مۋزىكا مەكتەبىنىڭ شىراقشىسى

وسپان اعامىزدىڭ مەيىرىمدى ءجۇزى, سىپايى بولمىسى, جىلى جى­ميىسى ادامدى وزىنە تارتىپ تۇرا­دى.­ سوعان قاراپ, وعان ۇستازدىق قا­سيەت تۋمىسىنان دارىعان با دەر­سىز.­ كەيىپكەرىمىزدىڭ ءومىر جولىنا ۇڭىل­سەك,­ كوپتەگەن دەرەككە قانىق بولاسىز.­ ول بالا كۇنىنەن ونەرگە جا­قىن بولىپ ءوستى. دومبىرا تارتىپ, ءان­ سالدى. ون ەكى جاسىندا وبلىستىق باي­قاۋدا توپ جارىپ, «ونەرلى بالا» اتان­دى. تۋعان اۋىلىنداعى سەگىز جىل­دىق مەكتەپتى اياقتاعاننان كەيىن, جو­عارى سىنىپتى – سول كەزدەگى تسەلي­نوگراد قالاسىنداعى جالعىز قا­زاق مەكتەبى قازىرگى جامبىل جا­باەۆ­ اتىنداعى №4 ورتا مەكتەپتە جال­عاستىردى.

1967 جىلى س.سەيفۋللين اتىن­دا­عى تسەلينوگراد مەملەكەتتىك پەدا­گو­گيكالىق ينستيتۋتىنىڭ مۋزىكا فا­كۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى. بۇل – تىڭ­ يگەرۋ ناۋقانىنىڭ دۇركىرەپ تۇر­عان شاعى. سولتۇستىك وڭىرلەرگە وداقتىڭ ءار تۇكپىرىنەن قونىس اۋدا­رۋ­شىلار لەك-لەك كەلىپ جاتتى. ءبىر جاعى, ساياسي ناۋقان جەرگىلىكتى حا­لىق­قا ۇلكەن زارداپ اكەلدى. قازىر ونى­ اشىق ايتىپ ءجۇرمىز عوي. بىراق ول­ كەزدە اشىق ايتۋ مۇمكىن ەمەس ەدى­. تىڭ يگەرۋ جىلدارى كوپتەگەن قا­زاق اۋىلى­ جەر بەتىنەن جويىلدى. اۋىل­مەن بىرگە قازاق مەكتەپتەرى دە جا­بىلدى. وسى جاعدايعا ۇلتقا جاناشىر ادامداردىڭ جۇرەگى اۋىردى. ولار ناۋقانعا ەرىپ, ايقايلاعان جوق. قايتا, حالقىمىزدىڭ ءتىلى مەن ونەرى, سالت-ءداستۇرى شەت قالماسىن دەپ جانتالاستى. سول جىلدارى تسەلينوگرادتاعى ءتورت جوعارى وقۋ ورنىندا وقيتىن نامىسقوي قازاق جاستارى بىرىگىپ, «گۇلدەر» اتتى قوعام قۇرىپ, ەل اراسىندا ۇلتتىق ونەرىمىز بەن سالت-ءداستۇرىمىزدى ناسيحاتتادى. بىرقاتار مادەني ءىس-شارالار وتكىزدى. وسى قوعامنىڭ باسى-قاسىندا وسپان اعا دا ءجۇردى. كەيىن وبلىستىق كومسومول كوميتەتى اتالعان قوعامنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىن شاقىرىپ, ولارعا «بۇل ۇلتشىل ۇيىم, ەگەر توقتاتپاساڭىزدار سوڭى جاقسى بولمايدى», دەپ ەسكەرتەدى. ءسويتىپ, ەكى جىل قازاق جاستارىنا رۋحاني­ دە­مەۋ بولعان ۇيىم جۇمىسىن توق­­تاتتى. بىراق كەيىپكەرىمىز ماق­سا­تى­نان­ اينىعان جوق.

وسپان سۇلەيمەن ۇلى سانا­لى­ عۇمىرىن ۇستازدىق جولعا ار­نا­دى. العاشقى ەڭبەك جولى تۋ­عان­ اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتە باس­تالدى.ودان كەيىن وبلىستىق وقۋ ءبولىمىنىڭ جولداماسىمەن قور­عال­جىن اۋدانىنداعى بالالار­ مۋ­­زىكا مەكتەبىنە اۋىستى. وندا جەت­كىن­شەك­تەرگە دومبىرا ۇيرەتتى. كەيىن قور­عالجىن اۋداندىق مادەنيەت ءبولى­مىن باسقارعان جىلدارى تۋعان جەرى­نىڭ ونەرىن دامىتۋعا قوماقتى ۇلەس قوستى. ەل ىشىندەگى تالانتتاردى جيناپ, ۇلت اسپاپتار وركەسترىن قۇر­دى. ونىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىن بايقاعان وبلىستىق ما­دەنيەت ءبو­لىمى ونى وبلىس ورتا­لى­عى­نا شاقىرىپ, قازاق ۇلت وركەسترىن ۇيىم­داستىرۋدى تاپسىردى. بۇل مىن­دەت­تى دە ويداعىداي اتقارىپ شىقتى.

جالپى, وسپان اعا تابيعاتىنان سىپايى جان. ەشكىمگە كەۋدەسىن كەرىپ, ماقتانبايدى. ايتپەسە, ونىڭ اقمولاداعى العاشقى قازاق مۋزىكا مەكتەبىنىڭ ىرگەتاسىن قالاعان ازامات ەكەنىن كوپشىلىك بىلە بەرمەيدى. 1990 جىلى قىزىلوردا قالاسىندا «ەلىم-اي» باعدارلاماسى بو­يىن­­شا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجى­ري­بەلىك كونفەرەنتسيا وتەدى. وعان تسەلي­نوگرادتان وسپان سۇلەيمەن ۇلى بارا­دى. سەمينارعا سول كەزدەگى ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ءشام­شا بەركىمباەۆا قاتىسىپ, ءار وڭىر­دەن كەلگەن مۇعا­لىمدەرمەن اڭگى­مە­لەسەدى. سول كەزدەسۋدە وسپان اعا­مىز ءمينيستردىڭ ورىنباسارىنا ءوزىن ۇزاق جىلدار بويى مازالاپ جۇر­گەن «اقمولادان قازاق مۋزىكا مەك­تەبى اشىلسا» دەگەن ۇسىنىسىن ايتا­دى. بۇل ۇسىنىستى بىردەن قۇپ­تا­عان ءشامشا كوپبايقىزى ونى ال­ماتىعا قابىلداۋىنا شاقىردى. وسپان اعامىز سىر بويىنان كەلگەن­نەن­ كەيىن الماتىعا جول تارتىپ, ش.بەركىمباەۆاعا بارادى. ول كى­­سى­ «قازاقتىڭ ونەرى» دەپ جانى كۇ­يىپ جۇرگەن ازاماتتى جىلى قا­بىل­داپ, سول مەزەتتە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسىنا­ قوڭىراۋ شالادى. ءسويتىپ, ءاپ-ساتتە­ مۋزىكا مەكتەبىنىڭ تاعدىرى شە­شىل­دى. ءبىلىم باسقارماسى وعان جام­بىل جاباەۆ اتىنداعى №4 ورتا مەكتەبىنىڭ ەكى قاباتتىق ەسكى عيما­راتىن بەردى. وعان سول كەزدەگى اقمولا قالاسىنىڭ اكىمى, مارقۇم امان­جول بولەكپاەۆ كوپ قولداۋ كور­سەتتى. عيماراتتى تولىقتاي جون­دەۋگە جانە قاجەتتى مۋزىكالىق اسپاپ­تار ساتىپ الۋعا قارجى ءبولدى. ءسويتىپ, 1991 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە اقمولاداعى العاشقى قازاق مۋزىكا مەكتەبى ونەرلى بالالارعا ەسىگىن ايقارا اشتى. ونىڭ ءبىرىنشى ديرەكتورى دا ءوزى بولدى.

اسىرەسە وسپان سۇلەيمەن ۇلى ەلورداداعى №2 بالالار مۋزىكا مەكتەبىن باسقارعان جىلدارى, اتالعان ونەر ورداسىنىڭ اتى دۇركىرەپ شىقتى. 2010 جىلى مەكتەپ ورەندەرىنەن قۇرالعان انسامبل بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە ونەر ساپارىمەن بارىپ, قازاقتىڭ ءان-كۇيىن شالقىتتى. سونداي-اق مۋزىكا مەكتەبىنىڭ 24 وقۋشىسى فرانتسيادا وتىز كۇن بويى حالىقارالىق بايقاۋدا باق سىناپ, ەلىمىزدىڭ ابىرويىن اسىردى. ۇلاعاتتى ۇستازدىڭ بىرقاتار شاكىرتتەرى رەسپۋبليكالىق «اباي», «شاكارىم», «مۇقاعالي» وقۋلارىندا توپ جاردى. ونىڭ تالىمگەرلىك تاجىريبەسى – جاستارعا ۇلگى. ءوزى اقىن, ءوزى سازگەر, ءوزى كۇيشى, ءوزى سۋرەتشى. ءبىر باسىنا سان تاراۋ ونەر توعىسقان. ءبىر كىسىدەي اقىندىعى دا بار. ون شاقتى كىتاپتىڭ اۆتورى. ونەر تاقىرىبىنا جازعان ماقالالارى مەرزىمدى باسپاسوزدە ءجيى جاريالانادى. قازىر دە وسپان اعامىزدى باس قالاداعى جاستارعا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ناسيحاتتاۋعا ارنالعان ءىس-شارالاردىڭ بەل ورتاسىنان كورەمىز. بۇل دا ۇلتتىق ۇستانىمىنان اينىماعان ازاماتتىڭ ءبىر قىرىن كورسەتەدى.