جۋىردا وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا جەرگىلىكتى بيزنەسمەندەر مونوپوليست كومپانياعا قارسى نارازىلىقتارىن ايتتى. پەتروپاۆلداعى كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ استىندا دۇكەنى, ءدامحاناسى نەمەسە قىزمەت كورسەتۋ ورنى بار بيزنەسمەندەر «سەۆكازەنەرگوسبىت» جشس-نىڭ جىلۋ ءۇشىن جىبەرگەن حابارلاماسىمەن كەلىسپەيتىنىن جەتكىزدى.
كاسىپكەرلەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جىلۋ اقىسى بۇرىنعىدان ەكى ەسەگە جۋىق نەگىزسىز قىمباتتاپ كەتكەن. ولار ءتاريفتىڭ وزگەرمەگەنىن جانە جىلىتۋ الاڭدارىنىڭ سول قالپىندا ەكەنىن, ەندەشە اقىنىڭ نەگە بۇلاي كوبەيىپ كەتكەنىنە نارازىلىقتارىن ايتتى. كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ساراپشىسى شىڭعىس جىلقىباەۆ تا كاسىپكەرلەردىڭ تالابى ورىندى ەكەنىن ءبىلدىردى. ء«بىزدىڭ ويىمىزشا, مونوپوليست كومپانيا نىساننىڭ 1 شارشى مەترىنە تيەسىلى كوەففيتسيەنتتى دۇرىس قولدانباي, اقىنى نەگىزسىز كوتەرگەن», دەيدى ول.
كاسىپكەر ەلەنا يگناتەنكونىڭ ايتۋىنشا, كەڭسە ءۇشىن جالعا العان نىسانىنىڭ كولەمى ۇنەمى 84 شارشى مەتر بولعان, ال جىلۋ اقىسىن ەسەپتەگەندە بيىل ونى 198 شارشى مەترگە ءبىر-اق كوتەرگەن.
«مەن ءوزىم زاڭگەرمىن. ءبىز تەك تۇتىنعان جىلۋ ءۇشىن عانا اقشا تولەۋىمىز كەرەك. بارلىق كەلىسىم قۇجاتتارىندا وسىلاي جازىلعان. مەنىڭ كەڭسەمدە ەشقانداي وزگەرىس بولعان جوق. قوسىمشا, جىلۋ باتارەيالارىن قوسقان جوقپىن. بارلىق تولەم پاراقتارىن ساقتاپ جۇرەمىن. بىلتىر جەلتوقسان ايىندا 7 گيگاكالورياعا اقشا تولەدىم. ال 2021 جىلى 3 گيگاكالورياعا تولەدىم. تاريفتە ەش وزگەرىس بولماسا, حابارلاماداعى جىلۋ قۇنى نەگە ءوسىپ وتىر؟», دەيدى ول.
جينالعانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءىستى «سەكازەنەرگوسبىت» جشس وزدەرىنە قوسىمشا تابىس تابۋ ماقساتىندا نەگىزسىز جاساپ وتىر. كەزدەسۋگە شاقىرىلعان سەرىكتەستىك ديرەكتورى ماعاۋيا ساعىندىقوۆ بۇل پىكىرمەن كەلىسپەيدى. وزدەرىندەگى جاڭا وزگەرىستەرگە ساي مونوپوليست كومپانيا ۇيلەردىڭ استىڭعى قاباتىندا ورنالاسقان كاسىپكەرلىك نىساندارىنا بەرىلەتىن جىلۋدىڭ اقىسىن ەندى تۇتىنعان جىلۋدىڭ مولشەرىنە ەمەس, الاڭنىڭ كولەمىنە باسا نازار اۋدارۋ ارقىلى ەسەپتەيتىن بولىپتى. كاسىپكەرلەر بولسا بۇل جاڭاشىلدىقتان بەيحابار بولىپ شىقتى.
«جاڭا وزگەرىس 2019 جىلى قابىلداندى. ال ءبىز ونى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىگە ساي تەك وتكەن جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ ءىس جۇزىندە قولدانا باستادىق. بىزدەن كەلىپ سۇراعان كاسىپكەرلەرگە وسىنى تۇسىندىرەر ەدىك. الايدا ەشكىم سۇراقپەن كەلگەن جوق. كاسىپتىك نىساندارعا كادىمگى ۇيلەرگە قاراعاندا جىلۋ كوبىرەك بەرىلەدى. ءبىز مينيسترلىك بەكىتكەن «تاريفتەردى قالىپتاستىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» №90 بۇيرىعىنا سايكەس جۇمىس ىستەيمىز. بۇل ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنە قاتىستى», دەدى م.ساعىندىقوۆ.
الايدا «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى ساراپشىلارىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, كاسىپكەرلەردىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعان ەسەپتەۋدىڭ بۇل ءتۇرى باسقا وڭىرلەردە قولدانىلمايدى ەكەن. سوندىقتان ولاردىڭ نارازىلىعىن تۋدىرعان بۇل ماسەلە ءالى ءبىر شەشىمىن تاپقان جوق. تۇيتكىل سوت الدىندا شەشىلگەنشە تارقاي قويمايتىن سەكىلدى.
جالپى, وبلىستىڭ كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا وتكەن جىلى بيزنەستى قورعاۋ بويىنشا 105 ءوتىنىش ءتۇسىپ, ونىڭ 36%-ى وڭ شەشىمىن تاۋىپتى. اقشاعا شاقساق 2020-2022 جىلدار ارالىعىندا كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارى 804 ملن-نان اسا تەڭگەگە قورعالعان. تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ ىشىندە قارجىلاندىرۋ پروبلەمالارى – 20%, جەر ءبولۋ – 16%, سالىق قاتىناستارى بويىنشا – 15% جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر 12% ۇلەس الىپ, كاسىپكەرلەردى الاڭداتقان.
وبلىستا كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى كەڭەس بەلسەندى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ونىڭ جۇمىسىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا 2022 جىلى 7 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى 9 كەدەرگى, جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى 9 كەدەرگى قارالىپ, سونىڭ ىشىندە بارلىعى 6 ماسەلە شەشىلدى.
كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە پەتروپاۆل قالاسى مەن اۋدان ورتالىقتارىنداعى فيليالداردىڭ قاسىنان كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋدىڭ 14 ورتالىعى اشىلعان. وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ توراعاسى تيمۋر بەكەەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا بۇل ورتالىقتار 2022 جىلى جاڭا باستاعان كاسىپكەرلەرگە 8 907 كەڭەس بەرگەن. سونداي-اق ايرىقشا كليەنتتەرگە 490 قولداۋ ءبىلدىرىلىپتى. بەلگىلەنگەن مەجە 472 ەكەن, جوسپار 104 پايىزعا ورىندالعان.
«ىسكەرلىك بايلانىستار» جوباسى بويىنشا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان 5 ونلاين تاپسىرىس بەرىلگەن. وسىنداي جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا 2,5 ملرد تەڭگەنىڭ 152 جوباسى ىسكە اسىرىلىپ, 412 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلعان.
وبلىستاعى «اتامەكەن-قىزىلجار» ميكروقارجىلىق ۇيىمى 2022 جىلى 197 ءوتىنىمدى ماقۇلداپ, 1 ملرد 132 ملن تەڭگەنىڭ قاراجاتىن بولگەن. ونىڭ 80 پايىزى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قولداۋعا باعىتتالعان. اتاپ ايتقاندا, ولار تەحنيكا مەن جۇك جانە جولاۋشى تاسىمالدايتىن اۆتوكولىكتەر ساتىپ الۋعا, قكس, مەديتسينالىق كابينەتتەر, كافە, دۇكەندەرگە جابدىقتار الۋعا, قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرۋگە, مال شارۋاشىلىعى مەن قۇس ءوسىرۋدى دامىتۋعا جۇمسالعان.
كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ اينالىساتىن تاعى ءبىر ۇلكەن سالاسى – ادام كاپيتالىن ارتتىرۋ, جۇمىسقا تۇرۋ پروبلەمالارىن شەشۋگە كومەكتەسۋ. بۇل ىستە ايتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزدى دەپ ايتۋ قيىن. وبلىستىڭ ءوندىرىس وشاقتارىندا جۇمىس قولى ءالى دە جەتىسپەيدى. ماسەلەن, تەك بىلتىرعى ساۋالداماعا قاراعاندا جۇمىس بەرۋشىلەر وزدەرىنە 2 481 ماماننىڭ جەتىسپەيتىنىن ايتقان. وسىنى جويۋ جولىندا كاسىپكەرلەر پالاتاسى ۇلكەن ناتيجەگە قول جەتكىزبەسە دە وزدەرىنىڭ ۇلەسىن قوسۋعا تىرىسىپ كەلەدى. دۋالدى وقىتۋدىڭ جول كارتاسى بويىنشا 274 كاسىپورىن مەن 21 كوللەدج 1 214 ۇشجاقتى (كاسىپورىن-كوللەدج-ستۋدەنت) كەلىسىمشارتقا وتىرعىزىلدى.
وقۋ ورتالىقتارىنىڭ تىركەلىمىنە 19 مەكەمە قارايدى, سونىڭ ىشىندە 8-ءى كاسىپورىنداردا اشىلدى. ولار 93 ءتۇرلى جۇمىسشى ماماندار دايىنداي الادى. بۇگىنگە دەيىن ولاردا 325 تىڭداۋشى ءوتتى. پالاتا ءوڭىردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, اگروقۇرىلىم سالاسىنىڭ ماماندارىن دايىنداۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. بىلتىر اگروقۇرىلىمداردا 42 ونلاين سەمينارلار وتكىزىلىپ, وعان 375 ادام قاتىستى. بۇگىنگە دەيىن وبلىستىڭ 8 ءسۇت-تاۋارلى فەرمالارى, 5 قۇس فابريكاسى, 2 ەت وڭدەۋ كاسىپورىندارى ارناۋلى كوميسسيانىڭ وڭ قورىتىندىسىن العان. بۇل ولارعا مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا الۋدا قولداۋ بولادى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى