سپورت الەمىندە فۋتبولدان كەيىن جانكۇيەرى ەڭ كوپ سپورت ءتۇرىنىڭ ءبىرى سانالاتىن اۋەسقوي بوكس الداعى پاريج وليمپياداسىنىڭ باعدارلاماسىندا قالۋى مۇمكىن. حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ (حوك) اتقارۋشى كوميتەتى بوكستى وليمپيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىندا قالدىرۋدى ۇسىنىپ وتىر.
اتقارۋشى كوميتەتتىڭ بۇل ۇسىنىسى 22 ماۋسىمعا جوسپارلانعان حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ كەزەكتەن تىس وتىرىسىندا قارالادى. سونىمەن قاتار حوك 2024 جىلى پاريجدە وتەتىن وليمپيا ويىندارىنا بوكسشىلاردىڭ قاتىسۋ ءتارتىبى مەن حالىقارالىق بوكس قاۋىمداستىعىن (IBA) حوك قۇرامىندا قالدىرۋ-قالدىرماۋ ماسەلەسىن دە قارايدى.
كەيىنگى بىرنەشە جىلدان بەرى حالىقارالىق بوكس قاۋىمداستىعى مەن حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ اراسى سالقىنداپ كەتكەنى بەلگىلى. ءتىپتى جاعدايدىڭ ۋشىققانى سونشا, حوك 2019 جىلى IBA-عا 2020 جىلعى توكيو وليمپياداسىنا جولداما بەرەتىن ىرىكتەۋ جارىستارىن, وليمپيادا كەزىندەگى بوكس باسەكەلەرىن ۇيىمداستىرۋعا شەكتەۋ قويعان بولاتىن.
حوك حالىقارالىق بوكس قاۋىمداستىعىن «بارماق باستى, كوز قىستى» ارەكەتتەرگە ءجيى باراتىنىن, تورەشىلەردىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرەتىنىن, سونداي-اق ۇيىمنىڭ قارجىلىق قىزمەتىندە اشىقتىق جوق ەكەنىن العا تارتىپ, ايىپتاپ كەلەدى. ءتىپتى فەدەراتسيا پرەزيدەنتتىگىنە رەسەيلىك ۋمار كرەملەۆتىڭ كەلۋى, «گازپروم» كومپانياسىنىڭ ۇيىمعا دەمەۋشى بولۋى دا حوك پەن IBA اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى ودان بەتەر قيىنداتىپ جىبەردى.
ال رەسەيدىڭ ۋكرايناعا باسىپ كىرۋى ەكى ۇيىم اراسىنداعى شيەلەنىستى مۇلدەم تىعىرىققا تىرەدى. ماسەلەن, 2022 جىلدىڭ كوكتەمىندە حوك حالىقارالىق سپورت فەدەراتسيالارىنا رەسەي مەن بەلارۋس سپورتشىلارىنىڭ جارىسقا ءوز تۋلارى جانە ءانۇرانى استىندا قاتىسۋىنا شەكتەۋ قويۋدى ۇسىنعان بولاتىن. بارلىق فەدەراتسيا حوك-تىڭ بۇل ۇسىنىسىن بۇلجىتپاي ورىنداپ كەلەدى. IBA دا العاشىندا حوك ۇكىمىنە مويىنسۇنعانىمەن, 2022 جىلدىڭ كۇزىندە حوك سالعان تىيىمدى الىپ تاستاپ, رەسەي جانە بەلارۋس سپورتشىلارىنا بيىل وتكەن ەرلەر جانە ايەلدەر اراسىنداعى الەم چەمپيوناتتارىندا ءوز تۋىنىڭ استىندا ونەر كورسەتۋگە رۇقسات بەردى. IBA-نىڭ بۇل شەشىمىنەن كەيىن اۋەسقوي بوكستا جەتەكشى ءرول اتقاراتىن اقش, ۇلىبريتانيا جانە تاعى 17 ەلدىڭ بوكس فەدەراتسيالارى تاشكەنتتەگى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋدان باس تارتىپ, بويكوت جاريالاعان ەدى. ءسويتىپ, ولار حالىقارالىق بوكس قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەلىگىنەن شىعىپ, دۇنيەجۇزىلىك بوكس فەدەراتسياسى (World Boxing) اتتى جاڭا ۇيىم قۇردى.
ءوز كەزەگىندە, IBA الەمدىك بوكس ۇيىمىن ساقتاپ قالۋعا جانە حوك-پەن ارا-قاتىناسىن جاقسارتۋعا بارىنشا تىرىسىپ-اق جاتىر. جاقىندا حالىقارالىق بوكس قاۋىمداستىعى حوك تاراپىنان ءوز قۇقىقتارىن قالپىنا كەلتىرۋگە قويىلاتىن بارلىق تالاپتى ورىنداعانىن مالىمدەدى. ونىڭ ىشىندە ەڭ نەگىزگىسى – ۇيىمدى باسقارۋداعى, قارجى ماسەلەسىندەگى اشىقتىق, سونداي-اق تورەشىلەردىڭ ادىلەتتى شەشىم قابىلداۋىنا جاعداي جاساۋ. سونىمەن قاتار IBA «گازپروممەن» 2022 جىلى اياقتالعان كەلىسىمشارتتى ءارى قاراي ۇزارتپاعانىن, كىرىس كوزدەرىنىڭ اشىق مالىمەتتەرىن ۇسىندى.
ەگەر حوك-تىڭ الداعى كەزەكتەن تىس سەسسياسىندا حالىقارالىق بوكس قاۋىمداستىعىن ۇيىم مۇشەلىگىنەن شىعاراتىن بولسا, ونىڭ ورنىن بيىل ءساۋىر ايىندا قۇرىلعان «World Boxing» فەدەراتسياسى يەلەنىپ, 2024 جىلعى وليمپيادادا بوكس باسەكەلەرىن اتالعان فەدەراتسيا وكىلدەرى ۇيىمداستىرۋى مۇمكىن.
وسىلايشا, ەكى ۇيىم اراسىنداعى «جەكپە-جەكتىڭ» ەكىنشى راۋندىندا حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى قارسىلاستارىن اۋىر سوققىمەن ءبىر مارتە ەسەڭگىرەتىپ الدى. مۇنىڭ الدىنداعى ءبىرىنشى راۋندتا «بوكسشىلاردىڭ» كۇشتەرى تەڭ تۇسكەن بولاتىن. ەكىنشى راۋندتان كەيىن حوك-تىڭ باسىمدىعى بايقالا باستادى. دەگەنمەن «جەكپە-جەك» ءالى دە جالعاسادى. الدا ءۇشىنشى راۋند بار.