جاس جۋرناليستەردىڭ جازعى مەكتەبى

قازىر ەلىمىزدە ء«وزىمدى قالاي دامىتسام, جەتىلدىرسەم بولادى؟» دەگەن ساۋالدى ءجيى قوياتىن جاستار كوپ. ولار­­دىڭ قاتارىندا پاۆلودار قالاسى س.توراي­عىروۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى قۇ­داي­بەرگەن بەردىمۇرات ۇلى بار. تالاپتى جاس – اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ MediaLab ورتالىعى ۇيىمداستىرعان جازعى مەكتەپكە 98 ۇمىتكەردىڭ ىشىنەن تاڭدالعانداردىڭ ءبىرى.

– بيىل 3-كۋرستى ءتامامدادىم. وسى ۋاقىت ارالىعىندا مەملەكەتتىڭ تو­­لىق قولداۋىنداعى ءىس-شاراعا العاش قا­تىسۋىم. جۋرناليستيكا سالا­سىندا وقىپ جاتقان سوڭ, مۇنداي رەسپۋب­ليكالىق دەڭگەيدەگى جيىندار مەن وليم­پيادالارعا قاتىسۋ ماڭىزدى. ويتكەنى بولاشاقتا بىلىكتى جۋرناليست بولۋ ءۇشىن ءوزىمىزدىڭ قارىم-قابىلەتىمىزدى ۇنەمى جاڭا ءبىر ورتادا, باستامالاردا شىڭ­داپ وتىرۋ قاجەت. مەنىڭشە, بۇل جازعى مەكتەپتىڭ تەوريا مەن پراكتيكانى ۇش­تاستىرعانىنان بولەك, باستى ەرەك­شەلىگى جان-جاقتان جيىلعان قاتى­سۋشىلاردىڭ ءبىر-بىرىمەن توپتاسىپ, ارالاسىپ-قۇرالاسىپ, تانىسىپ-بىلىسۋىنە ۇلكەن مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. ءار سپيكەر, وقىتۋشى مەيلىنشە وتە جاقسى دايىندالىپ كەلگەن. سەبەبى ولاردىڭ ايتقان مالىمەتتەرى ۋنيۆەرسيتەتتەگى بازالىق اقپاراتتاردان تىڭ. اسىرەسە ماعان ەل­دار قۇدايبەرگەنوۆتىڭ «پودكاست: تۇجىرىمداما, ارحيتەكتۋرا, ىسكە قوسۋ» ءدارىسى ۇنادى, – دەدى جاس مامان.

29 ماۋسىم مەن 2-شىلدە ارالىعىندا وتكەن ءىس-شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيستر­لىگى ازاماتتىق قوعام ىستەرى كو­ميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى پەري­زات سا­دۋاقاس, قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينس­تيتۋتىنىڭ باسقارما توراعاسى نۇربەك ماتجاني قاتىستى.

– جۋرناليستەر بيزنەستە, مەملە­كەت­تىك قىزمەتتە جانە قوعامدى اقپارات­تان­دىرۋ بارىسىندا نەگىزگى ءرول اتقارادى. سوندىقتان Media Bootcamp جازعى مەكتەبىنىڭ وقۋ جوسپارى تەوريالىق بىلىم­مەن بىرگە تاجىريبەلىك جۇمىستار ار­قىلى كوممۋنيكاتيۆتىك داعدىلار مەن كاسىبي ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋعا, تسيفرلى تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن جاڭا ءادىس-تاسىلدەردى مەڭگەرۋگە باعىتتالعان, – دەدى نۇربەك ماتجاني.

رەسپۋبليكانىڭ 13 وڭىرىندەگى 20 جوو-دان جينالعان جاس بۋىنعا م.س.نارىكباەۆ اتىنداعى قازمزۋ-دىڭ Adjunct Assistant پروفەسسورى, PhD الما سايلاۋقىزى, رەجيسسەر, كينوستسەناريست مۇرات ەسجان, م.س.نارىكباەۆ اتىنداعى قازمزۋ وقى­تۋشىسى جولداس ءورىسباي, كاسىبي پودكاس­تەر ەلدار قۇداي­بەرگەنوۆ جانە «Media 24» كوم­پانياسىنىڭ باس ديرەكتورى مار­عۇلان اقان ءدارىس وقىپ, ۋوركشوپ وتكىزدى.

– بۇگىندە الەمدەگى جۋرناليستيكا قارقىندى دامىپ كەلەدى. جاڭا تالاپتار, اقپارات تاسقىنى, اۋديتوريا نازارى ءۇشىن كۇرەس جانە وزىق تەحنولوگيا بۇل سالاعا دا وزىندىك ەكپىن بەرىپ جاتىر. جاڭا مەديانىڭ وركەندەۋىمەن ۆيزۋاليزاتسيا تالاپتارى دا جوعارىلاپ, اقپاراتتى راسىمدەۋدە ءتۇرلى كرەاتيۆتى شەشىمدەر قولدانىلىپ ءجۇر. الايدا جالعان اقپاراتپەن كۇرەس ماسەلەسى ونى اشكەرەلەيتىن جاڭا قۇرالدار شىققانىمەن دە, ءالى دە كۇردەلى بولىپ تۇر. ال قازاقستانداعى جۋرناليستيكا سالىستىرمالى تۇردە باياۋىراق دامىپ جاتىر دەۋگە نەگىز بار. جاڭا تەحنولوگيالىق مۇمكىندىكتەر جىلدام ەنگىزىلىپ جاتسا دا, الەمدىك جۋرناليستيكا پرينتسيپتەرىن ساقتاۋ قاعيدالارى ەركىندىك پەن تاۋەلسىز مەديانىڭ كۇشەيە تۇسۋىنە, تەڭگەرىلگەن ءارى بەيتاراپ اقپارات تاراتۋدىڭ ارتۋىنا مۇقتاج. سوندىقتان جازعى مەكتەپ بارىسىندا جاس جۋرناليستەردىڭ «قاتتى» جانە «جۇمساق» داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ مەن كۇشەيتۋگە, كاسىبي بىلىكتىلىگىن دامىتۋعا باعىتتالعان تاقىرىپتار تاڭدالدى, – دەدى الما سايلاۋقىزى.

گازەت پەن جۋرنالدى پاراقتاپ, تەلە­ديدارداعى جاڭالىقتارعا ەلەڭدەپ, ولاردى وزدىگىنشە ساراپتاپ, جاقسىسىن كوڭىلگە مەدەت تۇتقان جاس جۋرناليستەرگە ارنالعان بۇل جوبادا «جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جۋرناليستيكاعا اسەرى», «جۋرناليستيكا تاريحى: الەمدىك جۋرناليس­تيكانىڭ دامۋى مەن ەرەكشەلىك­تەرى», «جۋرناليستيكاداعى زاماناۋي ءادىس-تاسىلدەر», «پودكاست: تۇجىرىمداما, ارحيتەكتۋرا, ىسكە قوسۋ», «دەرەكتى فيلم: يدەيادان ەفيرگە دەيىن», «Digital First Content: الەۋمەتتىك جەلىگە كونتەنتتى بەيىمدەۋ مەحانيزمى مەن ەرەك­شەلىكتەرى», «جۋرناليستىك ەتيكا جانە ستاندارتتار» سىندى تاقىرىپتار قامتىلدى.

– Project based ياعني جوبالارعا باعىت­تالعان مەتوديكانى الۋعا تىرىستىق. ونىڭ ىشىندە research, ويىن سيمۋلياتسياسى سەكىلدى ەلەمەنتتەر بار. جالپى, عىلىمي زەرتتەۋدىڭ نەگىزىندە تاقىرىپتاردى ۇسىنۋ, جۋرناليستيكا سالاسىنداعى قالىپتاسىپ كەلە جاتقان جاڭا ترەندتەردى كوتەرۋدى كوزدەدىك. نارىق سۇرانىسىنا ساي كونتەنتتى وسى جازعى مەكتەپتە بارىنشا قامتىدىق. بارلىق سپيكەر – اقپارات سالاسىندا 10 جىلدان اسا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كاسىبي مامان. جالپى مەملەكەتتىك تاپسىرما اياسىندا جانە مەكتەپتىڭ ونىمدىلىگىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا تەك 50 ادامدى قابىلداپ, وقىتامىز دەپ شەشتىك. الداعى ۋاقىتتا جازعى مەكتەپكە قابىلداناتىن ادام سانىن كوبەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جالپى MediaLab ورتالىعىنىڭ باستى ماقساتى – قازاقستانداعى مەديا كوممۋنيكاتسيا سالاسىن كەشەندى دامىتۋ, ىلگەرىلەتۋ. Media Bootسamp جازعى مەكتەبى – وسى ۇلكەن ميسسيانىڭ جولىنداعى جوبالاردىڭ ءبىرى. بۇل جوبا سالاداعى مامانداردىڭ كاسىبي قۇزىرەتى مەن ماشىعىن قايتا قاراۋ, جەتىلدىرۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداپ وتىر. جالپى «Media Bootسamp» ءۇش كەزەڭنەن تۇرادى. ءبىرىنشى كەزەڭ – جازعى مەكتەپ. وسىدان بىلىكتىلىكتەرىن شىڭداپ شىققان 10 جاس مامانعا ءبىز شىلدە جانە تامىز ايلارىندا ۇلكەن قازاقستاندىق مەديا حولدينگتە وتكىزىلەتىن تاعىلىمداما جوباسىن ۇسىنامىز. وسىلايشا, كورگەن-بىلگەنىن, جيعان-تەرگەنىن دالەلدەگەندەرگە جۇمىس ورنىن ۇسىنۋ مۇمكىندىكتەرى بولادى. مۇنىڭ تۇپكى ماقساتى – اقپارات سالاسىنداعى كادرلىق رەزەرۆتى قالىپتاستىرۋ. 2024-2025 جىلدارعا قاراي, جازعى مەكتەپ جوباسىن جەتىلدىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇدان وزگە بىزدە اكادەميالىق سالادا, ونىڭ ىشىندە مەديا جانە كوممۋنيكاتسيا سالاسىندا مامانداردى دايارلايتىن جوعارى وقۋ ورىندارىندا «اشىق سيللابۋس» دەگەن جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوس­پاردا بار. 2023 جىلى «اشىق سيللابۋس» جوباسى پيلوتتىق رەجىمدە, اناليز جاساۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلادى. ءوز كەزەگىندە بۇل جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ وقۋ ديزايندارىن قايتا قاراۋ, جاڭا سيللابۋستاردى قالىپتاستىرۋ, قوعام تالابىنا سايكەس وقۋ باعدارلامالارىن قايتا جازىپ, ۇسىنۋ, كونتەنت ازىرلەۋ سەكىلدى كەشەندى جۇمىستاردى اتقارۋ جوسپارلانعان, – دەدى قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى MediaLab ورتالىعىنىڭ باسشىسى اقنيەت ءتاۋىرباي.