مەملەكەت باسشىسى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ سايلاۋى 19 ناۋرىزدا وتەتىنى تۋرالى جارلىققا قول قويدى. جالپى, بۇل سايلاۋ وسىعان دەيىن وتكىزىلگەن ساياسي ءىس-شارالاردان وزگەشە وتكەلى تۇر. ونىڭ بىرنەشە سەبەبى بار.
بىرىنشىدەن, ءماجىلىس سايلاۋىنىڭ كەزەكتەن تىس وتەتىنى الدىن الا بەلگىلى بولدى, پرەزيدەنت ونى جارتى جىل بۇرىن جولداۋىندا جاريالادى. بۇل ساياسي پارتيالارعا ەلدىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ەسكەرە وتىرىپ, الەۋمەتتىك سالامىزدى سارالاپ الىپ بارىپ سايلاۋالدى باعدارلامالارىن دايىنداپ الۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
ەكىنشى ەرەكشەلىك – سايلاۋدىڭ ارالاس پروپورتسيونالدى ماجوريتارلىق جۇيەمەن وتۋىندە. ياعني تەك پارتيالىق ءتىزىم ەمەس, سونىمەن بىرگە جەكەلەگەن ازاماتتار, جەكەلەگەن تۇلعالار ءبىر مانداتتىق وكرۋگ ارقىلى دەپۋتاتتىققا سايلانا الادى.
ۇشىنشىدەن, ساياسي پارتيالاردىڭ ماجىلىستە باسىم بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن وزگەرىس – ءوتۋ مەجەسىنىڭ جەتى پايىزدان بەس پايىزعا تومەندەتىلۋى. جالپى, بۇل وزگەرىستىڭ دە نەگىزگى ماقساتى ەلىمىزدەگى ساياساتتىڭ كوپ تۇرلىلىگىنە, ياعني ساياسي ءپليۋراليزمنىڭ دامۋىنا جول اشادى. نەگىزى مۇنداي وزگەرىستەردىڭ بارلىعى 2019 جىلدان بەرى مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ ساياسي رەفورمالارىنىڭ نەگىزىندە ءجۇرىپ جاتقانى بەلگىلى. بۇل وتكەن جازدا وتكەن رەفەرەندۋم, كونستيتۋتسيالىق رەفورماداعى وزگەرىستەردىڭ ءىس جۇزىندە اسىپ جاتقانىن بىلدىرەدى.
مۇنداعى ەڭ ماڭىزدىسى, ەڭ ۇلكەن تارتىس وڭىرلەردە ورىن العالى تۇر. ءماسليحاتتار دا تاراتىلدى, ەندى الدا ولاردىڭ جاڭادان قۇرىلۋى ءۇش دەڭگەيلى تۇردە وتەدى. بەلگىلى بولعانداي ءبىرىنشىسى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى ماجىلىسكە 70/30 پايىزدىق, وبلىس ورتالىقتارى مەن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى قالالاردا 50/50 جانە قالا مەن اۋداندىق ءماسليحاتتاردىڭ 100 پايىزدىق ارالىقپەن وتكىزىلەدى. بۇل الداعى ۋاقىتتا شىن مانىندە ماجىلىسكە بولسىن, ماسليحاتقا بولسىن دەپۋتاتتاردىڭ جاڭا بۋىنىنىڭ كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ەگەر الداعى سايلاۋعا تىركەلىپ, بەلگىلەنگەن 7 پارتيا قاتىساتىن بولسا, ماجىلىسكە ءتۇرلى ساياسي كۇشتەردىڭ وكىلدەرى كەلەدى دەگەن ءسوز. سونداي-اق جەر-جەردەگى ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى مەن بەلسەندى ازاماتتاردىڭ ءبىر مانداتتى وكرۋگتەردەن شىعۋى جاڭا دەپۋتاتتاردىڭ ساياسي ارەناعا كوتەرىلۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى.
كەلەسى ءبىر وزگەرىس – ەگەر ماجىلىسكە 7 پارتيا ىشىنەن كەمىندە 4 پارتيا وتەتىن بولسا, بۇل ارينە مەملەكەتتىك اپپاراتتارعا جاڭا كادرلاردىڭ كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. ويتكەنى ءاربىر ساياسي كۇش ءوزىنىڭ سايلاپ, سارالاپ العان وكىلدەرىن ۇسىنادى. وسى تۇرعىدان العاندا بۇل جالپى ساياسي جۇيەنىڭ جاڭارۋىنان بولەك, جاڭا كادرلارعا, بىلىكتى ماماندارعا جول اشادى.
سونداي-اق زاڭ شىعارۋشى جانە زاڭ بەكىتۋشى ورگانعا اينالىپ وتىرعان ءماجىلىستىڭ قاۋقارى دا ارتا تۇسپەك. بۇعان دەيىن ەگەر ءماجىلىس زاڭدى قاراپ, سەنات بەكىتكەن بولسا, قازىر سەنات كەلىسىم بەرۋ فۋنكتسياسىن عانا اتقارادى. سوندىقتان ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن بەلسەندىلىگى ارتىپ, ساياسي ارەنادا جاڭا تارتىستى باسەكە باستالماق.
قازبەك مايگەلدينوۆ,
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتاي مۇشەسى, ءماجىلىس جانىنداعى قوعامدىق پالاتا مۇشەسى, ساياساتتانۋشى