الماتى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارعان پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى, ينفراقۇرىلىم جانە ونەركاسىپتى دامىتۋ بارىسىمەن تانىسىپ, «جىلۋ ورتالىعى» جىلۋمەن جابدىقتاۋ كاسىپورنىنىڭ جۇمىسىن تەكسەردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ۇكىمەت باسشىسىنا جالپى ۇزىندىعى 66 كم ۇلكەن الماتى اينالما اۆتوموبيل جولىن ء(ۇاااج) سالۋ جونىندەگى جوبانى ىسكە اسىرۋ تۋرالى باياندالدى. بۇگىنگى تاڭدا نەگىزگى جەر جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, بارلىق كوپىرلەر مەن جولايىرىقتار سالىندى. سونىمەن قاتار اۆتوجولدى اباتتاندىرۋ جانە جولاقىسىن الۋدىڭ ينتەللەكتۋالدى جۇيەسىن ىسكە قوسۋ, كولىك قۇرالدارىن ديناميكالىق ولشەۋ جۇمىستارى جالعاسىپ كەلەدى.
پرەمەر-مينيستر اۆتوماگيسترال ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتىپ, ينۆەستيتسيالىق جانە تۋريستىك الەۋەتىن ارتتىراتىنىن اتاپ ءوتتى. ءۇاااج قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى ترانزيتتىك تاسىمال كولەمىن ۇلعايتۋعا, الماتىداعى كولىك قوزعالىسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, ياعني قالا ەكولوگياسىنا دا وڭ اسەرىن تيگىزەدى.
«بۇل – مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك قاعيداتى بويىنشا ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان وتە ماڭىزدى, العاشقى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ءبىرى. ول ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ, جول قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرادى. اكىمدىك ءۇاااج-عا دەيىنگى راديالدى جولداردى تەز اياقتاۋى كەرەك. ۇكىمەت ءوز تاراپىنان قاجەتتى كومەك كورسەتەدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر Gate City سەرىكتەس قالاسىنداعى «قويانقۇس» تۇرعىن اۋدانىندا جالپى الاڭى 290 مىڭ شارشى مەتردەن اساتىن 70 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىمەن تانىستى. جۇمىستاردى 2024 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي اياقتاۋ جوسپارلانعان.
G4 City-ءدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنا سايكەس ينتەگراتسيالانعان قالا ءتورت اۋداننان تۇرادى: Gate – ىسكەرلىك جانە قارجى ورتالىعى, Golden – ءبىلىم بەرۋ جانە مەديتسينالىق حابتار, Growing – ونەركاسىپتىك جانە لوگيستيكالىق حابتار, Green – تۋريستىك كلاستەر. قازىرگى ۋاقىتتا Gate City اۋماعىندا ماگيسترالدىق ينجەنەرلىك جەلىلەر جۇرگىزىلىپ, «قويانقۇس» تۇرعىن اۋدانىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى.
«G4 City جاڭا جىبەك جولىنىڭ بويىندا ورنالاسقان ەكونوميكالىق جانە تۋريستىك ورتالىققا اينالادى دەپ ويلايمىز. وبلىس اكىمدىگى جوبانىڭ الەۋمەتتىك باعىتىنا, ەڭ الدىمەن قالاداعى تۇرمىس ساپاسىنا بارىنشا كوڭىل ءبولۋى قاجەت», دەدى ول.
سونىمەن قاتار قوناەۆ قالاسىندا ۇكىمەت باسشىسى 2020 جىلى گازعا اۋىستىرىلعان «جىلۋ ورتالىعى» جىلۋمەن جابدىقتاۋ ۇيىمىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. قازىرگى ۋاقىتتا ول شامامەن 179,72 گكال/ساع وندىرەدى جانە 30 مىڭعا جۋىق ابونەنتتى, بيۋدجەتتىك ۇيىمداردى جانە باسقا دا وبەكتىلەردى جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتەدى.
ءاليحان سمايىلوۆ جىلۋمەن جابدىقتاۋ كوزدەرىن گازعا اۋىستىرۋ ونىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە اتموسفەراعا شىعارىلاتىن زياندى زاتتار قالدىقتارىن ەداۋىر تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
«قوناەۆ قالاسىنا وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىن بەرۋ ونىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرىپ, قالاعا كوشىپ كەلۋشى حالىقتىڭ سانىن كوبەيتتى. سوعان سايكەس وڭىردە جىلۋ ەنەرگياسىن تۇتىنۋعا سۇرانىستىڭ ءوسۋىن ەسكەرە وتىرىپ, اكىمدىك جىلۋ كوزدەرىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋى قاجەت», دەدى ول.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر «كناۋف گيپس قاپشاعاي» جشس-عا باردى. كاسىپورىن 2003 جىلى جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن سالىندى جانە گيپستەن جاسالعان بۇيىمدار, قۇرعاق قۇرىلىس قوسپالارىن, سونداي-اق مىرىشتالعان پروفيلدەر شىعارادى.
قازىرگى ۋاقىتتا ءوندىرىس 100% قۋاتتىلىقپەن جۇمىس ىستەۋدە. زاۋىت ونىمدەرى ىشكى نارىققا جانە تاياۋ شەتەلدەرگە: اۋعانستان, قىرعىزستان, رەسەي, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان ەلدەرىنە جەتكىزىلەدى. 2022 جىلى جالپى ءوندىرىس كولەمىنىڭ 30%-دان استامى ەكسپورتقا جىبەرىلدى.
ءاليحان سمايىلوۆ ۇكىمەت قۇرىلىس يندۋسترياسىندا جوعارى تەحنولوگيالىق كاسىپورىندار قۇرۋدى بەلسەندى قولدايتىنىن, بۇل يمپورتتى الماستىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتا وتىرىپ, مۇنداي جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ينۆەستورلاردى قولداۋ باعىتىندا مەملەكەتتىڭ سەنىمدى كورسەتكىشى بولىپ تابىلادى. وبلىس اكىمدىگى جاڭا يندۋستريالىق جوبالاردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋدى ودان ءارى جالعاستىرۋى ءتيىس», دەپ قورىتىندىلادى ءاليحان سمايىلوۆ.