باسقا-باسقا, جامبىلدىق جاستار جىل سايىن «وڭىرىمىزدە قىستا دەمالاتىن ورىن جوق» دەگەن ماسەلەنى ايتۋدان ەشقاشان جالىقپايتىن. ءتۇبى ءبىر ناتيجەسى بولار دەپ توپشىلايتىن. جۋالى اۋدانىندا «كوكساي» ەتنو-تۋريستىك دەمالىس ايماعى اشىلادى دەگەن اڭگىمەنىڭ شىققانىنا دا ءبىراز ۋاقىت بولعان ەدى. اقىرى پايدالانۋعا بەرىلدى.
جالپى, قىسقى سپورت, قىسقى دەمالىس دەسە جامبىلدىقتار جۋالى اۋدانىن تىلگە تيەك ەتۋدەن شارشامايدى. قوڭىرجاي بەلدەۋدە جاتقان مامىراجاي وڭىردە قار ارەدىك ءبىر جاۋادى دەمەسەڭىز, ەكى-ءۇش كۇنگە كەلگەن «قۇدايى قوناق» سياقتى تەز ەرىپ كەتەدى. جامبىلدىڭ «بوراندى بەكەتى» اتانىپ كەتكەن جۋالىدا عانا جەرگىلىكتى حالىق سارشۇناق ايازدى, قىستىڭ قىزىعىن ءبىر كىسىدەي تاماشالايدى. ويتكەنى باۋىرجان مومىش ۇلى تۋعان اۋدان مەن باسقا اۋداندار ەكى قۇرلىق سەكىلدى. ال تارازداعىلار ءۇشىن قالىڭ تۇسكەن قار دەگەنىڭىز – ەكزوتيكا.
جۋالى دەسە, «قارالما» تاۋ-شاڭعى بازاسى مەن «كوكساي» ەتنو-تۋريستىك دەمالىس ايماعى بىردەن ەسكە تۇسەدى. العاشقىسى تۋرالى ايتار «اڭىز» از ەمەس. ەكىنشىسىنىڭ ءجونى بولەك. اۋدان ورتالىعىنان 40 شاقىرىم قاشىقتىقتا جاتقان دەمالىس ايماعى تارازدىقتار ءۇشىن دە قاشىق ەمەس. ناقتىراق ايتار بولساق, وبلىس ورتالىعى مەن ەكى ورتا 80 شاقىرىمدى قۇرايدى. دەمالىس كۇندەرى جولعا ەكى ساعات ۋاقىتىن قيعان كىسى كۇنى بويى قىستىڭ قىزىعىن تاماشالاي الادى.
دەرەكتەرگە سەنسەك, قىس مەزگىلىندە اشىلعان دەمالىس ايماعىنا قىسقى سپورتقا اڭسارى اۋعاندار قازىردىڭ وزىندە اعىلىپ جاتىر. اۋەسقويلارعا ارنالعان شاڭعىمەن سىرعاناۋ, كونكي تەبۋگە ارنالعان ورىندارعا كەلگەن قوناقتار ءدان ريزا. ءبىر مەزگىلدە 1000-1500 ادامعا دەيىن قابىلداي الاتىن دەمالىس ايماعى قىسى-جازى تۋريستەردى قابىلداۋعا تاس ءتۇيىن دايىن. جوبا يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا, دەمالىس ورتالىعىنا كەلۋشىلەردىڭ قاراسىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا ءتيىستى جۇمىستار قولعا الىنىپ جاتىر ەكەن.
«كوكسايعا» ات باسىن بۇرعاندار جاز مەزگىلىندە ۆەلوتۋريزمنىڭ قىزىعىنا باتىپ, اتپەن سەرۋەندەۋگە دە مۇمكىندىك الماق. بۇعان قوسا الداعى ۋاقىتتا «كوكساي» وزەنىنىڭ بويىنداعى تاۋ ەتەگىندە تۋريستەرگە ارنالىپ كوتتەدجدەر, ارقان جولى, كيىز ۇيلەر, سپورت كەشەنى مەن باسسەيندەر سالىنادى دەگەن جوسپار بار. وسى جوبالاردىڭ بارلىعى تولىقتاي جۇزەگە اسقاندا, دەمالىس ايماعىنىڭ جۇمىسى قىزا تۇسپەك. ءبىر سوزبەن ايتقاندا مۇنداعى ىلكىمدى جۇمىستار ىلكى ساتكە دە توقتاماق ەمەس. ويتكەنى تۋريزم – بيزنەس. ال بيزنەستە دامىلداۋعا ۋاقىت بولمايدى.
«جامبىلدا تۋريزم سالاسىنىڭ ەڭسەسىن تىكتەۋ ماقساتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار از ەمەس. تۇسىنە بىلگەنگە – تۋريزم تابىس كوزى. جامبىلدىقتار مەن وڭىرگە كەلەتىن مەيماندار قىسقى دەمالىس ورنى تاپشى ەكەنىن ءجيى ايتاتىن. بۇل ماسەلە بارلىعىمىزدى تولعاندىراتىن. ەندى سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ وتىرمىز. «كوكسايدى» تۋريستىك نىسان دەپ تولىقتاي ايتۋعا نەگىز بار. قىستا دا, جاز مەزگىلىندە دە ءوڭىردىڭ جانە ەلىمىزدىڭ ءار قيىرىنان كەلەتىن قوناقتار وسى دەمالىس ورتالىعىنا ات باسىن بۇرىپ, تىنىعاتىنىنا ەشقانداي كۇمان جوق. قىسقاسى, وڭىردە اشىلعان ورتالىقتىڭ جۇمىسى الداعى ۋاقىتتا جاندانا بەرمەك. ال جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك سالا جۇمىسىن جانداندىرا ءتۇسۋ ءۇشىن قولدان كەلگەن كومەكتى اياماق ەمەس», دەيدى ءوڭىر باسشىسى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ سالاعا قاتىستى ويىمەن ءبولىسىپ.
جاستار عانا ەمەس, ءوڭىر حالقى دا جىلدار بويى ايتىپ كەلگەن وتكىر ماسەلە اقىرى شەشىمىن تاپتى. قۋانىشتىسى دا سول, «كوكساي» ەتنو-تۋريستىك دەمالىس ايماعى اشىلعان العاشقى كۇننىڭ وزىندە شاڭعى تەبۋگە اڭسارى اۋعان تۇرعىنداردىڭ قاراسى قالىڭ بولدى. سوعان قاراعاندا تۋريستىك كەشەنگە كەلۋشىلەردىڭ سانى ۋاقىت وتكەن سايىن ارتا تۇسپەسە, كەمىمەيتىن سياقتى.
جامبىل وبلىسى,
جۋالى اۋدانى