ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قازاقستاندا العاش رەت مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگىن قۇقىقتىق رەتتەۋ تەتىگىن ازىرلەۋ باعىتىندا عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزدى. زەرتتەۋ توبىنىڭ ەكى جىلدىق ەڭبەك ناتيجەلەرى نەگىزىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەگىن رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەندى. عالىمدار وزدەرىنىڭ ۇسىنىستارىن قر پارلامەنت ماجىلىسىنە جانە ادىلەت, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرىنە جولدادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
«مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگىن قۇقىقتىق رەتتەۋ تەتىگىن ازىرلەۋ» تاقىرىبى بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋدى ەۇۋ عالىمدارى 2020 جىلدان 2022 جىلعا دەيىن مەملەكەتتىك گرانتتىق قارجىلاندىرۋ شەڭبەرىندە جۇرگىزدى. اۆتورلار ۇجىمى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىندە مونوگرافيا العاش رەت جارىق كوردى جانە زاڭ جوباسى ازىرلەندى.
عالىمدار ۇجىم مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەك ماسەلەلەرى بويىنشا قۇقىقتى قولدانۋ جانە سوت پراكتيكاسىنا تالداۋ جۇرگىزدى. ولار ماسەلەنى ەگجەي-تەگجەيلى زەردەلەۋ ماقساتىندا قازاقستاننىڭ التى وڭىرىندە بولىپ, جەرگىلىكتى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اراسىندا 1000 استام ساۋالناما مەن سۇحبات جۇرگىزدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەندەي, مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك قاتىناستارى زاڭنامادا زاڭدى تۇردە رەتتەلمەگەن. زەرتتەۋ زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ەۇۋ پروفەسسورى ەڭلىك نۇرعاليەۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇرگىزىلدى.
«وسى تاقىرىپ بويىنشا مۇنداي زەرتتەۋ قازاقستاندا العاش رەت جۇرگىزىلدى. ونىڭ وزەكتىلىگى - مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسىن قۇقىقتىق رەتتەۋ قاجەتتىلىگى. سەبەبى وسى ساناتتاعى قىزمەتكەرلەر جۇمىسىنىڭ كۇردەلىلىگى, ادام ءومىرىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋمەن قاتار دەنساۋلىققا تونەتىن قاۋىپتەرمەن بايلانىستى. وسىلايشا ۇلتتىق زاڭنامانى دامىتۋدىڭ بارلىق كەزەڭىندە مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگىن قۇقىقتىق رەتتەۋدى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا زەرتتەۋ تاقىرىبى بويىنشا تەوريالىق جانە پراكتيكالىق ماتەريالدارعا كەشەندى تالداۋ جاسالدى. ءبىز باستاپقى اقپاراتتى جيناۋ ماقساتىندا بىرقاتار ايماقتاردا دالالىق زەرتتەۋ جۇرگىزدىك. مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەك جاعدايلارى تۋرالى جەدەل دەرەكتەرگە سۇحبات جانە ساۋالناما ارقىلى قول جەتكىزدىك», دەدى ەۇۋ پروفەسسورى.
عالىمدار حالىقارالىق تاجىريبەنى كەڭىنەن زەرتتەدى. ونىڭ ىشىندە مونوگرافيادا ەىدۇ-نىڭ جەكەلەگەن مەملەكەتتەرىندەگى قۇقىقتىق رەتتەۋ جولدارى كەلتىرىلگەن. مىسالى, ۇلىبريتانيادا شامامەن 1,44 ميلليون ماماندى قامتيتىن 32 مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق كاسىپتى رەتتەۋگە توعىز ورگان جاۋاپ بەرەدى. بۇل رەتتە كاسىبي رەتتەۋمەن قاتار مەملەكەتتىك رەتتەۋ دە قولدانىلادى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەگىن رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قر زاڭ جوباسى جانە تۇجىرىمداماسى پارلامەنت ماجىلىسىنە, ادىلەت, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە جىبەرىلگەن. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپ حاتىندا حابارلاعانداي, ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەر قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ اعىمداعى وتىرىستارى بارىسىندا ايتىلاتىن بولادى. ءبىز ەاەو مەملەكەتتەرىندەگى مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگى تۋرالى زاڭنامانى تالداعانىمىزدى دا اتاپ وتكىم كەلەدى. بەلگىلى بولعانداي, ەاەو-نىڭ بارلىق مەملەكەتتەرىندە مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەگىن ارنايى رەتتەۋ جوق», دەپ اتاپ ءوتتى عالىم.
عالىمدار جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەلەرى مەديتسينا جانە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگىن قۇقىقتىق رەتتەۋ ماسەلەلەرىندە زاڭناما مەن قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە ىقپال ەتەدى دەپ ۇمىتتەنەدى.