سۋدان كەلەر قاتەر كوپ

قۇتقارۋشىلار مەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى سۋ قويما­لارىنا رەيد جۇرگىزىپ, ارنايى اتتى پوليتسيا جاساعى تاۋ­لىك بويى كەزەكشىلىك جاساي­دى. سۋدان قۇتقارۋشىلار دەم­الۋ­شىلاردىڭ ارنايى بو­لىنگەن جاعاجايلاردا شومى­لىپ, قور­شاۋ بەلگىلەرىنەن ءارى بارماۋدى, ماس كۇيدە سۋعا تۇس­پەۋدى, موتورلى قايىقتارعا جا­­­قىنداماۋدى ەسكەرتىپ جاتسا دا ەرەجەنى بۇزاتىندار كوپ. وكىنىشكە قاراي, مىسالعا كەل­تىرەر قارالى وقيعا كوپ. 27 مامىردا ىرعىز اۋدانىنىڭ قۇ­رىلىس ەلدى مەكەنىندە بۇزاۋ قا­راپ جۇرگەن 12 جاستاعى ەكى بالا بۇ­زىلعان بوگەتكە شىعىپ, وزەنگە قۇلاپ كەتكەن. قۇتقارۋشىلار بالالاردىڭ بىرەۋىنىڭ دەنەسىن سول كۇنى, ەكىنشىسىن ەرتەڭىندە تاپتى. ال 5 ماۋسىمدا ءتۇس كە­زىندە اقتوبەدە تەمىر قورىتپا زاۋىتى ىرگەسىنەن اعىپ جاتقان ەلەك وزەنىنىڭ جانىنداعى كوپىر تۇبىنە سۋعا تۇسكەن 16-17 جاستاعى ءۇش ءجاسوسپىرىم سۋدىڭ يىرىمىنە تاپ بولىپ, ەكەۋى بىردەن باتىپ كەتتى. ءۇشىنشى بالا قامىستى قارمانا ءجۇرىپ جاعالاۋعا ءوزى شىققان. ۇشەۋى دە ءجۇزۋ بىل­مەگەن. سۇڭگۋىرلەر سول كۇنى كەش­كىلىك 3,5 مەتر تەرەڭدىكتەن ەكى بالانىڭ دەنەسىن الىپ شىقتى. 13 ماۋسىم كۇنى كەشكىلىك ەلەك وزەنىنىڭ رۇقسات ەتىلمەگەن جە­رىندە سۋعا شومىلعان ءبىر ءجاس­وسپىرىم سۋعا باتىپ كەتتى. اق­توبەدە «ايبوليت» باۋ-باقشا ۇجى­مىندا تۇراتىن اتا-اجەسىنىڭ ۇيىنە كەلگەن 10 جاستاعى بالا ەلەك وزەنىنە قۇلاپ كەتىپ, قايتىس بولدى.

ماۋسىم ايىنىڭ ءبىرىنشى كۇنى اقتوبەنىڭ ىرگەسىندەگى «زا­رەچنىي-1» ايماعىندا ەلەك جا­عاسىندا ويناپ جۇرگەن توپ بالانىڭ بىرەۋى سۋعا شومىلىپ جۇرگەندە اعىس اعىزىپ كەتەدى. ونىڭ ءبىر باتىپ, ءبىر شىعىپ جات­قانىن كورگەن بالالار «قۇت­قارىڭدار» دەپ ايقايلايدى. سول مەزەتتە 16 جاستاعى قولقانات باققۇل وزەننىڭ ارعى بەتىنەن ءجۇزىپ كەلىپ, اعىس الىپ بارا جاتقان قۇرداسىن قۇتقارادى. جاعالاۋعا شىققان بويى وعان العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى. قىسىلتاياڭ ساتتە باتىلدىق تانىتقان جەتكىنشەكتى وبلىس اكىمى ەرالى توعجانوۆ, وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەي­سەمباەۆ ماراپاتتادى. سول كۇندەرى وزەنگە اعىپ بارا جات­قان التى جاستاعى قىزدى قۇتقار­ماقشى بولعان التى بالانىڭ اكەسى, اقتوبەلىك جىگىت ءوزى سۋعا كەتىپ, بىراق قىزدى امان الىپ قالدى. وسىدان ءۇش كۇن بۇرىن مۇعالجار اۋدانىندا وتباسىمەن بىرگە سۋ جاعاسىنا دەمالۋعا كەلگەن 13 جاستاعى قىز دا سۋعا كەتىپ قايتىس بولدى.

ءبىر ايدىڭ ىشىندە جەتى بالا مەن ەكى ەرەسەك ادامنىڭ رۇقسات ەتىلمەگەن جەردە شومىلىپ ءجۇرىپ قايتىس بولۋى وتە الاڭداتارلىق جاعداي. ەرەسەكتەردىڭ جاز مەز­گىلىندە بالالارىن باقىلاۋسىز جىبەرۋى وسىنداي جازاتايىم وقي­عالاردىڭ كوبەيۋىنە اكەلدى. ادامدار كەز كەل­گەن جەرگە سۋعا تۇسە بەرۋگە بولمايتىندىعىن ۇمىتىپ كەتەدى, بالالارىن وزەن جاعاسىنا باقىلاۋسىز جىبەرەدى. قۇتقارۋشىلار كۇندىز-ءتۇنى رۇقسات ەتىلگەن جاعاجايلاردا كەزەك­شىلىكتە جۇرگەنىمەن, بىر­نەشە ونداعان شاقىرىمعا سوزىلاتىن دالا وزەندەرىن تەگىس باقىلاي المايدى. ونىڭ ۇستىنە, سوڭعى 5-6 جىلدا وزەندەردىڭ تاسۋ تسيكلى وزگەردى. دالا وزەندەرىنىڭ ارنالارى بۇرىنعىداي تولماعان سوڭ جارقاباقتارى بيىكتەپ, ءتۇبى تەرەڭدەپ بارادى. وزەننىڭ سۋى ازايسا, ءتۇبى تەرەڭدەيتىن قاسيەتى بار ەكەن.

اقتوبە قالاسىندا بۇگىندە 18 جاعاجاي اشىلدى. الايدا ونىڭ بىرەۋى عانا كەلۋشىلەرگە تەگىن قىزمەت كورسەتەدى. ول – قالا ىرگەسىندەگى قۇتقارۋشىلار بە­كەتى جانىندا ورنالاسقان كوم­مۋنالدىق جاعاجاي. بۇل جەر­دىڭ سۋى تازا, جاعاسىنا كۇن­نەن قورعاناتىن شاتىرلار قو­يىلعان, ىستىق قۇمى دا بار. قالعان جاعاجايلاردىڭ ءبارى اقىلى, ولارعا كىرۋ قۇنى ەرەسەكتەر ءۇشىن 1 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى, ال بالالار ءۇشىن – 500 تەڭگە. اقىلى جاعاجايلاردا قايىق, كاتاماراندار بار, ۆولەي­بول الاڭشالارى ورناتىلعان, دەمالۋشىلارعا بارلىق جاعداي جاسالعان.

الاڭداتارلىق ماسەلە, قا­زىرگى كەزدە كوپ بالا سۋدا جۇزە المايدى, سۋعا ءتۇسۋ بارىسىندا ساقتىق قۇرالدارىن پايدالانبايدى. نەگە ەكەنى بەلگىسىز, كوپ اتا-انا بالالارىنا ۇيىرمە تاڭداعاندا كوبىنەسە كوركەم جانە سپورتتىق گيمناستيكانى تاڭدايدى. ال تەننيس, سۋعا ءجۇزۋ سپورتىنا كەزەك وتە كوپ. كەزەكتىڭ ۇزاقتىعى سول, ءبىر جىلدان اسا ۋاقىت كۇتۋگە تۋرا كەلەدى. سونىڭ سالدارىنان بالالارىن سۋ سپورتىنا جازدىرعان اتا-انالار ۇزاق كۇتۋدەن جالىعىپ, بالالارىن باسقا ۇيىرمەگە اۋىستىرادى نەمەسە اقىلى باسسەينگە بەرەدى. قالادا سۋعا ءجۇزۋدى ۇيرەتەتىن جاتتىقتىرۋشىلارى بار باسسەيندەر اقىلى بولعاندىقتان, كوپشىلىك اتا-انا بالالارىن ءجۇزۋ سپورتىنا اپارا المايدى. ماسەلەن, اقتوبە قالاسىنداعى ورتاشا باسسەين باعاسى ءبىر بالا ءۇشىن ايىنا 15-20 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. وعان اپتاسىنا ەكى, كەيدە ءۇش جاتتىعۋ ساباعى كىرەدى. سۋعا جۇزە بىلمەيتىن بالالاردىڭ كوبەيىپ كەتۋىنىڭ ءبىر سەبەبى وسىندا جاتىر. سول سەبەپتى دە مەم­لەكەتتىك تاپسىرىس ارقىلى ءجۇزۋ سپورتى, گيمناستيكا, قىسقى سپورت تۇرلەرى ۇيىرمەلەرىن قار­جىلاندىرۋعا باسىمدىق بەرگەن ءجون. وتكەن جىلداردىڭ قو­رىتىندىسى بويىنشا اتا-انالار مەن بالالاردىڭ قاي سپورتقا باسىمدىق بەرگەنىن تالداي وتىرىپ, الداعى وقۋ جىلىندا سول سپورت تۇرلەرىنە تاپسىرىس سانىن كوبەيتكەن دۇرىس.

اقتوبە وبلىسى