«ادامنىڭ كەيبىر كەزدەرى...» دەگەن ەكەن اباي.
ساۋەگە جەتەر سانالى ءسوز عانا ساپقا تۇرىپ, ساناتقا كىرەدى عوي.
وسى ءسوز كەي-كەيدە ويعا سالماق سالادى. ءارتۇرلى جاعداي جادىڭدى ءتۇرتىپ, جۇگىرىپ كەتكەن جىلدار الىستان بۇلاڭىتادى. «ايتقىشتار» مەن «جازعىشتاردىڭ» جازعاندارىن پاراقتاپ, «بىلگىشتەردىڭ» ايتقاندارىن اداقتاپ قاراساق, بەلگىلى تۇلعانىڭ ءومىرى قاشاندا جۇرتقا ايان سياقتى. شىندىعىندا, سولاي ما؟ «بىتكەن ىسكە سىنشى كوپ, بىتىرگەن ەردىڭ كەمى جوق» دەگەن عوي حالقىمىز. تۇلعالاردىڭ تىلسىم عۇمىرىن تىلمەن تاڭبالاساق, بۇل دا ءبىر ءومىر ونەگەسى بولار, تاۋەلسىزدىك ورداسىنىڭ كەرەگەسى بولار.
كۇردەلى كەزەڭدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. مەملەكەتىمىز جيىرما جىلدىق كەزەڭنەن ەندى اسىپ بارادى. وتكەن تاريحىمىزدى قايتا-قايتا قازبالاپ, قازعان سايىن تام-تۇمداپ تەرەڭدەتىپ, «ءبىز دە وسال حالىق ەمەسپىز» دەگەندى الەمنىڭ قۇلاعىنا قۇيامىز دەپ, كۇندىز-ءتۇنى ات ۇستىنەن تۇسپەي, ەڭكەۋ-ەڭكەۋ جەر شالىپ, ەلەۋلى ويدى قولعا الىپ, كۇندىز-ءتۇنى تولعانىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ۇلكەنمەن استاس, كىشىمەن باستاس, قاتارمەن جاستاس بولىپ كەلە جاتقان ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىن دەرەكتى سوزبەن ادىپتەسەك, ونىڭ ايىبى بولماس, وقىرمان.
ەلباسىمىز اتقارعان ەرەن ەڭبەكتەر جونىندە جان-جاقتى جازىلىپ جاتىر. جازىلادى. جازىلا دا بەرەدى. تاۋەلسىزدىك ءۇشىن تىزەسى بۇگىلگەنشە قىزمەت ەتىپ, حالقىنىڭ قادىر-قاسيەتىن كوتەرىپ, وزگەرمەلى الەمنىڭ وزگەرگىش قاس-قاباعىن دەر كەزىندە اڭداپ, الىستان بارلاپ, حالقىنىڭ ەسىكتەگى باسىن تورگە شىعارعان, ەتەكتەگى ەسىمىن ورگە شىعارعان, كەرۋەندى كوشىن كەلەلى بەلگە شىعارعان ەلباسىمىزدىڭ تاريحي تۇلعاسىن تانىتۋ تۇرعىسىندا وي كەشىپ, قالام تەربەگەن ساتتەر از ەمەس.
ارينە, وسى ورايدا ەلباسىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگىن جىلدار بويى جىلناماعا ءتۇسىرىپ, جۇرتىنا جەتكىزۋدە ەلەۋلى ىستەر اتقارىپ كەلە جاتقان كورنەكتى قايراتكەر ماحمۇت قاسىمبەكوۆتىڭ جازعاندارى ءوز الدىنا ءبىر توبە. بىزدەن گورى كەمەل تۇلعاعا ەتەنە جاقىن قالامگەردىڭ شىعارماشىلىق شۇعىلاسىنان باستاۋ العانداي بولعان بۇل جازبالار وسى قازىناعا قوسىلار ءبىر ۇلەس بولسا دەيمىن.
وسى رەتپەن ابىز ابايدىڭ «ادامنىڭ كەيبىر كەزدەرى...» دەگەن ءتامسىل-تاعىلىمىنا يەك ارتىپ, اڭگىمە تاقىرىبىن وسىلاي ادىپتەپ, ەلباسىمىزدىڭ جالپى قاۋىمعا جۇمباقتاۋ كەيبىر ساتتەرىن تىلگە تيەك ەتۋگە تاۋەكەل ەتتىم.
«ءبىز ءالى جەتىلەمىز...»
1993 جىلعى 22 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەكىباستۇز قالاسىنداعى الىپ گرەس-ءتىڭ ءبىرىنشى كەزەگىن ىسكە قوسۋ شاراسىنا قاتىستى. سودان ءبىر اپتاداي بۇرىن تاۋەلسىزدىكتىڭ ەكىنشى جىلىن سالتاناتپەن قارسى العان ەلباسىنىڭ كوڭىل-كۇيى كوتەرىڭكى, ءجۇزى جارقىن.
بۇل سالتاناتتى ءىس-شاراعا قازاقستاننىڭ بارلىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى شاقىرىلعان بولاتىن. سارىارقانىڭ سارى ايازى مەن اتان جىعار ادۋىن جەلى ارۋاعىن شاقىرىپ, اشۋىنا ءمىنىپ-اق تۇر ەكەن. ارقا دالاسىنىڭ اسپانمەن استاسقان كومىر كەنىشتەرىنىڭ ويى مەن قىرىن ارالاپ, اۋا رايىنىڭ وسىنداي قيىن كۇندەرىندە دە اياز بەن جەل سورعان بەتتەرىن كومىر شاڭى «وپالاعان» كەنشىلەردىڭ قيىندىققا قىڭباي, ەل يگىلىگى ءۇشىن ەرەن ەڭبەك ەتىپ جاتقانىن كوردىك. قايدا قاراساڭ دا قايناعان قىزۋ ەڭبەك.
اۋا رايىنىڭ وسىنداي قىتىمىرلىعىنا قاراماستان ەل يگىلىگى ءۇشىن ايانباي تەر توگىپ جاتقان كومىرشىلەردى كورگەن ەلباسى ەرەكشە نۇرلانىپ, ريزا بولمىسى جۇزىنە تەۋىپ, ەمەن-جارقىن كوڭىلدى ءجۇردى. باسقارۋ پۋلتىنە كەلىپ, الىپ گرەس-ءتى ىسكە قوسقاندا, ونىڭ قۋاتىنان وت الىپ, جانارى جارق ەتە تۇسكەن قازاق دالاسىنىڭ قۋانعان ءساتىن جان-جۇرەگىمەن تۇيسىنگەن پرەزيدەنتتىڭ دە جانارىندا وتتاي جانعان سالتانات بار ەدى. كەڭ دالامىزدىڭ ءون بويىن قۋالاي جۇگىرگەن ەلەكتر باعاندارى ءبىر-ءبىرىن باسىپ وزىپ, تۋعان دالادان ءسۇيىنشى سۇراپ, جارىسىپ بارا جاتتى.
ەلباسى سودان كەيىن الىپ ءوندىرىس ورنىنىڭ باسقارۋ ءپۋلتىنىڭ اۋقىمدى الاڭىن ارالاپ, قاز-قاتار ءتىزىلىپ وتىرعان ماماندارمەن از-كەم سۇحباتتاسىپ, بىراق, الدەبىر تانىسىن ىزدەگەندەي جان-جاعىنا قاراعىشتاي بەردى. ءبىر كەزدە قاتار-قاتار وتىرعان مامانداردىڭ اراسىنان كوپتەن ىزدەگەن جوعىن, اڭساعان باۋىرىن كورگەندەي بولىپ, جانارى جارق ەتە قالدى. باسقارۋ ۇستەلىنىڭ ەڭ شەتكى جاق بەتىندە, ەلەۋسىزدەۋ عانا مۇيىستە ءبىر قازاق بالاسىنىڭ ءجۇزى كورىندى. ەلباسىنىڭ كوڭىلىندەگى ويدى ايتقىزباي وقىعان الگى باۋىرىمىز ورنىنان شاپشاڭ كوتەرىلىپ: «اعا, ءبىز ءالى-اق جەتىلەمىز», دەپ ساڭق ەتە ءتۇستى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ريزا كەيىپپەن باسىن يزەپ: «دۇرىس ايتاسىڭ, ءبىز ءالى-اق جەتىلەمىز» دەدى. (وسى جىلى اتاقتى «بولاشاق» باعدارلاماسى دۇنيەگە كەلدى. تاريحي ساتتەن تاريحي جالعاستىق تۋدى). تىلشىلەر قويىن كىتاپشالارىنا ءۇڭىلدى, فوتواپپاراتتار سىرتىلداپ جاتتى. لاپ ەتىپ ويىما كەلگەن وسى ءبىر ءساتتى مەن كەيىن ولەڭ جولدارىنا ءتۇسىردىم.
ءبىرىنشى جىر
ەكىباستۇز,
ەرتەگىم سەن ەكەنسىڭ,
ەكىباستۇز,
ەرتەڭىم سەن ەكەنسىڭ.
كوكىرەگى كول-كوسىر كەن ەكەنسىڭ,
كەۋدەسىندە وتى بار جەر ەكەنسىڭ.
سارىارقاعا تۇعىرلى ءمور ەكەنسىڭ,
ساعىنعانعا عۇمىرلى ءتور ەكەنسىڭ.
بابالاردان اينالدىم سەنى باققان,
باقىتىم دا, بايلىعىم سەن ەكەنسىڭ.
تاڭداي قاقتىم سەنىمەن تىلدەستىم دە,
سامعاي باقتىم سالتانات كۇن كەشتىم دە.
كوزىن كوردىم سۇقتانعان كۇندەستىڭ دە,
ءسوزىن ەستىپ, ساۋاتسىز بىلمەستىڭ دە.
ەكىباستۇز,
الىپ جەر كەنگە تولى,
ازات بولماي امالسىز مۇڭ كەشتىڭ بە؟
سونى ويلاپ ەم,
جانىمدى جەلبىرەتتىڭ,
ساعىنىشتىڭ ساعىمىن سەلدىرەتتىڭ.
كەلىمسەكتىڭ كۇلكىسىن كولگىر ەتتىڭ,
قارا كومىر ىشىنەن ساۋلە كورىپ,
قارا كوزىم, مەن سەنى مولدىرەتتىم.
مولدىرەتتىم جانىمدى,
جاسىرا المان,
جاسىرا المان, ەمەس ول جاسىعاننان.
ءوز اۋزىما جەتتى-اۋ دەپ ءوزىم قولىم,
قۋانعاننان جىلادىم, تاسىعاننان.
قارا دالا,
قارا كەن,
قارا بالا,
قارا ورمانىن قادىرلەر باسى بار جان.
قازىق جۇرتىم –
قارا ورمان قازىنامىز,
تاريحقا وشپەستەي جازىلامىز.
تاريحقا كوپ ءبىزدىڭ بازىنامىز.
اتاجۇرتتى الۋدىڭ ارانى ەتكەن,
الپاۋىتقا قاشانعى جالىنامىز؟
...باسقاراتىن باس الاڭ.
كىمدى ىزدەدىڭ؟
كەيدە كۇڭگىرت تارتقانداي
كۇندىزدەرىڭ.
كىسىدەگى كىلتتى ىزدەپ, كوپ سابىلعان,
وسى شىعار ويىڭدى بىلگىزگەنىڭ.
اينالاعا ەلباسى كوپ قارادى,
تالاي جان تۇر.
ەلجىرەپ, توقتامادى.
باس ديرەكتور بايپەڭدەپ, بايەك بولىپ,
ءبىر نارسەنى ايتۋعا وقتالادى.
تالاي ويدى تابا الماي كەتەم ىزدەپ,
ەل ەمەسپىز, ارينە, جەكە جۇزبەك.
ءبىر جاس قازاق ەلباسى ويىن وقىپ:
– قامىقپا, اعا, ءبىز ءالى جەتەمىز, – دەپ,
ساڭق ەتكەندە,
ساناعا ءومىر بەردى,
بالقىتقانداي بالقىماس تەمىرلەردى.
جالت قارادى ەلباسى,
– بارەكەلدى!
دەپ جارقىلداپ سونان سوڭ كوڭىلدەندى.
ۇعاتىندار ۇلاعات ۇعىپ تۇردى,
ۇعا الماستار ىشىنەن تىنىپ تۇردى.
ۇلتتىڭ ويىن ەلباسى شىنىقتىردى,
ەلگە سالەم جولداعان كومىرىمەن,
ەكىباستۇز ەلجىرەپ, ك ۇلىپ تۇردى.
عاراساتتى جات جان كورسەم ىسىنەمىن,
پاراساتتى جان كورسەم كىشىرەمىن.
تاۋەلسىزدىك,
سەن سۇڭقار قۇسىم ەدىڭ,
ارداعىم دا, اسىلىم, كۇشىم ەدىڭ.
ەكىباستۇز اسپانىن شارلاپ كەتكەن,
ەلباسىنىڭ جۇرەگىن تۇسىنەمىن.
«اپا, امان ءجۇرىڭىز...»
الىپ گرەس-ءتىڭ بويىنا الاۋ جۇگىرتكەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قالىپتاسا باستاعان ادەت بويىنشا قالىڭ ەلگە سالەم بەرىپ, سالەم الىپ, كوپشىلىكتى قاق جارىپ كەلە جاتتى. كوڭىلدى. ءبىر كەزدە ءتارتىپ ساقتاپ تۇرعان اسكەري قىزمەتشىلەرگە الدەنەنى قىزۋ ءتۇسىندىرىپ, ەلباسى جاققا ۇمتىلىپ تۇرعان ءبىر قارت انا كوزگە ءتۇستى. ەلباسى «جىبەرىڭدەر» دەگەندەي بەلگى بەردى.
كەيۋانا: «نۇرسۇلتان بالام, وسى كۇندى قانشا عۇمىر كۇتتىك. ەلىڭ قۋانىپ جاتىر. جۇرتىڭ اتىنان انالىق العىسىمدى ايتامىن, عۇمىر جاسىڭ ۇزاق, ءومىرىڭ سالتاناتتى بولسىن. قارتتىڭ باتاسى قابىل, جاستىڭ تىلەگى قابىل» دەگەن دەپ, توگىلتىپ تىلەك ايتىپ, ءسوزدىڭ ءدامىن كەلتىردى. «امان ءجۇر, اينالايىن, باسقا ايتار ءوتىنىشىم جوق» دەپ ەمىرەنىپ كەلىپ, ەلباسىنىڭ ماڭدايىنان ءسۇيدى.
ەلباسى قارت اناعا سونداي ءبىر جىلى شۋاقپەن قاراپ: «اپا, ءبىز ءالى تالاي ىستەر اتقاراتىن بولامىز, سول كۇنگە امان جەتىڭىز, امان ءجۇرىڭىز», دەپ بالاسىنداي پەيىلمەن ەركەلەي قۇشاقتادى. سودان كەيىن توپتىڭ اراسىنا ءجۇزى نۇرلانىپ, قۋانا ەنىپ بارا جاتقان قارت انانىڭ سوڭىنان از-كەم ويلانا قاراپ تۇردى. بالكىم, وسىنداي ءبىر ەمەن-جارقىن ساتتە ەسىنە اناسى ءتۇستى مە ەكەن؟ ءالجان انانىڭ قۇشاعىنان قۋانىپ شىققان بالاڭ كۇندەردىڭ بەينەسى جانارىن جاۋلادى ما ەكەن, جانىن باۋرادى ما ەكەن؟!
ەكىنشى جىر
ەكىباستۇز.
ەلباسى.
ءدۇيىم حالىق,
جاقسىلىقتىڭ جولىنا سىيىندى انىق.
تەرىستىكتىڭ سۋىعىن تەلىپ ايداپ,
تەرىسقاقپاي وي جاتىر قيىرلانىپ.
باعانالار باسىنا الاۋ بايلاپ,
تۇردى جۇرتىم ءداۋىردىڭ كۇيىن باعىپ.
وتتى كۇيلەر جۇرەكتە لاپىلدادى,
كۇش بۇلقىندى يىق پەن تاقىمداعى.
وسى كەزدە ەلباسى جاققا قاراي,
ءبىر قارت انا ۇمتىلىپ, جاقىندادى:
– ال, قاراعىم, نۇرسۇلتان,
نۇرىڭ جانسىن,
حالقىمىزدىڭ باعىنا بۇيىرعانسىڭ.
اتا-بابا جولىنا سىيىنعانسىڭ,
ەكى جاسقا شىققان بۇل ەلدىگىمىز,
تاريحتىڭ تورىنە تۇعىرلانسىن.
ونى جانە ءدال ءوزىڭ تۇعىرلايتىن,
حالقىمىزدىڭ ءداستۇرىن ىرىمدايتىن.
تۇلپارلاردىڭ زامانى ق ۇلىندايتىن,
نۇرلى سۇلتان سەن بولشى,
ءوز جولىنان,
اداسپايتىن, اۋمايتىن,
بۇرىلمايتىن.
اسىل ۇلىم,
اسقارىم الاسارماس,
قازاق پا ەكەن قياعا قالا سالماس؟
پەندەلەر كوپ وزىڭمەن تالاسا الماس,
جاراتقاننىڭ بەرگەنى سەن بولارسىڭ,
جۇرەگىنە جۇرتىنىڭ جارا سالماس.
تالاي ۋاقىت تاعدىرعا قول قاتقانبىز,
تىلەكتىڭ دە تالايىن جولداتقانبىز.
ەتەك-جەڭدى جيا الماي مول
جاتقانبىز,
تىزەرلەگەن حالقىمىز تىك تۇرسىن دەپ,
تەكتى ۇل بەر دەپ تىلەۋمەن
تولعاتقانبىز.
تىلەك قابىل,
ىرزامىز, باتالى بول,
اق ساقالدى ابىز بول, اتالى جول.
ۇلىلاردىڭ اتاقتى قاتارى بول,
ارقاڭداعى پارىزىڭ – اتاجۇرتىڭ,
انا ءسۇتىن اقتاعان جوتالى بول!
– دەپ توگىلىپ,
باتاسى تاڭدايىنان,
شاتتىعى دا توگىلىپ شالعايىنان.
قارقارالى قارت انا ەمىرەنىپ,
ەلباسىنىڭ ءسۇيدى كەپ ماڭدايىنان.
كوڭىلىمدى ءبىر تولقىن كەرىپ كەتتى,
ەلباسىنىڭ جانى دا ەرىپ كەتتى.
ءالجان انا تۇرعانداي ءدال الدىندا,
قۇشاعىنا انانىڭ ەنىپ كەتتى.
ەل ەكەنبىز ءبىر اۋىز, ءبىر ۇراندى,
تۋعىزا الار تاماشا ۇلىلاردى.
جەلتوقساننىڭ جەل قانات سول كۇنىندە,
نۇرسۇلتاننىڭ جارقىراپ
نۇرى جاندى.
ساعىنىشىم جانىمدا سانات قۇردى,
كوردىم سودان ماڭگىلىك ابات-نۇردى.
ەلباسىنىڭ كوڭىلىن شىن تۇسىنگەن,
ەكىباستۇز قۋانىپ قاراپ تۇردى.
«تۋعان كۇنگە تارتۋ...»
1994 جىلدىڭ جازى بولاتىن. 6 شىلدە. پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تۋعان كۇنى. مەن وندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنىڭ 13-ءشى سايلانىمىنىڭ اتىراۋ وبلىسىنان سايلانعان دەپۋتاتى ەدىم.
سول 6 شىلدە كۇنى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارعى كەڭەسكە كەلدى. جاي كەلگەن جوق, «ايدان ەلشى كەلەدى, التىن تارتىپ كەلەدى, كۇننەن ەلشى كەلەدى, كۇمىس تارتىپ كەلەدى» دەگەندەي, بۇل جولعى كەلىستىڭ سالماعى مەن ماڭىزى جوعارعى كەڭەس كۇتپەگەن جايت بولدى. سول كۇنى پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ استاناسىن الماتىدان اقمولا قالاسىنا كوشىرۋ تۋرالى تاريحي ۇسىنىسىن جاسادى. ءبارىن بايىپتاپ, دالەلدەپ, تۇجىرىمداپ, تياناقتاپ, دەرەكتەپ, سارالاپ, جاڭا ەلوردانى وتانىمىزدىڭ ورتالىعىنا كوشىرۋدىڭ جاي-جاپسارىن جەتكىزدى. پىكىرتالاس بىردەن قىزىپ جۇرە بەردى.
پىكىرتالاس قازانى قايناي-قايناي كەلە, ءسوزدىڭ بۋى دا سەلدىرەپ, كوڭىل اسپانى اشىلا باستادى. وسى ءبىر ءساتتى قۇمبىل اڭعارىپ, بايىرقالاپ قالعان بايىپتى جاعدايدى قالت جىبەرمەي, قول مەرگەندەي قاعىپ تۇسكەن توراعا: «قۇرمەتتى ارىپتەستەر! بۇگىنگى كۇن جاي كۇن ەمەس. تاريحي كۇن. تاعدىرلى كۇن, تاعىلىمدى كۇن. ەلباسىمىز ەلدىڭ بولاشاعىن ويلاپ ايتىپ وتىر بۇل ۇسىنىستى. تاۋەكەل دەيىك, دەرەك پەن دايەككە نازار اۋدارىپ, پرەزيدەنتىمىزدى قولدايىق. ونىڭ ۇستىنە بۇگىن پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تۋعان كۇنى, كەلىڭىزدەر, تۋعان كۇنىنە تارتۋ جاسايىق, وسى ۇسىنىستى قولداپ, داۋىس بەرەيىك», دەپ ۇسىنىس ەنگىزدى.
داۋىس بەرۋ باستالدى. زال جىم-جىرت. تەك داۋىس بەرۋ قۇرالدارىنىڭ دىبىسى عانا ەستىلەدى. ەندى ءبىر ساتتە ەكى جاقتاعى ەلەكتروندى تابلودا «شەشىم قابىلداندى» دەگەن جازۋ جارق ەتە قالدى. ماجىلىسكە قاتىسىپ وتىرعان دەپۋتاتتاردىڭ 124-ءى قوستاپ, بىرەن-سارانى قارسى بولىپ, بىرنەشەۋى قالىس قالىپ, كوپشىلىك داۋىسپەن شەشىم قابىلداندى. دۋ قول شاپالاقتاۋ. دەپۋتاتتار ورىندارىنان ءدۇر ەتىپ كوتەرىلىپ, پرەزيدەنتكە قۇتتىقتاۋ سالەمىن جاسادى. ول دا ورنىنان شاپشاڭ كوتەرىلىپ, قولىن قۇشىرلانا سوعىپ, زالعا قاراپ مەيىرلەنە جىميىپ, باسىن ءيدى.
«ءيا, بۇل كۇن تاريحي كۇن, ءبىز اسا ماڭىزدى شەشىم قابىلدادىق. مۇنىڭ جارقىن ناتيجەسىن ۋاقىت, تاريح كورسەتەدى» دەپ جانارى جارقىلداپ تۇردى ەلباسىنىڭ. بۇل كۇن كەيىن استانانى كوشىرۋ تۋرالى تاريحي داتا بولىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ ماڭگىلىك جىلناماسىنا ەندى.
ءۇشىنشى جىر
جاڭا دالا. جاڭا قالا. جارىق نۇر,
جارىق نۇر بوپ جارقىن ارمان جانىپ تۇر.
ەلوردا بوپ ەل ەڭسەسى بيىكتەپ,
ەرتەڭدەگى زاماندارعا بارىپ تۇر.
جاڭا استانا, جاڭا وردا, نۇرلى جەر,
بايتاق ەلدى بايانداعان جىردى كور.
ەسىلىپ كەپ ەسىل اعىپ بارادى,
سالەمدەمە ايتىپ جاتىر سىرلى بەل.
تىڭ اتانىپ, تۋسىراعان دالانى,
تالانتتار كەپ ءار كىرپىشىن قالادى.
استانامىز بويىن تىكتەپ بارادى,
عاسىرلاردىڭ ەسىگىنەن قارادى.
جاڭا كۇندى ەلوردامەن تانىپ كور,
قايراتكەرگە ەرە بىلگەن حالىق تا ەر.
كۇندەر ەمەس, ساعات سايىن وسەتىن,
استانانى الپامىستاي الىپ دەر.
ەرتەگىنى ەندى كىمدەر عايىپ دەر,
قازاقستان – ءتورىن تاپقان بايىپتى ەل.
الەم كەلىپ, استانادا وتەدى,
سيمپوزيۋمدار, فورۋمدار مەن
سامميتتەر.
حالىق ۇلى. ۇلى حالىق بالاسى,
وردا تىكتى وتانىما, قاراشى.
ەلباسىنىڭ ەلورداسى – پەرزەنتى,
جانارىنىڭ اعى مەنەن قاراسى.
وردا سالعان قۇيىن كەزگەن دالادان,
جاڭا قالا, جاڭا دالا, جاڭا ادام.
استانانىڭ ساۋلەتشىسى – ەلباسى,
ءار كىرپىشىن جۇرەگىمەن قالاعان.
جاڭا ەلوردانىڭ ءاربىر كىرپىشى, ءاربىر كوشەسى, ءاربىر عيماراتى, ءاربىر داڭعىلى, ءاربىر ءۇيى ەلباسىنىڭ كوڭىل سىزباسىندا نۇسقالانىپ, مەيىرلى مارحاباتىمەن جاسالعان. بۇعان ەندى كىمنىڭ تالاسى بار؟ وسى ورايدا مىنا ءبىر ءتامسىل دە ەسكە تۇسەدى: «بارلىعى ۋاقىتتان قورقادى, ال ۋاقىت ەگيپەت پيراميدالارىنان قورقادى». وسى يىرىمگە ينۆەرسيا جاساساق, ۋاقىت-تورەشىڭىز استاناعا دا الاڭداپ قارايتىن سەكىلدى.
* * *
وسىنداي مەنىڭ سىباعام,
سەنىممەن قولعا تۋ الام.
سۇرىنبەي سىننان شىعا الام,
حالقىممەن بىرگە قايىسىپ,
حالقىممەن بىرگە قۋانام,
– دەپ جان سىرىن جىرمەن جەتكىزگەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تۋعان حالقىنىڭ الدىنداعى ەرەن ەڭبەگىن بۇگىن ماقتانا ايتساق, كەلەر ۇرپاق بۇل ولەڭ جولدارىن ۇلگى-ونەگە ەتىپ ۇستاناتىن بولادى.
بۇل ولەڭ-ماقالانىڭ ماقساتى – حالقىمىزدان شىققان قايراتكەر, تاريحي تۇلعا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ازاماتتىق, پەرزەنتتىك, پرەزيدەنتتىك بولمىس-ءبىتىمىن اشا ءتۇسۋ باعىتىنداعى نيەتتى قادامداردىڭ ءبىرى عانا. جالعاسىن جازار جاڭا ۇرپاق كەلەدى ءالى.
سول كۇنگە قارا ورمان جۇرتىمىز امان, ابىرويلى جەتكەي!
وتەگەن ورالباي ۇلى,
اقىن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك
سىڭىرگەن قايراتكەرى.