ۇلتتىق اقىن – جەكە باسىنان توبەگە وزىپ, ۇلتتىق ويلاۋ جۇيەسىنە جەتكەن, ۇلتتى ءسۇيۋ ارقىلى سول ۇلتتىڭ وزىنە اينالعان اقىن. شەكسپير, پۋشكين, گەتە, لوركا, فروست – ۇلتتىق اقىندار. ءاربىرىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن ولار تۋعان حالىقتىڭ سالت-ساناسىمەن, فولكلورى ءھام ءداستۇر-عۇرپىمەن ەتەنە تانىس بولۋىڭىز قاجەت. ونسىز ۇلتىمەن بىتە قايناسقان شايىرلاردىڭ كۇلپى اشىلمايدى.
«الاتاۋ, سەن دە عارىپ, مەن دە عارىپ,
كەلەمىز جۇرەككە مۇڭ تەڭدەپ الىپ.
مەن ساعان جىر وقيىن, قاسىما كەل,
قايتەمىز تۇسىنبەيتىن ەلگە نالىپ.
الاتاۋ, سەن دە بيىك, مەن دە بيىك,
قوسىلساق – قوسىلعانداي شەرگە كۇيىك.
سەنى كۇن, مەنى كۇنشىل مەنسىنبەيدى,
تۇرعان سوڭ تابانىمىز جەرگە ءتيىپ».
قوس شۋماقتا قازاقى قالىپتىڭ قانىق بوياۋى بار. سالعان جەردەن كۇرەتامىرىڭا جەتىپ, قانىڭدى قوزداتا جونەلەدى.
مارالتاي رايىمبەك ۇلىنىڭ «كەنتاۆر» جيناعى – ۇلتتىق پوەزيامىزدىڭ ءبىر بيىگى. ونداعى جۇرەكتى جارىپ تۋعان جىرلار كىسىنى بەيجاي قالدىرماق ەمەس. ءسىرا, ولەڭنىڭ ەكى-اق ءتۇرى بولادى. تۋعان ولەڭ, جازىلعان ولەڭ. تۋعان ولەڭ – قۇدايدان كەلگەن قۋات, تابيعات سىيى. جازىلعان ولەڭ – ءجۇز ءتۇرلى مۇنارالى فورما قاپتاپ, توم-تومداپ اسەم سوزدەرمەن بەزبەندەسەڭىز دە جۇرەككە جەتپەيدى. «كەنتاۆر» – تۋعان ولەڭدەر جيىنتىعى. سوندىقتان دا كولەمى از, قۇنارى ساز.
«جۇلدىز ەدىڭ,
ءمولت ەتتىڭ جانارىمنان,
اپپاق ايدىڭ داق كوردىم انارىنان.
ەڭىرەپ كەپ قۇلادى قارا ءتۇنىم,
قارا گۇلدىڭ قۇشاقتاپ ساعاعىنان.
جالت ەتە قاپ, جوق بولدىڭ
قاس-قاعىمدا,
كىلت اينالدى دۇنيە باسقا اعىمعا...
پەرىشتەلەر دۇرلىگىپ توي جاساپ ءجۇر,
الاتاۋدىڭ اي قاداپ اسقارىنا».
ء«سوز جوق, اقىن پوەزيعا وزىنە دەيىنگى اقىنداردان بوتەن سارىن, بولەك لەپ اكەلدى, ەسكى ۇعىمداردىڭ قويناۋىنا سۇڭگىسە دە ونى ءوز جانىنان جاڭارتىپ تۋدىردى. «ادامنىڭ ۇيقىسىن شايداي اشاتىن, جاۋراعان جۇرەگىن جىلىتاتىن, ءۇمىتىنىڭ ۇزىگىن جالعاپ, تىنجىر مۇڭىن سەيىلتىپ, ارمان اسۋلارىنا قۇلشىندىراتىن, شىنايى شىندىعىمەن رۋحاني ءشولىڭدى قاندىراتىن رۋحتى ولەڭ-جىرلارى وقىرمان ويىن تەربەپ, تولعاندىراتىن, تالانتىنا تابىندىراتىن مارالتايدىڭ بولمىسى بولەكشە اقىن ەكەنى بەلگىلى», دەيدى سىنشى قۋانىشباي قۇرمانعالي.
تۇنگى قالا. اينالا كولىك ءدۇرسىلى, قاراعاي شۋى, كوڭىلسىزدىك رايىنا كومىلگەن. قالتارىستا قايىرشى سازى, كومەي وركەسترى. بەلگىسىزدىك پەن بوتەندىك كۇيى, ءالى اشىلماعان ورىندار مەن اتاۋ بەرىلىپ ۇلگىرمەگەن مەكەندەرگە شاشىلعان سانا تۇيىرشىكتەرى. جۇبانۋسىز قالعان ارۋدىڭ, قۇلاعان سەنىم, جالعىزدىقتاعى كارىلىك پەن قيراعان ءۇمىت مۇڭىن ارقالاپ ءىلبىپ باسقان اقىن كەلەدى. وڭاشالىق ارالى عانا وعان مەكەن. كەۋدەسى – وكسىك, كوزى – تۇمان.
«كوشەنىڭ شامى جانىپ تۇر ءالى,
مەن كەلەم جايسىز تەڭسەلىپ.
قالانىڭ شۋى جالىقتىرادى,
حالىق تۇرادى سالدەن سوڭ.
قالتامنان الىپ جارتىلاپ قالعان,
جارتىلىعىمنان جۇتامىن.
ءون بويىم وكسىك, قالتىراپ تاڭنان,
كوڭىلدىڭ سىنعان بۇتاعى.
جانىمدى قايتسىن, پەندەلىكپەنەن
ءبارى دە مەنەن جەرىنگەن.
ورنىمدى ىزدەپ سەندەلىپ كەلەم,
ورىندىق ەمەس ومىردەن».
وسى ءبىر شۋماقتاردىڭ ءبىر وقىعاننان-اق كەۋدەدە قاتتالىپ قالاتىنى نەسى؟ ءوزىڭ كەشكەن باعزى ءبىر سەزىمدەي وزەگىڭە شوق دومالاتىرى قالاي؟ اقىن – ءبىر ەمەس ءبارى. ول – ءبىر ءوزىن بارىنە اينالدىرعان تۇلعا. اپوللون گريگورەۆ «پۋشكين – ناش ۆسە» دەگەندە, تۇتاس بولمىسىمەن ۇلتقا سىڭگەن, ۇلت ارقىلى ادامزات ماتريتساسىنىڭ بولشەگىنە ەنگەن ايىقپاس دارىندى ايتتى. ايگىلى «فاۋستتان»: ء«وز جانىڭنان شىقپاسا ەگەر بۇلاعىڭ, ءومىر بويى شولدەگەنىڭ شولدەگەن», دەگەن جولدى وقيمىز. بۇلاعىن اشقان تالانت شولگە – اكە, ورمانعا – شەشە.
كونەتوز بولمە, ەسكى سورە. ءالسىن-ءالسىن تىنىشتىق دابىسى ەستىلەدى. ۋاقىتتىڭ كەيپى ماڭگى ءبىر ناقىشتاي, ءبىر تاڭبالىداي. سورەدە «كەنتاۆر» كىتابى تۇر. ونىڭ كولەڭكەسىندە رۋحى قاشالعان وسكىن, تۋمىسى تۇرلەنگەن ۇرپاق, ايقاسقا جىردان قۋاتتانعان توپ-توپ جاستار ەلەسى مۇنارتادى...