتىپتى ەسكى زىمىران تۇرلەرىن بەرۋى ىقتيمال. ازيالىق ساياساتتى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى يان ۋكتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە وتە ۇلكەن KN-25 زىمىراندارىنان باستاپ قىسقا قاشىقتىقتاعى بالليستيكالىق راكەتالار جەتكىزىلۋى مۇمكىن.

كەي ساراپشى سولتۇستىك كورەيادا قارۋ-جاراق قورى مول بولۋى ىقتيمال دەپ ەسەپتەيدى. ويتكەنى بۇل ەل 1953 جىلعى كورەي سوعىسى بىتىمگەرشىلىكپەن اياقتالعاننان بەرى ەشكىممەن سوعىسپاعان. سول سەبەپتى مول كولەمدەگى وق-ءدارى جينالىپ قالۋى ىقتيمال. دەگەنمەن بۇعان كەلىسپەيتىندەر دە بار. پحەنيان بيلىگى قارۋدى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ قيىندىعىن ەسكەرىپ, كوپ مولشەردە ۇسىنۋعا اسىقپايدى.

سولتۇستىك كورەيانىڭ قارۋى ماسكەۋدىڭ سوعىس ارەكەتىنە قىسقا مەرزىمدە عانا سەرپىن بەرەتىنىن ايتاتىندار كوپ. ولاردىڭ پايىمداۋىنشا, وق-ءدارىسى تۇگەسىلگەن ماسكەۋ ەسكى, سەنىمسىز ارتيللەريالىق سناريادتار پايدالانا باستادى. سوندىقتان كحدر-دان كەلگەن اساي-مۇسەيدى ەلدەگى ءوندىرىس كولەمى ۇلعايعانشا قولدانا تۇرۋدى كوزدەۋى مۇمكىن.

قاقتىعىستاردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ رەسەي اسكەرىن زەرت­تەۋ جونىندەگى ساراپشى ۆالەري اكيمەنكو مۇنداي كەلىسىم جۇزەگە اسقان كۇننىڭ وزىندە ستراتەگيالىق تۇرعىدان ايتارلىقتاي وزگەرىس اكەلمەيتىنىنە نازار اۋدارادى. «بالكىم, جەتكىزىلگەن سناريادتار قاراپايىم حالىقتى كوپتەپ ولتىرەتىن شىعار, بىراق ۋكراينانى تىزە بۇكتىرۋگە جەتكىلىكسىز», دەيدى ول.

سوڭعى جاڭالىقتار