ەرمەك ساعىمباەۆ: ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك – ابىرويلى مىندەت

– ەرمەك الدابەرگەن ۇلى, ءسىز­ ۇقك توراعاسى لاۋازىمىنا شاڭىرا­عى­مىزدى شايقاي جازداعان كۇردەلى كەزەڭدە تاعايىندالدىڭىز. ناقتىراق ايتساق, اتىشۋلى قاڭتار وقيعاسى كەزىندە كەلگەن ەدىڭىز. العاشقى كۇندەر ەسىڭىزدە مە؟

– ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى سەكىلدى ارنايى مەملەكەتتىك ورگانداردا قىزمەت اتقارۋ ءاۋ باستان-اق كەز كەلگەن كۇتپەگەن وقيعاعا ۇنەمى دايىن بولۋدى جانە تەز ارادا ءتيىستى ارەكەت ەتۋ قابىلەتىن تالاپ ەتەدى. ءيا, بۇل قىزمەتكە مەن كۇردەلى ساتتە كەلدىم. ەل ءۇشىن قيىن كەزەڭدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوميتەت الدىنا قويعان ماڭىزدى مىندەتتەرىن شۇعىل شەشۋگە تۋرا كەلدى. بۇل ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, قوعامدىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ جانە كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى قورعاپ قالۋ شارالارىن كەشەۋىلدەتپەي قابىلداۋ كەرەك بولدى. ەل حالقى مەن پرەزيدەنت الدىنداعى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىندىم.

سول كۇندەرى ەل ازاماتتارىنىڭ ۇلت­تىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنا سەنىمى ەداۋىر تومەندەگەنى بەلگىلى. ويتكەنى كەيبىر بۇرىنعى قىزمەتكەرلەرىمىز زاڭ مەن قوعامدىق مورالدى اياققا تاپتاپ, لاۋازىمىن اسىرا پايدالانىپ, قۇقىققا قايشى ارەكەت جاساعانىن بىلەمىز. مۇنداي كەلەڭسىز فاكتىلەرگە قاتىستى پروتسەدۋرالىق باعا بەرىلىپ, ولاردىڭ قايتالانباۋى ءۇشىن شارالار قابىلدانعانىن ايتا كەتكىم كەلەدى. ءبىز سول وتكەن جىلدىڭ قاڭتار ايىندا جەكە قۇرامدى جيناپ, ونى جەدەل-جاۋىنگەرلىك مىندەتتەردى ورىنداۋعا جۇمىلدىرۋ, جاۋىنگەرلىك رۋحتى­ كوتەرۋگە ءتيىس مۇمكىندىكتى قالت جىبەرمەدىك. ناتيجەسىندە, بۇكىل كۇشتىك بلوكتىڭ بىرلەسكەن قيمىلى ارقاسىندا ەلدەگى جاعدايدى رەتتەپ, تۇراقتاندىرۋعا قول جەتكىزدىك.

– وتكەن جىلى 17 مامىردا مەم­لەكەت باسشىسى «قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى ۇقك-ءنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرا­لى» جارلىققا قول قويدى. بۇ­دان كەيىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگان­دا­رىنىڭ قىزمەتىنە قانداي وزگەرىستەر ەنگى­زىلدى؟

– ءبىز الەمدە جانە ەلىمىزدە ورىن الىپ جاتقان اۋقىمدى ساياسي وزگەرىستەردىڭ كۋاسى بولىپ وتىرمىز. جاڭا سىن-قاتەرلەر تۋىنداپ جاتىر. ونىڭ اۋقىمى مەن سيپاتىنا قاراي ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتى شەشەتىن مىندەتتەرگە دە وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە كوميتەت قۇرىلىمىن رەفورمالاۋدى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان ۇقك قىزمەتى دە جەدەل جاعداي مەن جاڭا ۋاقىت تالاپتارىنا ساي جەتىلدىرىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, جۇمىستىڭ باسىم باعىتتارىن نازارعا الۋ ءۇشىن بۇرىنعى بولىمدەر قايتا توپتاستىرىلدى. حالىقارالىق تەرروريزمگە, ۇيىمداسقان قىلمىسقا جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى ءىس-قيمىل بولىمشەلەرى كۇشەيتىلدى. «ا» ارناۋلى ماقساتتاعى قىزمەت باعىتتارى قايتا قارالدى. ۇقك-ءنىڭ ارناۋلى كۇشتەرى ەڭ الدىمەن جاۋىنگەرلىك مىندەتتەردى شەشۋگە جانە تەرروريستىك تۇرعىدان وسال وبەكتىلەردى قورعاۋعا باعىتتالدى.

– حالىقارالىق ەسىرتكى ساۋداسىنا قارۋدىڭ زاڭسىز اينالىمىنا جانە ترانسۇلتتىق قىلمىستىق توپتارعا قارسى كۇرەستە جەتكەن تابىستارىڭىز بارشىلىق. ال باسقا سالالاردا, مىسالى, قارسى بارلاۋ قىزمەتى, تەر­روريزمگە, ەكونوميكالىق جانە كيبەرقىلمىستارعا قارسى كۇرەستە ناتيجە بار ما؟

– بۇل باعىتتاردا دا تۇراقتى تۇردە جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەمىز. ولار نەگىزىنەن الدىن الۋ سيپاتىندا جۇرەدى جانە قۇپيا ساناتىنا جاتادى. سوندىقتان كوبىنە جۇمىس ناتيجەلەرى كورىنە بەرمەيدى. ويتكەنى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى قىزمەتىنىڭ ءوزى قۇپيا نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلاتىندىقتان, حالىققا تۇراقتى تۇردە ءارى تولىققاندى اقپارات بەرۋ مۇمكىن ەمەس. كوميتەت وتكەن جىلدان بەرى بىرقاتار كۇردەلى قارسى بارلاۋ وپەراتسياسىن ءساتتى جۇزەگە اسىردى. سونىڭ ىشىندە قۇپيالاردى قورعاۋ باعىتىندا مەملەكەتتىك ورگانداردا 334 تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ, 3 مىڭنان اسا زاڭ بۇزۋشىلىقتى انىقتادىق. ناتيجەسىندە, 9 ادام قىلمىستىق, 320 ادام اكىمشىلىك جانە 372 ادام تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.

سونىمەن بىرگە كەيىنگى 5 جىل ىشىندە حالىق كوپ جينالاتىن جەرلەردە جانە بيلىك ورگاندارىنا قارسى دايىندالعان 18 تەرروريستىك اكتىنىڭ جولى كەسىلدى. ۇقك ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ شەتەلدىك ەكسترەميستەردىڭ ارباۋىنا تاپ بولعان ادامداردى رايىنان قايتارۋعا, ياعني دەراديكاليزاتسيا­لاۋ جۇمىستارىنا بەلسەندى تۇردە اتسالىسىپ كەلەدى. جالپى, تەرروريزمگە قارسى كۇرەس باعىتىنداعى جۇمىستاردى ۇيلەستىرۋ تەرروريزمگە قارسى ورتالىق ارقىلى ىسكە اسىرىلادى, ال ونىڭ جۇمىس ورگانى, ياعني شتابى ۇقك قۇرامىندا. وڭىرلەردە راديكالدى يدەيالاردىڭ تارالۋىنا ىقپال ەتەتىن فاكتورلاردى انىقتاۋمەن جانە جويۋمەن اينالىساتىن 205 تەرروريزمگە قارسى كوميسسيا قىزمەت ەتەدى.

ەكونوميكالىق قاۋىپسىزدىك باعى­تىندا ۇقك قابىلداعان شارالار ناتي­جەسىندە 1,4 ترلن تەڭگە مەملەكەتكە قايتارىلدى. اتاپ ايتقاندا, ونىڭ ىشىندە 890 ملرد تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتكە كەلتىرىلەتىن زالالدىڭ الدىن السا, بيۋدجەتكە 493 ملرد تەڭگە قايتارىلدى.

اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ – ۇقك جۇمىسىنىڭ باسىم باعىت­تارىنىڭ ءبىرى. ەركىن اينالىمداعى اقپاراتتىڭ ەل قاۋىپسىزدىگىنە, ونىڭ ساياسي,­ ەكونوميكالىق, قورعانىس جانە باسقا دا سالالارىنا ىقپالىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ۋاقىت وتكەن سايىن وزەكتى بولا ءتۇستى. اۆتوماتتاندىرۋ ۇدەرىستەرىنىڭ قارقىندى دامۋى, اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ قازىرگى ءومىردىڭ بارلىق سالاسىنا ەنۋى رەسۋرستار مەن دەرەكتەرگە رۇقساتسىز قول جەتكىزۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن اشىپ وتىر. اسىرەسە حاكەرلەر مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارىنا ەرەكشە «قىزىعۋشىلىق» تانىتادى. تەك وسى جىلدىڭ باسىنان بەرى قاراي 95,4 ميل­­ليوننان استام كيبەرشابۋىل مەن 3000 DDoS-شابۋىلدىڭ بەتى قايتارىلعانىن ايتسام جەتكىلىكتى شىعار. ولار ينتەرنەت جەلىسىنىڭ وتاندىق سەگمەنتىندەگى قورعالعان مەملەكەتتىك جانە وزگە دە رەسۋرستارعا زاڭسىز قول سۇعۋدى كوزدەگەن بولاتىن.

وسى ورايدا ۇقك مەن باسقا دا مەم­­لەكەتتىك ورگاندار ىسكە اسىرعان «قازاقستاننىڭ كيبەرقالقانى» باعدار­لاماسى ەلدىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگىن كەشەندى قورعاۋعا باعىتتالىپ وتىر. ول ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە تەحنيكالىق شارالارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. تاۋلىك بويى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ ۇلتتىق ۇيلەستىرۋ ورتالىعى قاۋىپ-قاتەرلەردى انىقتايدى جانە تيىسىنشە ارەكەت ەتەدى. سونىمەن قاتار ينتەرنەت جەلىسىندە اتاقتى ادامدار مەن شەنەۋنىكتەر اتىنان جاسالعان «ۇندەۋلەرى» بار جالعان بەينەلەر تاراعان كەزدە «Deep Fake» تەحنولوگياسى كومەگىن تيگىزىپ جاتىر.

جالپى, وسى اتالعان شارالاردىڭ ءبارى جولعا قويىلعان حالىقارالىق ارىپتەستىكتىڭ ارقاسىندا ىسكە اسىرىل­عانىن ايتۋىمىز كەرەك. ءبىز حالىقارالىق ىنتىماقتاستىققا كوپ كوڭىل بولەمىز. ويتكەنى الدىڭعى قاتارلى دامىعان ەلدەردەن ۇيرەنەرىمىز كوپ. حاكەرلىك شابۋىلدارعا, ينتەرنەتتەگى الاياقتىق قىلمىستارىنا قارسى ءوزارا ءىس-قيمىلدار جاساپ, تاجىريبە الماسىپ وتىرامىز.

– جۋىردا قازاقستان حالقى اسسام­­­­­بلەياسىنىڭ كەزەكتى سەسسياسىن­دا­­ مەملەكەت باسشىسى ەلدەگى ۇلت­ارا­­لىق بىرلىك پەن كەلىسىمگە نۇقسان كەل­تىرۋگە باعىتتالعان كەز كەلگەن­ ارانداتۋشىلىقتىڭ جولىن كەسۋ قاجەتىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. كوميتەت وسى باعىتتا قانداي جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر؟

– شىنىندا دا, قازىرگى كۇنى ەلىمىزدە ۇلتارالىق قاتىناستار تۇراقتى بول­­­عانىمەن, الەمدە, اينالامىزدا بولىپ جاتقان شيەلەنىستى جاعدايلار بىزدەن بۇل ماسەلەگە مۇقيات نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەدى. تاۋەلسىزدىك العان كەزدەن بەرى ءبىز مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعى – كوپەتنوستى قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعىنا كوزدىڭ قاراشىعىنداي قاراپ, ساف قالپىندا ساقتاي الدىق. ەندىگى كەزەكتە ءدىني, ەتنوستىق جانە الەۋمەتتىك نەگىزدەگى شيەلەنىستەر مەن قاقتىعىستارعا اكەلۋى مۇمكىن اران­دا­تۋعا جول بەرمەۋگە ءتيىسپىز.

بۇل تەك ءبىر عانا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مىندەتى ەمەس. ءاربىر مەم­لەكەتتىك ورگان ءوز قۇزىرەتى شەگىندە جانە زاڭناماعا سايكەس بىرلەسە جۇمىس ىستەيدى. باستى مىندەت – شيەلەنىسكە الىپ بارۋى مۇمكىن بەلگىلەر مەن جاعدايلاردى دەرەۋ ارادا انىقتاۋ جانە ولاردىڭ الدىن الۋ. مەن وسى ورايدا بارلىق ەل ازاماتتارىنا قازىرگىدەي الماعايىپ زاماندا بىرلىك پەن تۇراقتىلىقتى قولدان شىعارماي, ءتوزىمدى, ۇستامدى بولۋعا, ءوزارا تۇسىنىستىك تانىتۋعا شاقىرار ەدىم. قازاق دالاسىندا عاسىرلار بويى سالتانات قۇرعان دوستىق, سىيلاستىق, قوناقجايلىق ءداستۇرىن بەرىك ۇستانىپ, ورتاق شاڭىراعىمىزدىڭ شايقالماۋىنا ءاربىرىمىز اتسالىسۋىمىز كەرەك.

– ۇقك-ءنىڭ ماڭىزدى قىزمەت باعىت­تا­رىنىڭ ءبىرى – سىرتقى بارلاۋ قىزمەتى ەكەنىن بىلەمىز. ءسىزدىڭ ويىڭىزشا, وتاندىق بارلاۋ قىز­مە­تى قازىرگى ۋاقىت تالاپتارىنا قان­شا­لىقتى ساي؟

– ءيا, سىرتقى بارلاۋ قىزمەتى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىندە ەرەكشە ورىن الادى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تولىققاندى بارلاۋ قىزمەتى قۇرىلدى, ول كوپتەگەن مىندەتتەردى شەشەدى. بۇگىنگى تاڭدا سىرتقى بارلاۋ قىزمەتىنىڭ الدىندا ۇلتتىق قاۋىپ­سىزدىككە تونەتىن سىرتقى قاتەرلەر تۋرالى مالىمەتتەردى جيناۋ جانە تالداۋ, ولار بويىنشا ەل باسشىلىعىنا ۋاقتىلى حابار بەرۋ, سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگاندارعا ەلىمىزدىڭ مۇددەلەرىن شەتەلدە قورعاۋ مەن ىلگەرىلەتۋگە جاردەمدەسۋ بويىنشا مىندەتتەر تۇر.

سىرتقى بارلاۋ قىزمەتىنىڭ ناتي­جەلەرى جۇمىستىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن قۇپيا سيپاتىنا بايلانىستى جاريا ەتىلمەيدى. بىراق ۇقك سبق قول جەتكىزگەن ماتەريالدار مەن جۇرگىزگەن وپەراتسيا­لار نەگىزىندە ماڭىزدى مەملەكەتتىك شەشىمدەر قابىلدانعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. «وتاندىق بارلاۋ قىزمەتى زامان تالابىنا ساي ما؟» دەپ سۇراپ وتىرسىز. ءيا, ۋاقىت تالابىنا ساي. ءوز قىزمەتىندە زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن اقپاراتتى وڭدەۋ جۇيەلەرىن قولدانادى. قازىرگى تاڭداعى قالىپتاسىپ وتىرعان گەوساياسي جاعدايعا بايلانىستى بارلاۋ قىزمەتى جەتىلدىرىلۋ ۇستىندە.

– مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگى شە­كا­را­­­سىنىڭ بەرىكتىگىمەن ولشەنەدى. شەكارا قىزمەتى – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنە قارايتىن ماڭىزدى قۇرىلىم. وسى ورايدا ءبىزدىڭ شەكارامىز سىرتقى قاۋىپ-قاتەرلەردەن قانشالىقتى قورعالعان؟

– ءبىز ەۋروپا مەن ازيانى بايلانىس­تىرىپ تۇرعان ماڭىزدى جاعراپيالىق ايماققا جاتامىز. ەكى قۇرلىق اراسىندا ەرسىلى-قارسىلى اعىلعان ءنوپىردىڭ ءبارى زاڭ تالاپتارىن ساقتايدى دەپ ايتا المايمىز. سول سەبەپتى زاڭسىز كوشى-قون, ەسىرتكى تاسىمالى, قارۋ-جاراق پەن وق-ءدارى كونترابانداسى سەكىلدى ماسەلەلەر وزەكتى بولىپ وتىر. بۇعان قاراپ, شەكارا قىزمەتى مەن جەدەل بولىمشەلەردىڭ جۇمىسى قاۋىرت ەكەنىن كورەمىز.

قول جەتكىزگەن تابىستارىمىزدىڭ قاتارىندا حالىقارالىق تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە قاتىسى بار ادامداردىڭ شەتەلدەن ەلگە ەنۋ جاعدايلارى توقتا­تىل­عانىن ايتا الامىن. تەك وسى العاشقى جارتى جىلدا ۇقك شەكارا قىزمەتىنىڭ كۇشتەرى 11 000-نان استام شەكارا بۇزۋشى ۇستاپ, 100 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىندى. بۇدان بولەك, 7,5 ملرد تەڭگەگە باعالانعان 1 تونناعا جۋىق ءتۇرلى ەسىرتكى زاتتارى, سونداي-اق دەكلاراتسيالانباعان تاۋارلار مەن جۇكتەر تاركىلەندى.

مەملەكەتتىك شەكارانى كۇزەتۋ ينفرا­قۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ونى ينجەنەرلىك قۇرىلىستارمەن جانە توسقاۋىلدارمەن, بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىمەن, سونداي-اق قۇجاتتاردى, اۆتوكولىكتەردى جانە جۇكتەردى تەكسەرۋ قۇرالدارىمەن جابدىقتاۋ جۇزەگە اسىرى­لىپ كەلەدى. شەكارا قىزمەتىن قارۋ-جاراق, جاۋىنگەرلىك, اۆتوكولىك جانە ارنايى تەحنيكانىڭ جاڭا ۇلگى­لەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ جالعاسىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى – ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە شەشىلەتىن ماسەلەلەر.

شەكاراشىلاردىڭ شەبەرلىگىن شىڭ­داۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق, ايماقتىق اۋقىمداعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى ءجيى ءوتىپ تۇرادى. كورشى مەملەكەتتەردەگى ارىپتەستەرمەن ەكىجاقتى بايلانىس ورناتىپ, حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق جولعا قويىلعان. ايتا كەتۋ كەرەك, شەكارا قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان شارالار ەل ازاماتتارى مەن شەتەلدىكتەردىڭ تۋريستىك, ساۋدا-ساتتىق جانە وزگە دە زاڭدى ماقساتتاعى ءجۇرىس-تۇرىسىنا كەدەرگى كەلتىرمەۋگە ءتيىس. سول سەبەپتى ۋاكىلەتتى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, مەملەكەتتىك شەكارادان ءوتۋدى جەڭىلدەتۋ بويىنشا جۇمىستار ۇزدىكسىز جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل باعىتتا حالىقارالىق جۇك تاسىمالىنا دا باسا نازار اۋدارىلادى.

– ەرمەك الدابەرگەن ۇلى, قىز­مەتىڭىزدە ءسىز كىمدەرگە سەنەسىز؟

– ۇقك – ء«بارىمىز – ءبىرىمىز ءۇشىن, ءبىرىمىز – ءبارىمىز ءۇشىن» قاعيداتى بو­يىنشا قۇرىلعان ۇلكەن كوماندا. جەدەل قىزمەتكەر, تالداۋشى, تەرگەۋشى, تەحنيك, ارنايى جاساق جاۋىنگەرى نەمەسە قوسالقى ءبولىم قىزمەتكەرى بولسىن, ءبىز ءۇشىن ءاربىر قىزمەتكەردىڭ جۇمىسى اسا ماڭىزدى. كوميتەت شتاتىندا ءوزىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن جۇمىس ناتيجەسىمەن دالەلدەگەن ۇقك اكادەمياسى تۇلەك­تەرىنىڭ سانى ارتىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. ولاردىڭ كوبى 15-20 جىلدان استام جۇمىس ءوتىلى بار تاجىريبەلى باسشىلىق قۇرامدا قىزمەت ەتەدى.

كوميتەت الدىندا تۇرعان مىندەتتەردى شەشۋدەگى نەگىزگى سالماق, ارينە, جەدەل قىزمەتكەرلەردىڭ موينىنا جۇكتەلگەن. ولار ۇزاق جىلدارعا سوزىلعان ينتەللەكتۋالدى كۇش-جىگەردى تالاپ ەتەتىن قىزمەتتەردى جۇرگىزەدى. سول كىسىلەردىڭ بەرگەن اقپاراتتارى كوبىنە مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قابىلداناتىن شەشىمدەرگە نەگىز بولادى.

جوعارىدا ايتقانىمداي, ءبىزدىڭ قىزمەتتىڭ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى اتقاراتىن جۇمىسىمىزدىڭ مازمۇنىن تولىق اشۋعا بولمايدى. الايدا ۇقك قىزمەتكەرلەرىنىڭ كوپشىلىگىنە جوعارى مورالدىق جانە وتانسۇيگىشتىك قاسيەت ءتان ەكەنىن باسا ايتقىم كەلەدى. ءبىز ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنا وتانعا قىزمەت ەتۋگە دايىن تالانتتى جاستاردى قابىلداۋعا ءاردايىم دايىنبىز.

– ءوزىڭىز تۋرالى دا قىسقاشا ايتىپ وتسەڭىز. قايدا ءبىلىم الدىڭىز, بۇعان دەيىن قانداي قىزمەتتەر اتقار­دىڭىز؟

– مەن قاراپايىم وتباسىندا تۋىپ-ءوستىم. سول كەزدەگى بۇكىل جاس سياقتى اسكەردە وتان الدىنداعى بورىشىمدى وتەپ, جوعارى ينجەنەرلىك ءبىلىم الدىم. سپورتپەن شۇعىلداندىم. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنا قىزمەتكە شاقىرىلىپ, ارىپتەستەرىم سياقتى كىشى جەدەل ۋاكىلدەن باستاپ, بارلىق قىزمەت ساتىلارىنان ءوتتىم. مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىندە دە جۇمىس ىستەدىم.

ارنايى قىزمەت باسشىسى لاۋازى­مىن­داعى ادامعا قاتىستى اقپارات بىزدە عانا ەمەس, باسقا مەملەكەتتەردە دە تولىق جاريا ەتىلمەيدى. كوپشىلىكتىڭ ۇقك تۋرالى پىكىرى ونىڭ باسشىلارىنىڭ ءومىربايانى نەگىزىندە ەمەس, قىزمەتىنىڭ ناتي­جەلەرى بويىنشا باعالاعانىن قالايمىن.

– بۇگىنگى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇنى­نە وراي ارىپتەستەرىڭىزگە قانداي تىلەگىڭىزدى ارنار ەدىڭىز؟

– ءبىزدىڭ ۆەدومستۆونىڭ ءاربىر قىز­مەت­كە­رىنە قاجىرلى ەڭبەگى مەن ادالدىعى ءۇشىن العىس ايتقىم كەلەدى. ولاردىڭ باتىل­دىعى مەن كاسىبيلىگىن جوعارى باعا­لاي­مىن. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر ەلىمىزدىڭ قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە ازامات­تارىمىزدى قورعاۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ جاتىر.

ءاربىر قىزمەتكەرگە كاسىبي جولدا بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋدى تىلەيمىن. العا ۇمتىلىپ, جاڭا جەڭىستەرگە جەتۋ, ءبىلىم مەن بىلىگىن ارتتىرۋدا قاناتتارى تالما­سىن. دامۋعا ۇمتىلۋ الدىمىزدان كەزدە­سەتىن قيىندىقتاردى ءساتتى جەڭۋگە كومەكتەسەدى.

سونىمەن بىرگە ارداگەرلەرىمىزگە جاس­ وفيتسەرلەرگە ۇلگى بولىپ, وسكە­لەڭ­­ ۇرپاقتى وتانشىلدىق رۋحتا­ تار­بيە­­لەۋگە قوسقان باعا جەتپەس ۇلەسى ءۇشىن العى­سىمدى بىلدىرەمىن. مەم­­لە­­كە­تىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە بەيجاي قارا­­مايتىن ازاماتتارعا جانە ءبىزدىڭ ميس­سيامىزعا كومەك پەن قولداۋ كور­سەتە­تىن­دەردىڭ بارلىعىنا العىسىم شەكسىز.

ءسوزىمنىڭ سوڭىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى مەن اردا­گەرلەرىن, ولاردىڭ جاقىندارى مەن وتباسى مۇشەلەرىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ قۇرىلعان كۇنىمەن قۇتتىقتايمىن! زور دەنساۋلىق, تابىس جانە باق-بەرەكە تىلەيمىن.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

اڭگىمەلەسكەن

ەسكەندىر زۇلقارناي,

«Egemen Qazaqstan»