پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ 4 شىلدەدە «كاسىپتىك بىلىكتىلىك تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. بۇل قادام كاسىپتىك بىلىكتىلىك جۇيەسىن دامىتۋعا اسەر ەتەتىنى انىق. بۇل جونىندە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ولجاس ورداباەۆ ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا تارقاتىپ ايتىپ بەردى.
«كاسىپتىك بىلىكتىلىك تۋرالى» زاڭنىڭ ماقساتى ازاماتتاردىڭ ءبىلىمىن, داعدىلارى مەن ماشىقتارىن باعالاۋدىڭ تاۋەلسىز جانە وبەكتيۆتى جۇيەسىن قۇرۋعا نەگىزدەلگەن. زامان اعىمىنا قاراي ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ, جۇمىستىڭ جاڭاشا فورماتتارى, ۇدايى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ سىندى ماسەلەلەر ەڭبەك نارىعىنىڭ ايرىقشا بەلگىلەرىنە اينالىپ ۇلگەردى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى «كاسىپتىك بىلىكتىلىك تۋرالى» زاڭدى ازىرلەگەندە الەمدىك تاجىريبەنى ەگجەي-تەگجەي تالداپ, وتاندىق ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىنىڭ اعىمداعى ناتيجەلەرىن ەسكەرگەن.
– ەڭبەك نارىعىندا باسەكەلەستىك ارتقاندا جاڭا داعدىلاردى ۇيرەنىپ, باسقا ماماندىقتاردى دا يگەرىپ وتىرۋىمىز قاجەت. بۇگىندە كوپتەگەن ماماندىق بويىنشا داعدىلاردىڭ وزەكتىلىگى تەك ەكى جىل ساقتالادى ەكەن. ەنگىزىلىپ جاتقان جۇيە جۇمىس ىزدەۋگە جانە جاڭا جۇمىسقا ءبىرىنشى كەزەكتە تۇلەكتەردى ورنالاستىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. وسىلايشا, تاۋەلسىز سەرتيفيكاتتاۋ ارقىلى جۇمىسشى ءوز قۇزىرەتىن ناقتى باعالاۋعا, ءبىلىمىن, داعدىلارىن راستاۋعا مۇمكىندىك الادى. جەكە جۇمىس بەرۋشىلەرگە قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن راستايتىن قۇجات قاجەت. مۇنداي جاعدايدا سەرتيفيكات جۇمىسقا قابىلداۋ كەزىندە كەيبىر ماماندىقتار بويىنشا نەگىزگى قۇجاتقا اينالادى. جۇمىس بەرۋشى ءۇشىن دە سەرتيفيكاتتاۋ وتە ءتيىمدى. ويتكەنى ولار جۇمىسقا قابىلەتى بار, ياعني قولىندا ونى راستايتىن سەرتيفيكاتى بار ازاماتتاردى قابىلداۋعا تىرىسادى. وسى تاقىرىپقا تەرەڭىرەك ءۇڭىلىپ, ەڭبەك نارىعىندا ەلدەگى, الەمدەگى ترەندتەردى قاپەرگە الساق, اتالعان زاڭ جوباسىندا ەڭبەك نارىعىنداعى وزگەرىستەر ەسكەرىلگەنىن ءبىلۋ قيىن ەمەس. ونىڭ ىشىندە تسيفرلاندىرۋ, جاڭا ماماندىقتاردىڭ پايدا بولۋى قامتىلعان. ءتورت جىل ءبىلىم الماي-اق مەڭگەرۋگە بولاتىن ماماندىقتار پايدا بولىپ جاتىر. مۇندا «كاسىپتىك بىلىكتىلىك تۋرالى» زاڭ ەڭبەك نارىعىندا جاستاردىڭ بىردەن شيراۋىنا سەپتەسەدى, – دەيدى و.ورداباەۆ.
ءيا, قازىر ونلاين كۋرستاردان ءوتىپ, تۇيگەن-بىلگەنىنە قاراي ەڭبەك ەتىپ جاتقان جاستار كوپ. مۇنداي جاڭاشىلدىقتارعا جاستار دا بەيىمدەلىپ كەلەدى. ولار ۇدايى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا تىرىسادى. بۇرىن كەز كەلگەن سالا مامانىنىڭ بىلىكتىلىگى 10 جىلعا دەيىن جەتسە, قازىر ساراپشىلار ءبىلىم-بىلىگىمىزدىڭ ەكى جىلعا دەيىن عانا ماڭىزدى بولاتىنىن ايتادى. بۇل دەگەنىڭىز سان سالانىڭ ماماندارى كەمىندە ەكى جىل سايىن ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ وتىرۋعا ءتيىس دەگەندى ۇقتىرادى. بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ارقىلى ورنالاسۋعا بولاتىن جۇمىستاردا بالاما وقۋ جۇيەسى باستى قۇرال سانالادى. سەبەبى سالا ماماندارىنىڭ ورتا, جوعارى ءبىلىمى بولماۋى مۇمكىن عوي. مۇندايدا جۇمىسشى ءوزى ىزدەنىپ جيعان ءبىلىم-بىلىگىن قالاي دالەلدەيدى؟ ەندى ولار قابىلەتىن, بىلىكتىلىگىن ناقتىلايتىن ورتالىقتا دالەلدەيدى. بۇل زاڭدا كورسەتىلگەن. ياعني بىلىكتىلىگىن راستاپ, قولىنا سەرتيفيكات العان ازاماتتىڭ ەڭبەك نارىعىندا ءباسى جوعارى بولدى. بۇل ەل ازاماتتارىنىڭ ەڭبەك نارىعىنا مەيلىنشە ەرتەرەك شىعىپ, قامدانۋىنا سەپتەسەدى. جۇمىسشى مەن جۇمىس بەرۋشىنىڭ تەز ءتىل تابىسۋىنا جاردەمدەسەدى.
– جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن ازامات ءوز بىلىكتىلىگىن راستاپ, سەرتيفيكات ءۇشىن ورتالىققا جۇگىنەدى. تەوريالىق جانە پراكتيكالىق ەمتيحاننان وتەدى. تاۋەلسىز باعالاۋدان ءساتتى وتكەن ازاماتتارعا, ارينە, سەرتيفيكات بەرىلەدى. بۇل رەتتە سەرتيفيكاتتار ەڭبەك نارىعىندا باسقا قۇجاتتارمەن قاتار تانىلادى. ەمتيحاننان وتەر كەزدە جۇمىسى بار قىزمەتكەرلەرگە ەڭبەك نارىعىنا سايكەس كەپىلدىكتەر مەن وتەماقى جانە جەڭىلدىكتەردىڭ بارلىق كولەمى بەرىلەدى. ال جۇمىسسىز ازاماتتارعا سەرتيفيكات الۋ ءۇشىن مەملەكەت اتاۋلى ۆاۋچەرلەردى ۇسىنادى. ياعني جۇمىسسىز ازاماتتار سەرتيفيكاتتاۋدان تەگىن وتەدى. ول ءۇشىن جۇمىسسىزدار جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارادى. كاسىپتىك بىلىكتىلىكتى تانۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بارلىق اقپارات بىرىڭعاي اقپاراتتىق پورتالدا جيناقتالادى. ول پورتال – ەڭبەك بيرجاسىندا. كاسىپتەر تۋرالى تولىق اقپارات سايتتا قولجەتىمدى بولادى. ياعني جۇمىسشىلارعا قانداي تالاپتار قويىلادى, ماماندىق بويىنشا قاي جەردە ءبىلىم الۋعا بولادى, سەرتيفيكاتتى قالاي الۋعا بولادى دەگەن سيپاتتاعى تاعىسىن تاعى اقپاراتتاردى سايتتان تابۋ قيىن ەمەس, – دەيدى ۆيتسە-مينيستر.
تۇيگەنىمىز, «كاسىپتىك بىلىكتىلىك تۋرالى» زاڭ ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىن ەنگىزۋگە جول اشىپ وتىر. بۇل دا بولسا ەڭبەك نارىعىندا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ۇسىنىسىنا ساي بىلىكتى مامان دايارلاۋعا سەپتەسەدى.