كورشى ەلدە قايتا ورشىگەن ۆيرۋس

ەۋرووداق, اقش, ۇلى­بري­­­تانيا, فرانتسيا, كانا­دا, يسپا­نيا, جاپونيا ەلدە­رى قى­تاي­دا باستالعان ىندەت­تىڭ كەزەكتى تولقىنىنا الاڭ­داۋ­شى­لىق ءبىل­دىرىپ وتىر. ويتكەنى 8 قاڭتاردان باستاپ بەيجىڭ ەلدەن شىققىسى نەمەسە وزگە وڭىرلەرگە بارعىسى كەلەتىن ازاماتتارىنا قويىلعان ءىرى شەكتەۋلەردەن باس تارتتى. ءتىپتى شەتەل ازاماتتارى­نا ەلگە كىرۋگە مۇمكىندىك بەرىل­دى. بىرقاتار اقپارات قۇرا­لى قىتايدا كۇن سايىن ميلليون­داعان ازاماتقا كوروناۆيرۋس جۇعىپ جاتقانىن, ەلدە ۆيرۋس­تان قايتىس بولعانداردى قابىل­دايتىن كرەماتوريلەردە ورىن قالماعانىن جازادى. بەيجىڭ بۇل اقپاراتتى رەسمي تۇردە راس­تاعىسى كەلمەيدى. دەسە دە كورشى ەلدە قايتا ورشىگەن ىندەتتىڭ الدىن الۋ, شەكتەۋ شارالارىن قازىردەن كۇشەيتۋ وزگە ەمەس, وزىمىزگە كەرەك.

وسى رەتتە باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەرى اي­جان ەسماعامبەتوۆانىڭ مالى­مە­تىنشە, ەلىمىزدە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى بويىنشا ەپي­دەميولوگيالىق جاعداي تۇراق­تالعان. دەسە دە بەتى اۋلاق, اۋا ارقىلى تارالا بەرەتىن ۆيرۋستى قاي جەل ايداپ كەلەرىن كىم ءبىلسىن؟ ونىڭ ۇستىنە وتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىنىڭ سوڭى­نان باستاپ ەلدە ناۋقاستار سا­نى ءوسىپ, جەلتوقسان ايىندا سىر­قات­تانعانداردىڭ ورتاشا تاۋ­لىك­تىك سانى كۆي+ 200-گە دەيىن جانە كۆي- 10-عا دەيىن  جەت­كەنى بەلگىلى.ونىڭ ۇستىنە بو­لىن­گەن شتامداردىڭ سوڭعى رەتت­ىلىگى COVID-19 وميكرون نۇسقاسىنىڭ اينالىمى بولىپ شىقتى. ال «قازاقستاندا ەلگە كىرۋ كەزىندە دە, الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلىنە, ونىڭ ىشىندە قحر-عا شىعۋ كەزىندە دە قانداي دا ءبىر شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزۋ جوس­پارلانبايدى», دەگەن ەلىمىزدىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرىنىڭ سوزىندە. قىتايدا بيىل قىستا كوۆيدتەن 1 ملن-نان استام ادام قايتىس بولۋى ابدەن مۇمكىن ەكەندىگى ايتىلىپ جاتسا دا شەكتەۋ شارالارىن قاتاڭداتۋ بايقالمايدى. تەك حالىقتى ۋاقتىلى ۆاكتسينالاۋ مەن رەۆاكتسينالاۋعا, حالىق كوپ جينالاتىن ورىنداردا بەتپەردە تاعۋعا, ادامدار كوپ جينالاتىن ورىندارعا بارۋدى شەكتەۋگە شاقىرادى. مۇنىمەن قوسا قولدى تازالاۋ ءۇشىن انتيسەپتيك نەمەسە دە­زينفەكتسيالىق مايلىقتاردى پايدالانۋدى ۇسىنادى. بۇگىندە بۇل ۇسىنىستاردى پاندەميا باستالعالى بەرى دەنساۋلىقتىڭ قادىرىن تەرەڭ ۇعىنا بىلگەن جۇرت ەكى ەتپەي ورىنداۋدى ۇي­رەندى.

قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەم­­لەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى بيىل­عى قاڭتار ايىنىڭ ءبىرىنشى ونكۇندىگىنەن باستاپ قازاقستان-قىتاي ۋچاسكەسىندە قىتاي تاراپى بۇرىن ەنگىزىلگەن شەكتەۋ جانە كارانتين شارالارىن الىپ تاستاعانىن مالىمدەدى. مەيلى, اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىندە ۆيزا, پتر تەستىلەرى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلۋى كەرەك بولسا دا, ىندەتتىڭ بەتى بەرى قاراماي تۇرعان شاقتا بۇل قان­شالىقتى دۇرىس شەشىم؟

ايتا كەتەيىك, قىتايداعى تانىمال الەۋمەتتىك جەلى Sina Weibo پلاتفورمانى پاي­دالانۋ بويىنشا شامامەن 13 مىڭ ەرەجە بۇزۋ تۋرا­لى حابارلاماعا «رەاكتسيا بىلدىرگەنىن» مالىمدەدى. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىن­شا, كەيبىر قولدانۋشىلار «ساراپشىلار مەن عالىمدارعا, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە شۇيلىككەن. سانكتسياعا شامامەن 1 200 اككاۋنت ۇشىراعان. ال قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى كوروناۆيرۋسقا قاتىستى قاتاڭ شەكتەۋلەرىن اقتاۋ ءۇشىن مەديتسينالىق قاۋىمداستىققا ارقا سۇيەگەن. قاتاڭ شارالاردىڭ باسىم بولىگى جويىلعانىمەن, كوپ ۇزاماي ىندەتتىڭ ۋشىققانى جايلى حابار تاراعان.

قحر-دا ەندى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعاندار ۇيدەن ەمدەلىپ, مەديتسينالىق مە­كەمەنىڭ كومەگىنە دە جۇگىنە الادى. ويتكەنى COVID-19-عا شالدىققانداردى كارانتين ورتا­لىق­تارىندا وقشاۋلاۋ الىنىپ تاس­تالعان. بۇعان دەيىن قحر بي­لىگى كوروناۆيرۋستى مۇلدەم تا­راتپاۋ ساياساتىن جۇرگىزىپ, بار­لىق اكىمشىلىك-ايماقتىق مەكە­مەسىندە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان ادام­دارعا ارناپ كارانتين ور­تا­لىقتارىن سالعان بولاتىن. ءتىپتى جاڭا حات­تا­مانىڭ وزگە­رۋىنە بايلانىس­تى ەمدەلىپ شىق­قان ناۋقاستارعا ەندى پتر-تەستتىڭ تەرىس ناتيجەسى دە قا­جەت ەمەس. سونداي-اق قىتاي سىر­قاتتاردى باقىلاۋ جانە الدىن الۋ ورتالىعىنىڭ بيىلعى 6 قاڭتارداعى دەرەگىنە سايكەس, وتكەن تاۋلىكتە 10,6 مىڭ ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان. ال دەنساۋلىق تۋرالى مالىمەت جينايتىن بريتاندىق Airfinity كومپانياسىنىڭ زەرتتەۋىندە, COVID-تەن تاۋلىگىنە 9 مىڭ ادامعا دەيىن قايتىس بولعانى ايتىلادى. پاندەميا باستالعالى قحر-دا كوروناۆيرۋستان 5 مىڭ­نان اسا ادام كوز جۇمىپتى.

قازىر ەۋروپالىق وداق قى­تاي­عا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆا­ك­تسينالاردى تەگىن ۇسىنىپ جاتىر. ياعني ىندەتتىڭ جاپپاي تارالماۋىنىڭ الدىن الۋ­­عا كومەك كورسەتىپ وتىر. بۇل تۋ­را­لى ەۋرووداق دەلەگا­تسيا­­سى­نىڭ قىتايعا ساپارى­نان كەيىن ەۋروپالىق كوميس­سيا­نىڭ ءباسپاسوز حاتشىسىنىڭ ما­لىمدەمەسىندە ايتىلدى. ءيا, مۇنداي جاعدايدا ىنتىماق­تاس­تىق پەن قولداۋ كورسەتۋ ناۋ­قاس­تىڭ كوڭىلىن سۇراعانمەن بىردەي, ءتىپتى ەكى اراسىنداعى ارىپتەستىك قارىم-قاتىناستى دا نىعايتا تۇسەتىنى ءسوزسىز.

سونىمەن ەلىمىزدە جانە الەمدە ورىن الىپ جاتقان COVID-19 ىن­دەتىنىڭ ورشۋىنە باي­لانىستى ىشكى جانە سىرت­قى جاعدايدا ساقتالاتىن ساني­تار­لىق تالاپتار مەن شەكتەۋ شا­رالارىنا بەيقامدىق تا­نىت­پاعانىمىز دۇرىس. اسى­رەسە ىندەت دەندەگەن كورشى ەلدەرمەن اراداعى ساقتىق شارالارىن كۇ­شەي­تىپ, تاتۋلىقتى ۋا­قىتشا ونلاين فورماتتا ۇس­تان­عان ءجون شى­عار.