• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
كورمە 02 مامىر, 2023

ۇلت قارۋ-جاراعىنىڭ كورمەسى

360 رەت
كورسەتىلدى

ۇلتتىق مۋزەيدە بەلگىلى زەرتتەۋشى, ەتنوگراف, سۋرەتشى, تاريح عىلىمدا­رىنىڭ كانديداتى قاليوللا احمەتجاننىڭ «قازاق باتىرلارىنىڭ قارۋ-جاراعى» اتتى كورمەسى ءوتىپ جاتىر.

ايتۋلى قىلقالام شەبەرى جەكە شىعار­ماشىلىعىمەن بىرگە, 40 جىلدان بەرى قا­زاقتىڭ ءداستۇرلى قارۋ-جاراعىن زەرت­تەپ, ونى عىلىمي اينالىمعا ەنگى­زۋگە قوماقتى ۇلەس قوستى. بۇل تاقى­رىپ­تا عالىمنىڭ التى مونوگرافياسى مەن 120-دان اسا ماقالاسى جارىق كورگەن.

كورمەگە شەبەردىڭ قولىنان شىق­قان قازاق جاۋىنگەرلەرىنىڭ شابۋىل قارۋلارىنىڭ جانە قورعانىس جاراق­تارىنىڭ تۇرلەرى مەن تيپتەرىنىڭ رەكونسترۋكتسيالارى قويىلدى. ونىڭ اراسىندا سۋىق قارۋلار مەن جابدىقتارى, جاۋىنگەرلەردىڭ باس كيىم­دەرى مەن ساۋىت-سايماندار بار. اسىرەسە قاليوللا اعامىز حالقى­مىز­دىڭ داڭقتى باتىرلارى ۇستاعان بىرقاتار قۇندى جا­دىگەردى قالپىنا كەلتىردى. ولاردىڭ كەيبىرى باتىرلاردىڭ ۇر­پاقتارى مەن مۋزەيلەردە ساقتالعان. كورمەگە سولار­دىڭ كوشىرمەلەرى دە ۇسى­نىلدى. سونىڭ ىشىندە اتاقتى اس­كەري قولباسشى, قان­جىعالى بو­گەن­باي باتىردىڭ دۋلىعاسى, ەرجۇرەك قول­­باسشى, ءباھادۇر قابانباي با­با­مىز­دىڭ شارايناسى, ارىستان سۇل­تان­نىڭ قالقانى, نايزاسى جانە شا­رايناسى, جانقوجا باتىردىڭ سەلە­بەسى مەن تاعى باسقا دۇنيەلەر كەلگەن قو­ناقتار­دىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزدى.

ءىس-شارانىڭ اشىلۋىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى مادەنيەت كو­­­ميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دا­نيار اليەۆ تالانتتى تۇلعانىڭ شى­عار­ماشىلىعىنا جوعارى باعا بەرە كەلىپ: «بۇل كورمە – قازاقتىڭ تا­­ريحىمەن, جانىمەن بىتە قايناسىپ, باتىر بابالارىمىزدىڭ باي رۋحاني كەڭىستىگى مەن دالا تاريحىن اسپەتتەيتىن ورىن دەپ بىلەمىن» دەپ, اۆتورعا تىلەك­تەس­تىگىن ءبىلدىردى. سونداي-اق تاريح عى­لىم­­دارىنىڭ دوكتورى زەينوللا ساما­شەۆ تە كورمە يەسىنىڭ شىعارماشىلىعى مەن جۇمىستارى تۋرالى وي قوز­عاپ, جىلى لە­بىزىن ءبىلدىردى.

ق.احمەتجان بۇگىنگە دەيىن ءار داۋىر­دەگى كوشپەلى جاۋىنگەرلەر قارۋ-جا­راق­تارىنىڭ كوپتەگەن عىلىمي-گرا­في­كالىق رەكونسترۋكتسياسىن جاسا­دى. وسى ەڭبەگى ەلىمىزدەگى جانە شەتەلدەگى عىلىمي ورتانىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولدى.

«وسى سالانى زەرتتەپ جۇرگەنىمە 45 جىل­دان استى. ەڭ الدىمەن, عى­لىمي ماقالالار جازدىم, مۋزەيلەردە, كىتاپ­حانالاردا وتىرىپ, جازبا دەرەكتەردى اقتاردىم. حالقىمىزدىڭ اۋىز ادە­بيەتى مەن بەينەلەۋ ەسكەرتكىش­تە­رىن زەرتتەدىم. سونىڭ نەگىزىندە كىتا­بىم جازىلىپ, جارىق كوردى. سودان كەيىن قارۋلاردى بوياۋمەن بەينە­لە­دىم. ويت­كەنى وقىرمان كىتاپتى وقى­عانىمەن, ونى تولىق تۇسىنبەۋى مۇمكىن. سونداي-اق وندا ۇمى­تىل­عان دۇنيەلەر دە كەز­دەسەدى. سون­دىق­تان زاتتىق بەينە سول داۋىردە قول­دانعان قارۋلاردى ءدال كور­سەتەدى», دە­دى اۆتور.

ايتا كەتەيىك, كورمە 12 ماۋسىمعا دەيىن جالعاسادى.

سوڭعى جاڭالىقتار