قاڭتارداعى قورىتىندى

بۇل جولى جوعارى وقۋ ورىن­دا­رىنا شارتتى نەگىزدە قابىل­دانعاندار, شىعار­ماشىلىقتان باسقا دايىندىق باعىت­تارىنا, پەداگوگيكالىق باعىتقا اقىلى نەگىزدە اۋىسقىسى كەلەتىندەر مەن مەكتەپتى ءتامامدايتىن تۇلەك­تەر جانە ەرەكشە وقۋ قاجەت­تىلىك­تەرى بار بالالار باق سىنادى. تالاپكەرلەردىڭ 95 مىڭى (77 پايىزى) قازاق تىلىندە, 28 مىڭى (23 پايىز) ورىس تىلىندە, 91 ادام اعىلشىن تىلىندە تاپ­سىرعان.

– تەستىلەۋ قورىتىندىسىندا 102 مىڭعا جۋىق تالاپكەر شەكتى ۇپاي جينادى. ول قاتى­سۋشى­لاردىڭ جالپى سانىنىڭ 83 پايى­زىنا تەڭ. تالاپكەرلەردىڭ 21 مىڭنان استامى (17 پايىزى) شەكتى ۇپايدى جيناي الما­دى. دەگەنمەن ءبىز بارلىق بەينە­جازباعا 31 جەلتوقسانعا دەيىن تالداۋ جاسايمىز. ەگەر تىيىم سالىنعان زاتتار­دى پايدا­لانۋ فاكتىسى انىقتالسا, سەرتي­في­كاتتىڭ كۇشى جويىلادى, – دەيدى ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالى­عىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان ەمەلباەۆ.

تالاپكەرلەردىڭ 19 پايىزى ماتەماتيكا-فيزيكانى تاڭداسا, ودان كەيىنگى كەزەكتە بيولوگيا-حيميانى قالاعان ۇمىتكەرلەر تۇر. ولاردىڭ ۇلەسى 18 پايىزعا تەڭ. سونى­مەن بىرگە 10 پايىز قاتىسۋشى شىعار­ماشىلىقتى ۇناتسا, جاڭادان قوسىلعان ماتە­­ما­تيكا-ينفورماتيكاعا تالاپ­كەر­لەردىڭ 10 پايىزى تاپسىرعان.

ر.ەمەلباەۆ بىرىڭعاي تەس­تىلەۋ­گە تىيىم سالىنعان زاتتاردى كىرگىزۋ ارەكەتتەرى مەن ۇبت ەرە­جەلەرىن بۇزۋ سانى ءبىرشاما ازايعانىن جەتكىزدى. تەستىلەۋ كەزىندە ەرەجە بۇزعان 98 ادام اۋديتوريادان شىعارىلىپ, ناتيجەلەرى جويىلعان. تەستىلەۋگە تىيىم سالىنعان زاتتاردى كىر­گىز­بەكشى بولعان 62 تالاپكەر سىناقتى تاپسىرۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلىپتى.

– تەستىلەۋ «1 كومپيۋتەر – 2 كامەرا – 1 تەس­تىلەنۋشى» قا­عي­داسى بويىنشا وتكىزىلدى. وقۋعا ءتۇسۋشىنىڭ تەست تاپسىرۋ ورنىندا نەگىزگى كامەرادان باس­­قا, تەستىلەنۋشىنىڭ دىبىسىن جازۋ جانە قوزعالىسىن تىركەۋ ءۇشىن الدىنا ۆەب-كامەرا ورنا­تىلادى. فرونتالدى ۆەب-كامە­را تالاپكەردىڭ جەكە باسىن سايكەستەندىرۋگە جانە ۇبت كەزىندە بوگدە ادامداردىڭ كىرۋىن بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق بۇل قاعيدات ەمتيحان تاپسىرۋ بارىسىنا باقىلاۋ جۇرگىزۋ جانە تەستىلەۋدىڭ اشىق­تىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەت. قاڭتارداعى بىرىڭعاي تەس­تىلەۋدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بوگدە ادامداردى كىرگىزۋ فاكتىسى انىقتالعان جوق, – دەدى ول.

ەسكە سالا كەتەيىك, جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسۋگە باق سىنايتىن بيىلعى تالاپكەرلەر بىرىڭعاي تەستىلەۋدى بەس رەت تاپسىرادى. ياعني قاڭتار, ناۋرىز جانە تامىز ايلارىندا اقىلى نەگىزدە وقۋ ءۇشىن, مامىر-ماۋسىم ايلارىندا وتەتىن نەگىزگى ۇبت-نى ەكى رەت تاپسىرىپ, ەڭ جاقسى ناتيجەمەن گرانت كونكۋرسىنا قاتىسا الادى.

بىرىڭعاي تەستىلەۋدىڭ فورماتى سول قالپىندا ساقتالعانىمەن, «قازاقستان تاريحى» (20 سۇراق) جانە «وقۋ ساۋاتتىلىعى» (15 سۇراق) پاندەرىنىڭ تەست تاپ­سىرمالا­رى سانىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. مىسالى, «قازاقستان تاري­حى» – 20, «وقۋ ساۋاتتى­لىعى» – 15, «ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق» – 15 جانە ەكى بەيىن­دىك ءپان بويىنشا 35 تەست تاپسىرماسى ۇسىنىلادى. بار­لىعى – 120 تاپسىرما. ەڭ جوعارى ۇپاي – 140. تەستىلەۋدىڭ جالپى ۋاقىتى – 4 ساعات (240 مينۋت). سونىمەن قاتار ەرەكشە ءبى­لىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالا­لارعا قوسىمشا 40 مينۋت بەرىلەدى. جاۋاپ نۇسقالارىنىڭ دا سانى كەمىگەن. ماسەلەن, ءبىر دۇرىس جاۋابى بار تەست تاپسىرمالارىندا نۇسقالار سانى 5-تەن 4-كە دەيىن, ءبىر نەمەسە بىرنەشە دۇرىس جاۋابى بار تەست تاپسىرمالارىندا ء(ۇش دۇرىس جاۋاپتان كوپ ەمەس) نۇسقالار سانى 8-دەن 6-عا دەيىن ازايىپتى.

– سالاداعى باستى جاڭالىق­تاردىڭ ءبىرى – بيىلعى قاڭتار­دان باستاپ «ينفورماتيكا مۇ­عالىمدەرىن دايارلاۋ», «اق­پا­رات­تىق تەحنولوگيالار», «اقپا­رات­تىق قاۋىپسىزدىك» ءبىلىم بەرۋ باع­دارلامالارى توپتارىنا تۇسۋ­شىلەر ۇبت-نى «ماتەماتيكا-ينفورماتيكا» كومبيناتسياسى بويىنشا تاپسىرادى. تەستىلەۋگە دايىندىقتى جاق­سارتۋ ماقساتىندا ءبىز وقۋ جىلىنىڭ باسىندا ينفورماتيكا بويىنشا ۇبت-دا كەزدەسەتىن تەرميندەر ءتىزىمىن جاريالادىق. تەستىلەۋ بارىسىندا قازاق تىلىندە تاپسىرۋشىلار ءۇشىن تەرميندەردىڭ ورىسشا جانە اعىلشىنشا, ورىس تىلىندە تاپسىرۋشىلارعا قازاقشا جانە اعىلشىنشا, اعىلشىنشا تاپسىرۋشىلارعا قازاقشا جانە ورىسشا اۋدارماسى ۇسىنىلادى. بارلىق تالاپكەر ءۇشىن تەستىلەۋدە كومپيۋتەر ەكراندارىندا كالكۋلياتور, مەندەلەەۆ كەستەسى جانە ەرىگىشتىك كەستەسى قولجەتىمدى, – دەدى ر.ەمەلباەۆ.

ۇبت-عا دايىندىقتى كۇشەيتۋ ماقسا­تىن­دا ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتا­لىعى وقۋ جىلىنىڭ باسىندا تەستىلەۋ ءپانىنىڭ سپەتسيفيكا­تسيالارىن, تەست جوسپارىن, «قا­زاقستان تاريحى» جانە «دۇنيە­جۇزى تاريحىنان» 100 داتا, «ين­فورماتيكادان» تەرميندەر ءتىزىمىن, «قازاق ادەبيەتى» جانە «ورىس ادە­بيەتى» پاندەرىنەن شىعارمالار ءتىزىمىن ءوز سايتى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاريالادى.

سونىمەن بىرگە عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ تاپ­سىر­ماسىمەن 2022-2023 وقۋ جىلىنىڭ باسىنان باس­تاپ ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالى­عى وتاندىق جوعارى وقۋ ورىن­دا­­رىمەن بىرلەسىپ مەكتەپ تۇلەك­تەرىنە اقپاراتتىق-ءتۇسىن­دىرۋ جۇمىستارىن جۇرگى­زۋدە. قازىر اقمولا, اقتوبە, اتىراۋ, ماڭ­عىس­تاۋ, ۇلىتاۋ, تۇركىستان وبلىس­تارى مەن الماتى, شىم­كەنت جانە استانا قالالا­رى­نىڭ وقۋشىلارى اقپاراتتىق-ءتۇسىن­دىرۋ جۇمىستارىمەن قامتىلعان.