• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات 22 مامىر, 2023

قازاقستان – قىتاي: ستراتەگيالىق ارىپتەستىك باعدارى

450 رەت
كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قىتايعا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا بىرقاتار ماڭىزدى قۇجاتقا قول قويىلدى, ەكىجاقتى ۋاعدالاستىقتار جاسالدى. كورشىلەس مەملەكەتپەن قازاقستاننىڭ تاۋار اينالىمى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. ال بىلتىر قىتاي – ەلىمىزدىڭ باستى ساۋدا-ەكونوميكالىق سەرىكتەسىنە اينالدى. وسى ورايدا, قىتايعا ساپاردىڭ ءمان-ماعىناسىن ساراپشىلاردان سۇراپ كورگەن ەدىك.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ساپار بارىسىندا قىتاي باسشىسى سي تسزينپينمەن كەلىسسوز جۇرگىزدى. سونداي-اق ءبىرىنشى رەت ۇيىمداستىرىلعان «ورتالىق ازيا – قىتاي» سامميتىنە قاتىستى. بۇدان بولەك, قازاق-قىتاي ينۆەستيتسيالىق دوڭگەلەك ۇستەلى كەزىندە ەكىجاقتى بايلانىس تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى.

جالپى, قىتايدىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىندا ورنى ەرەكشە. ءوزارا ىنتىماقتاستىق مىزعىماس دوستىققا جانە ءوزارا قولداۋعا نەگىزدەلگەن. ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناس قارقىندى دامىپ كەلەدى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكىجاقتى ساۋدا-ساتتىق كولەمى رەكوردتىق كورسەتكىشكە – 31 ميل­ليارد دوللارعا جەتتى. قىتاي قازاقستان ەكونوميكاسىنا قارجى قۇيعان بەس ءىرى ينۆەس­توردىڭ قاتارىنا كىرەدى. قۇيىلعان ينۆەس­تيتسيانىڭ جالپى كولەمى 23 ميلليارد دوللاردان استى.

«قىتاي زەرتتەۋشىلەر قاۋىم­داس­تى­عىنىڭ» قۇرىلتايشىسى, ۇلتتىق قۇ­رىلتاي مۇشەسى قازبەك مايگەلدينوۆتىڭ ايتۋىنشا, قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سي تسزينپينمەن مەملەكەتتىك ءىسساپار اياسىنداعى كەزدەسۋىنىڭ اۋقىمى جانە ونىڭ اينالاسىنداعى ءىس-شارالار ورتا­لىق ازيا ءوڭىرىنىڭ قىتاي ءۇشىن ماڭىزىن كورسەتەدى.

«قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىق قى­تاي ءۇشىن زور قارجىلىق پايدا اكەلە­تىنى ءسوزسىز, ويتكەنى ەلىمىز – ەۋروپا نا­رى­عىنا تىكەلەي كوپىر. قازاقستان مەن قىتايدىڭ ساۋدا امبيتسيالارىن ىسكە اسىرۋ ۇلى جىبەك جولىنىڭ قايتا جاندانۋىمەن پارا-پار كەلەتىن ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسىندا كورىنىس تاپتى. بۇل باستامانى جۇزەگە اسىرۋدا قىتاي قازاق­ستاننىڭ ىشكى تۇراقتىلىعىنىڭ ساق­تالۋىنا مۇددەلى. شىن مانىندە, اتال­عان ەلىمەن ءتيىمدى ەكىجاقتى ىنتى­ماق­­تاستىقتى ىسكە اسىرۋ ەلىمىزدىڭ ەكونو­ميكاسى ءۇشىن دە ايتارلىقتاي پايدا اكەلەدى», دەيدى ق.مايگەلدينوۆ.

ساراپشىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ ۇلكەن كولىكتىك-لوگيستيكالىق پەرس­پەك­تيۆاعا جول اشادى. قازىردىڭ وزىن­دە جۇزەگە اسىرىلعان باستامالاردىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدىڭ اۋماعى بويىنشا ەۋروپا مەن ازيانى بايلانىستىراتىن حالىقارالىق ماڭىزى بار 6 اۆتوموبيل, 9 تەمىرجول جانە 4 اۋە ءدالىزى وتكەن.

«جوبا ەسەبىنەن ەلىمىزدىڭ وڭتۇستى­گىن­دە جول توسەمىن اۋقىمدى قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. الايدا بۇگىنگى تاڭدا وتاندىق ترانزيت كولەمى بىزدە بار الەۋەتپەن سالىستىرعاندا سالىستىرمالى تۇردە تومەن. بۇل كولىك-لوگيستيكاسىن دامىتۋ جونىندەگى باستامالاردى ودان ءارى بەلسەندى ىسكە اسىرۋ قاجەتتىگىن كورسەتەدى. ەكىنشىدەن, قىتاي­مەن ىنتىماقتاستىق وتاندىق بيزنەس ءۇشىن ونىڭ الەمدىك نارىققا شىعۋى تۇرعىسىنان كەڭ مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ەۋروپا نارىعىنا شىعۋدان بولەك, قىتاي اۋماعىندا ءوز ونىمدەرىمىز مەن قىز­مەتتەردى شىعارۋعا جول اشادى. وسى­لايشا, ساۋدانىڭ جەڭىلدەتىلگەن ەرە­جەلەرى مەن قارجىلىق ينتەگراتسيا وتان­دىق ونەركاسىپ اۋقىمىن ارتتىرادى», دەيدى ق.مايگەلدينوۆ.

ساراپشى ءسوزىنىڭ جانى بار. بىلتىر ەكى ەل اراسىندا تەمىرجول ارقىلى 23 ميلليون توننا جۇك تاسىمالداندى. بۇل – بۇرىن-سوڭدى بولماعان كورسەتكىش. بيىل ءبىرىنشى توقساندا جۇك ءترانزيتى 35 پايىزعا ارتىپ, 7 ميلليون توننادان استى. جۋرناليست اسحات قاسەنعاليدىڭ ايتۋىنشا, قىتاي – الەمدەگى ەڭ ۇلكەن نارىقتىڭ ءبىرى. ەلدە حالىق سانى كوپ بولعاندىقتان, سىرتتان كەلەتىن سونى تاۋارلارعا مۇقتاج.

«ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى, ساۋدا-ساتتىق ارتىپ كەلەدى. بىلتىر 31 ملرد دوللارعا جەتتى. بۇل – رەكورد. بۇرىن ءبىز ءۇشىن رەسەي ەكونوميكادا باستى سەرىكتەس بولسا, ەندى ونى شىعىس كورشىمىز باسادى. جالپى جيىنتىعى قىتاي كومپانيالارىمەن قۇنى شامامەن 22 ملرد دوللاردى قۇرايتىن كەلىسىمدەر جاسالدى. باسىم باعىت سول اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم, لوگيستيكا, كولىك دالىزدەرىن دامىتۋ سالالارىن قامتيدى. تاعى ءبىر شەشىم – شەكاراداعى سانيتارلىق جانە باسقا تەكسەرۋدى جۇيەلى ەتۋ, ساۋدا اينالىمىن جانداندىرۋعا ءتيىمدى نەگىزدە جۇيەلەۋ. بۇل دا ماڭىزدى. سەبەبى ەل كاسىپكەرلەرىنىڭ شەكاراعا بارىپ, تاۋارىن وتكىزە الماي, ۇزاق تەكسەرىستەن قاڭتارىلىپ تۇرعان ساتتەرى ارتقان. ول اسىرەسە كوۆيدتەن كەيىن ءتىپتى كۇشەيدى. كاسىپكەر ءۇشىن ۋاقىت – اقشا, سوندىقتان مىنا كەلىسىمدەر بۇل تەكسەرىستەردى ازايتىپ, بيزنەس سالا ءۇشىن ۋاقىت ۇنەمدەۋگە اسەرىن تيگىزەدى», دەيدى ا.قاسەنعالي.

كەيىنگى جىلدارى ورتالىق ازيا ەل­دەرىنىڭ ەكونوميكالىق قارىم-قاتى­ناسى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. بىل­تىر قازاقستاننىڭ وسى ايماقتاعى مەملەكەتتەرمەن الىس-بەرىسى 19 پايىزعا ءوستى. ياعني 8 ميلليارد دوللارعا جەتتى. كەلەشەكتە بۇل كورسەتكىشتى 15 ميل­لياردقا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانعان. اي­ماق­تىڭ قىتايمەن ساۋدا-ساتتىعى دا قارقىندى دامىپ كەلەدى. بىلتىر بۇل كورسەتكىش 70 ميلليارد دوللاردى قۇ­رادى. ونىڭ 45 پايىزى (31 ملرد دوللار) قازاقستانعا تيەسىلى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قىتاي مەن ورتالىق ازيا اراسىنداعى تاۋار اينالىمىن 2030 جىلعا قاراي 100 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋگە بارلىق مۇمكىندىك بار. وسى رەتتە, تاۋار تۇرلەرىن كوبەيتۋ ارقىلى ەكسپورتتى ۇلعايتۋ ماڭىزدى. مىسالى, قازاقستان شيكىزاتقا جاتپايتىن 135 ءتۇرلى تاۋاردىڭ قىتايعا ەكسپورتىن كوبەيتە الادى.

ەكونوميست ءسابيت رىسباەۆ قىتاي قازاقستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا سەرىكتەستىگىنە اينالعانىن العا تارتادى. وسى ورايدا, ساراپشى ەلىمىزدىڭ قىتايعا ەكسپورتى يمپورتتان كوپ ەكەنىنە نازار اۋدارادى.

ء«بىز قىتايعا كەرىسىنشە كوپ تاۋار ساتامىز. ساۋدا بالانسى ءبىزدىڭ جاعى­مىزدا. بىزدەگى ەڭ از ينۆەستيتسيا كەلە­تىن اۋىلشارۋشىلىق سالاسىنىڭ ءوزى بىلتىر قىتايمەن 780 ميلليون دوللاردان اسا ساۋدا جاساستى. كەزدەسۋلەر ناتيجەسىندە قىتايعا 1 ميلليون توننادان اسا بيداي جەتكىزۋگە كەلىستى. سوڭعى 5 جىلدا ونسىز دا قىتايعا جونەلتىلەتىن مايلى داقىلدار 3,5 ەسە ارتقان. وسىمدىك مايى 2 ەسە ارتقان. جالپى, قىتاي بىزگە ەمەس, ءبىز قىتايعا مۇقتاجبىز. ويتكەنى بۇلار تىم ۇلكەن نارىق, جىبەرگەن تاۋارىڭ وتەتىنى انىق», دەيدى س.رىسباەۆ.

ساراپشى ايبار ولجاەۆ تا وسى پىكىردى قوستايدى. ول قىتاي تارا­پىنىڭ قازاقستاندى ماڭگىلىك ستراتە­گيالىق ارىپتەس دەپ ەرەكشە اتاپ كورسەت­كەنىنە نازار اۋدارادى. ونىڭ ايتۋىن­شا, مۇنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن, تىكەلەي العاندا ورتالىق ازيا ەلدەرى قىتاي سىرتقى ساۋداسىنىڭ 1,1 پايىزىن عانا قۇرايدى. بۇل – از كورسەتكىش. بىراق ءوڭىردىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى قىتايعا ۇلكەن نارىققا تەز جەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, قى­تايدىڭ سىرتقى ساۋداسىندا ەۋرو­پا­لىق وداق ماڭىزدى ءرول وينايدى, جالپى ساۋدا­نىڭ 57 پايىزى قارت قۇرلىققا تيەسىلى. ەندەشە, ورتالىق ازيا, اسىرەسە قازاقستان ەۋروپاعا تەز جەتۋدىڭ وڭتايلى جولى.

«قىتاي سىرتقى ساۋدادا 2022 جىلى 2-ورىن السا, بيىل ءبىرىنشى توقساندا رەسەيدى باسىپ وزىپ, ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. اۋقىمى تىم ۇلكەن. ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى يدەياسى – ەۋروپاعا تىكەلەي قۇرلىق جولى. سەبەبى تەڭىز ارقىلى ەڭ از دەگەندە 45 كۇن كەتەدى. ءار كۇن – 178 ميلليون دوللار. بۇل رەتتە, تەرريتورياسى دالاداي قازاقستاننىڭ ءرولى ەرەكشە. ەگەر قىتاي ءوز لوگيستيكاسىن وڭتايلاندىرۋدى كوز­دەسە, ونى قازاقستانسىز ىسكە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. قىتايعا تۇسىنىكتى, ءوز ۋادە­سىنە بەرىك, كونتراكتاردى اياعىنا دەيىن ورىندايتىن ەل, تۇراقتى قازاقستان كەرەك. مۇنى سي مىرزا «قازاقستاننىڭ سۋۆەرەنيتەتىنىنە كەپىل بولامىز» دەگەن ءبىراۋىز پىكىرىمەن انىق ايتتى», دەيدى ا.ولجاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ قى­تايعا ساپارى بارىسىندا سيان قالاسىن­داعى قۇرعاق پورتتا قازاقس­تاننىڭ لو­گيس­تيكا ورتالىعىنىڭ ىرگەتاسىن قا­لاۋ راسىمىنە ونلاين رەجىمدە قاتىس­تى. سونداي-اق «قىتاي – ورتالىق ازيا» ءسامميتى كەزىندە قازاقستاننىڭ گەوگرا­فيا­لىق جاعدايىن ەسكەرە وتىرىپ, ەلى­مىز ايماقتىڭ جانە تۇتاس قۇرلىقتىڭ ما­ڭىزدى كولىك-لوگيستيكا ءدالىزى بولا الا­تىنىنا نازار اۋداردى.

«قازاقستان وسى ايماقتاعى ەلدەردىڭ قىتايمەن ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ ەكونوميكالىق جانە لو­گيس­­تيكالىق الەۋەتىن جۇمىلدىرۋعا ءازىر. وسىعان وراي, قازاقستان دوستاس قى­تاي­مەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە لوگيستيكالىق الەۋەتىن ىسكە قوسا الادى. ەلدەرىمىزدىڭ ساۋدا-ساتتىق كولەمى 31 ميلليارد دوللارعا جەتتى. توراعا سي تسزينپينمەن بۇل كورسەتكىشتى 40 ميللياردقا دەيىن جەتكىزۋ جونىندە ۋاع­دا­لاستىق», دەدى ق.توقاەۆ.

جۋرناليست ا.قاسەنعالي ليانيۋنگان پورتىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, اتالعان پورتتىڭ ءبىر بولىگىن قى­تاي پايدالانۋ ءۇشىن قازاقستانعا بەرگەن ەدى. «قىتاي قازاقستان – كاسپي – ازەربايجان – گرۋزيا باعىتىندا تا­ۋارىن ەۋروپاعا تاسىمالداۋدى ارتتىرۋدى كوزدەيدى. وسى مۇمكىندىكتى جىبە­رىپ الماۋعا ءتيىسپىز. ايتپەسە, باس­قا باعىت ارقىلى ءبىزدىڭ ەلدى اينالىپ ءوتۋى مۇمكىن. قىتاي لوگيستيكالىق مۇم­­كىندىكتەردى ارت­تىرۋعا ينۆەستيتسيا قۇيۋ­عا ءازىر. قازاق­ستان اۋماعى ارقى­لى قىتايدان ەۋروپاعا, ەۋروپادان قى­تايعا تاۋار ءوتىپ جاتسا, بيۋدجەتكە سا­لىق, ءبىراز حالىققا جۇمىس ورنى اشىلار ەدى», دەيدى ا.قاسەنعالي.

ءماجىلىس دەپۋتاتى ايگۇل قۇسپان دا قىتايلىق ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن ەلدەگى جۇك تاسىمالدايتىن بالامالى دالىزدەردى دامىتۋىمىز كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, باستى مۇددە – ترانزيت پەن كولىك-لوگيستيكاسىن دامىتۋ. ء«بىز تەڭىزگە شىعا المايمىز. ءبىزدىڭ جالعىز تەڭىز – كاسپي. بۇرىن ءبىزدىڭ ەلدەگى دالىزدەر رەسەيگە باعىتتالاتىن. ەندى ءبىز بالامالى مارشرۋتتاردى دامىتۋىمىز كەرەك. وعان كوپ ينۆەستيتسيا قاجەت. ماسەلەن, قۇرىق پەن اقتاۋ پورتتارىن دامىتىپ, سول ارقىلى ازەربايجان ءارى قاراي قارا تەڭىز, تۇركياعا جىبەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءدالىزدى دامىتۋعا ينۆەستيتسيا كەرەك. ال قىتاي وعان مۇددەلى بولسا, وندا ول ءبىز ءۇشىن وتە پايدالى بولار ەدى», دەيدى دەپۋتات.

ەكونوميست س.رىسباەۆ ەكىجاقتى تا­ۋار اينالىمىنىڭ دامۋى قازاقستانعا كوپ مۇمكىندىك بەرىپ وتىرعانىن العا تارتادى. ماسەلەن, بۇرىن جاڭا كولىك ساتىپ الۋ قيىن ەدى. قازىرگى تاڭدا قىتايدان شىققان كەي كولىكتەر نارىققا كەلىپ جاتىر.

وسى ورايدا, مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ قازاق-قىتاي ينۆەستيتسيالىق دوڭگەلەك ۇستەلى كەزىندە وسى ماسەلەگە نازار اۋدارعانىن اتاپ وتكەن ءجون. «قىتايدا ەلەكتروموبيل جاساۋ ءىسى قار­قىن­دى دامىپ كەلەدى. سول سەبەپتى ليتي ءوندىرۋ سالاسىنداعى سەرىكتەستىكتى نىعايتۋدىڭ بولاشاعى زور. كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە قىتاي كولىكتەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتا ءتۇستى. «Chery», «Jac», «Exeed» جانە «Haval» برەندتەرى – ەڭ كوپ ساتىلاتىن اۆتوكولىكتەر قاتارىندا. بۇل سالاداعى ىنتىماقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ جاتىرمىز. قازاقستاندا قىتاي اۆتوكولىكتەرىن قۇراستىرۋ قولعا الىنىپ وتىر. بۇگىن ەكى ەلدىڭ كومپانيا­­لارى ءتيىستى كەلىسىمدەرگە قول قويادى», دەدى پرەزيدەنت.

ءسابيت رىسباەۆ قىتايلىق كومپا­نيا­لاردىڭ قازاقستانعا كەلۋى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق قۋاتىن ارتتىرىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار باسەكەلەستىكتى نىعايتاتىنىن العا تارتادى.

سونىمەن قاتار قازاقستان مەن قىتاي ازاماتتارىنىڭ ەكى ەل اراسىندا 30 كۇنگە دەيىن ۆيزاسىز جۇرۋىنە مۇمكىندىك بە­رەتىن ۇكىمەتارالىق كەلىسىمگە قول قو­يىل­­­عانى بەلگىلى. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇجات ىسكەرلىك بايلانىس اياسىن كەڭەيتىپ, تۋريس­تەر لەگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.

دەگەنمەن وسى قۇجات الەۋمەتتىك جە­لى­دە ءبىراز شۋ تۋعىزعانى بەلگىلى. ەكو­نوميست س.رىسباەۆ اتتانداۋدىڭ رەتى جوق دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە شەتەلدىك جۇمىسشىلارعا 22 مىڭ عانا كۆوتا بەرىلگەن. سوندىقتان ودان اسىپ ءتۇسۋ مۇمكىن ەمەس.

ال ساياساتتانۋشى قازبەك مايگەل­دينوۆ قىتاي سەكىلدى الپاۋىت ەلمەن ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزۋدىڭ قازاقستانعا پايدالى تۇستارى مەن باسىمدىقتارى مول ەكەنىنە سەنىمدى. ونىڭ سوزىنشە, قازاقستان مەن قىتاي كورشىلەس مەملەكەت رەتىندە ستراتەگيالىق قارىم-قاتىناس ورناتقان. بۇدان بولەك, ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» اياسىندا ۇلكەن ەكونوميكالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» تاس جولىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتادىق. تىكەلەي ينۆەستيتسيالار تارتىلدى. ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. «ەندىگى تاڭدا بۇل ۆيزاسىز رەجىمنىڭ ەنگىزىلۋى قازاقستان ازاماتتارىنا, ىسكەرلىك قاۋىمىنا قو­سىمشا پايدا اكەلەدى. ويتكەنى بۇعان دەيىن بىلتىردان بەرى بىرجاقتى عانا ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزىلگەن ەدى. وندا قىتاي ازاماتتارىنا جەكە تۋريستىك, ىسكەرلىك ماقساتتا 14 كۇنگە دەيىن كىرۋگە رۇقسات ەتىلدى. قازاقستان ازاماتتارىنا ۆيزا قا­جەت ەدى. ەندى ەكىجاقتى ءوزارا 30 كۇندىك ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزىلمەك. ناتيجەسىندە, قازاقستان ازاماتتارى بۇرىنعىداي ۆيزا الۋ ءۇشىن كوپتەگەن قۇجات جينامايدى», دەيدى ق.مايگەلدينوۆ.

ءماجىلىس دەپۋتاتى ايگۇل قۇسپان ەكى ەل باسشىلارى قول قويعان ۆيزاسىز رەجىم ورناتۋ تۋرالى كەلىسىمدى ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيدى. ويتكەنى بەيجىڭ بيلىگى كورىنگەن ەلمەن مۇنداي ۋاعدالاستىق جاساسپايدى. «ۆيزاسىز رەجىمنىڭ مەرزىمى بۇرىن 14 كۇن بولسا, ەندى ول 30 كۇنگە ارتتى. ايتا كەتەتىنى, بۇرىن تەك قىتايلىق ازاماتتاردىڭ قازاقستاندا 14 كۇن ۆيزاسىز بولۋىنا رۇقسات ەتىلەتىن. ەندى قازاقستاندىقتار دا بۇل ەلگە ۆيزاسىز بارا الادى. مۇنىڭ بارلىعى بارىپ-كەلۋگە, بيزنەس جاساۋعا, قانداستاردىڭ تۋىستارىن كورۋىنە, جالپى ءتۋريزمدى دامىتۋعا وڭ ىقپال ەتەدى. قىتاي كوپ مەملەكەتپەن ۆيزاسىز رەجىم ورناتپايدى. ماسەلەن, قىتاي وڭتۇستىك كورەيا مەن جاپونياعا مۇنداي رەجىم جاساعان جوق», دەيدى ا.قۇسپان.

 

سوڭعى جاڭالىقتار