ادامدى كەيدە سان-ساۋال جان-جاقتان قارماپ, تۇڭعيىق ويعا باتىرادى. اسىرەسە ء«ومىردىڭ ءمانى نەدە؟» دەگەن سۇراققا كەلگەندە تۇيىققا تىرەلگەندەي كۇي كەشەسىز. جالپى, بۇعان ءار ادام ءتۇرلى جاۋاپ بەرەدى. شىنىندا, ءومىردىڭ ءمانى نە؟ بۇعان ءبىز جاۋاپتى جازۋشى بەگابات ۇزاقوۆتىڭ «امانات» اتتى اڭگىمەسىن وقىعاندا تاپقانداي بولدىق. باس-اياعى جيناقى جازىلعان شاعىن اڭگىمەدە قازاقى تانىمعا بەرىك قاريا ءومىرىنىڭ جالعاسى – نەمەرەسىنە بويىنداعى بار قازىناسىن امانات ەتىپ كەتسەم دەيدى.
اڭگىمەدە تاۋ ەتەگىندەگى الاقانداي اۋىلدا ءومىر سۇرگەن دومبىرا جاسايتىن قارت شەبەردىڭ ىشكى جان-دۇنيەسى, تولعانىسى كوڭىلدى سەلت ەتكىزەر ۇتىمدى شتريحتار ارقىلى بەينەلەنگەن. شىعارمانىڭ ءتىلى كوركەم, جەڭىل وقىلادى. قاريانىڭ كەمپىرى ون جىل بۇرىن ومىردەن وزعان. جالعىز ۇلى اتاقتى ءانشى بولعان. ەلگە كەلگەن ءبىر ساپارىندا كولىك اپاتىنان قازا تابادى. قالادا كەلىنى مەن 20 جاستاعى نەمەرەسى تۇرادى. ولار اۋىلعا جىل ارالاتىپ قانا كەلەدى. قاريا تۇرعان ءۇيدىڭ اۋلاسىندا قاراعاي, ۇيەڭكى, ارشا, جاڭعاق, قىزىل اعاش سەكىلدى بۇل وڭىرگە تاڭسىق اعاشتار سامساپ تۇر.
قۇدىرەت قارتتىڭ شەبەرلىكتى قويعانىنا 5-6 جىل بولدى. سودان بەرى دومبىرا جاساتۋعا كەلەتىن جانداردىڭ قاراسى ۇزىلگەن. الايدا جاسى كەلگەن قاريا قول قۋسىرىپ, قاراپ وتىرمايدى. ميتىڭداپ ءجۇرىپ, باستىرما استىنداعى ارشا, ورىك, جاڭعاق, قىزىلاعاش كەسىندىلەرىن سۋعا سالىپ جىبىتەدى. سودان كەيىن ونى كۇنگە شىعارىپ, كەپتىرەدى.
جالعىزىلىكتى قارياعا كورشىنىڭ جۇدىرىقتاي بالاسى قولعانات. ول بىردە ۇيىنەن اتاسىنا اس-اۋقات اكەلسە, ەندى بىردە اۋلاداعى شاشىلىپ جاتقان اعاشتىڭ قيىندىلارىن جيناسادى. وسىنداي ءبىر ءىس ۇستىندەگى اتا مەن بالا اراسىنداعى ديالوگتە اۆتور قاريانىڭ ىشكى جان-دۇنيەسىندەگى قايعى-مۇڭىن وقىرمانعا استارلاپ جەتكىزەدى.
ەندى سوعان زەر سالىڭىز:
«بالا قارتتىڭ سىرلى جاۋابىنان ەشتەڭە ۇقپاي سۇراقتى ۇدەتە تۇسەدى.
– انا ءوسىپ تۇرعان اعاشتاردى كەسەسىز بە؟
– جوق. ولاردى مەنەن كەيىنگى يەسىنە ساقتاپ قويدىم.
– ول كىم؟
– جالعاسىم كەلەدى. انا جايقالىپ تۇرعان اعاشتار دا, مىنا قىرىق جىلدىق كەسىندىلەر دە سوعان تيەسىلى.
– وتكەن جىلى كەلگەن جىگىت پە؟
– ءيا.
– ول بۇلاردى نەعىلادى؟
– ءبىر كادەگە جاراتار.
بالا ءبىراز ءۇنسىز قالادى. سوسىن تاعى قىزىعىپ:
– اتا, ءسىز ونىڭ كەلگەنىن كۇتىپ جۇرە بەرمەي ءوزىڭىز ۇلكەن قالاعا بارساڭىز بولماي ما؟
– مەن ءۇيدى, جايقالعان اعاشتاردى, عۇمىر بويى جيناعان مىنا كەسىندىلەرىمدى تاستاپ قايدا كەتەم؟ اۋىل ارتىنداعى قورىمدا كەمپىرىم, جالعىز ۇلىم, اتا-بابالارىم جاتىر. كىندىك قانىم تامعان اۋىل, باياۋ اعىپ جاتقان انا وزەن بار.
– ولاردى ەشكىم الىپ كەتپەيدى عوي؟
– مۇنىڭ ءبارىن وسكەندە تۇسىنەسىڭ, بالام...».
كورشى بالا كەلىپ كەتكەن سايىن سۇڭعىلا قارت تەرەڭ مۇڭعا باتادى. قايبىر جىلى كەلىنى مەن نەمەرەسى قويماعان سوڭ ۇلكەن شاھارعا بارعانى ەسىندە. توعىزىنشى قاباتتاعى ءۇش بولمەلى پاتەردە تورعا قامالعان تورعايدىڭ كۇيىن كەشكەن سوڭ, ءبىر اپتا وتپەي اۋىلعا قايتىپ ورالعان. كەلىنى مەن نەمەرەسى ءجيى بولماسا دا اقشا جىبەرىپ تۇرادى. قاريا ارتىق اقشاسىن نەمەرەسىنىڭ بولاشاعىن ويلاپ, بانككە سالىپ قويعان. ول نەمەرەسىنەن ۇلكەن ءۇمىت كۇتەدى. قازىر جالعاس انشىلىكتە وقىپ جاتىر. دومبىرا جاساۋمەن دە اينالىسىپ, قولى بوستا شەبەرحاناعا بارادى. جالعاس اۋىلعا ءبىر كەلگەندە اتاسى وعان دومبىرا جاساپ كورسەتتى. سونى كورىپ, ول دا دومبىرا جاسادى. بىراق ءوزى جاساعان اسپاپقا كوڭىلى ونشا تولمادى. قاريا دا ونشا ەشنارسە دەي قويمادى. جالعاس اۆتوبۋسقا مىنگەن كەزىندە: :«اجەڭنىڭ ساندىعىندا ءتورت داپتەر قولجازبام بار. عۇمىر بويعى سوققان دومبىرالارىمنىڭ ءجاي-جاپسارىن ءتۇرتىپ قويعام. ءبىر كەلگەنىڭدە كورەرسىڭ», دەيدى اتاسى. وسى ساتتە نەمەرەسىنىڭ كوزى جارق ەتە قالدى.
سودان بەرى اتاسىنىڭ قيالىنان نەمەرەسىنىڭ كوزىندەگى جارقىل كەتپەي قويدى. جاستاردىڭ كوبى بوگدە اسپاپتاردىڭ شۋىلىنا ەلتىپ جۇرگەندە ونىڭ دومبىراعا قىزىعۋى قاننان دارىعان قاسيەت شىعار؟ تاپپاي جۇرگەنى قانداي اۋەن ەكەن دەپ, قارت كۇنى-ءتۇنى ويعا باتادى. اقىرى سونىڭ جاۋابىن تاپقانداي بولدى.
«باسى مەڭ-زەڭ بولعان قۇدىرەت اتا الدىنداعى توستاقتىڭ بەتىن جاۋىپ, داستارقاننىڭ ءبىر بۇرىشىنا ىسىرىپ قويدى دا دالاعا شىقتى. شەبەرحاناعا بارىپ قابىرعاعا ءىلۋلى تۇرعان سەركەنىڭ ىشەگىنەن تىلىنگەن تاسپاعا قونعان شاڭدى ۇرلەپ تازارتقان بولدى دا, قوس قولىمەن سامايىن قىسىپ, اعاش ورىندىققا وتىردى. ءبىرازدان سوڭ جاس بالاشا قۋانىپ, ورنىنان ىرعىپ تۇردى. «تاپتىم. ۇنسىزدىك...ۇنسىزدىك...ۇنسىزدىك... نەمەرەم اتاجۇرتىن ساعىنىپ جۇرگەن بولار. اكەسى, اجەسى قابىردە جاتىر. قارا جەر سويلەي المايدى. ال جالعاس سىرلاسقىسى كەلەدى. ۇنسىزدىكتىڭ ءتىلىن تابۋىم كەرەك. دومبىرانىڭ ىشەگىنە ساۋساق تيگەندە مىلقاۋ قالپىندا مەلشيىپ جاتقان جەر-انا سويلەپ قويا بەرسىن. بابالاردىڭ ۇرپاعىنا جەتپەي ۋاقىت توزاڭىنا كومىلىپ قالعان اماناتى تىلگە كەلسىن..».
اقىرى قاريا سوڭعى كۇشىن جيناپ, بار ونەرىمەن دومبىرا جاسايدى. الايدا نەمەرەسى قالادان كەلگەندە اتاسىنىڭ باسىن باتىسقا بەرىپ, ءجۇزىن قۇبىلاعا قاراي ءسال قيالاتا بۇرعان كۇيى ءۇن-ءتۇنسىز جاتقانىن كورەدى. باس جاعىنداعى ساندىقتا قىزىلقوڭىر دومبىرا سۇيەۋلى تۇر.
جازۋشىنىڭ وسى سوڭعى سويلەمى اڭگىمەنىڭ بارلىق جۇگىن كوتەرگەن. دومبىرا – حالقىمىزدىڭ جانى, ونىڭ اسقاق ۇنىندە ۇلتتىڭ رۋحى اتويلايدى. اۆتور قاريانىڭ اماناتى ارقىلى, وقىرمانعا ء«وز ۇلتىڭدى ءسۇيىپ, ءوز ونەرىڭدى دارىپتە» دەگەن تەرەڭ وي سالادى.