ءاربىر مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باستى مىندەتى – حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ. پروفيلاكتيكالىق نەمەسە جەدەل-ىزدەستىرۋ قۇرالدارىنىڭ ءبىر عانا اسەرى بولۋعا ءتيىس, ول – ازاماتتاردى تولعاندىراتىن ماسەلەلەردىڭ سىبايلاس جەمقورلىق قۇرامداس بولىگىن جويۋ.
بۇل رەتتە ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى مەن وزىنە ءتان وزەكتى ماسەلەلەرى بار. وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت وڭىرلەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ءاربىر وبلىس جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ كارتاسىن ازىرلەدى.
كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ كارتاسى ءبىلىم, مەديتسينا, جول جانە ينفراقۇرىلىم, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى, قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي, كاسىپكەرلىكتى قولداۋ سالالارىن, حالىقتى تولعاندىراتىن باسقا دا ماسەلەلەردى قامتيدى. كارتاعا ەنگىزىلگەن الەۋمەتتىك ماسەلەلەر مونيتورينگ پەن سىرتقى تالداۋ ارقىلى شەشىلەدى, بۇل – ءبىزدىڭ نەگىزگى الدىن الۋ قۇرالىمىز.
وتكەن جىلى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى 226 مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ, 66 مەملەكەتتىك ورگان مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور ۇيىمىنىڭ قىزمەتى سىرتقى تالداۋدان ءوتتى. جالپى, مەملەكەتتىك ورگاندارعا بيزنەس پروتسەستەردى جاقسارتۋ, اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ جانە زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا 2 مىڭنان استام (2165) سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ سەبەپتەرى مەن شارتتارىن جويۋعا باعىتتالعان ۇسىنىس ەنگىزىلسە, ونىڭ 78%-دان استامى ورىندالدى (1569 نەمەسە 78,1%).
مىسالى, قاراعاندى وبلىسىندا ەلەكتر ەنەرگياسى قىزمەتتەرىنە باعا بەلگىلەۋ مونيتورينگىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا بولجانعان باعانىڭ ءوسۋى تومەندەتىلدى. ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشى ۇيىمداردا وندىرۋشىلەر باعاسىنىڭ جوعارىلاعانىن راستايتىن شوت-فاكتۋرالار بولماعان. وسىلايشا, وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 1 جىل ىشىندە (2022 جىلدىڭ قازانىنان 2023 جىلدىڭ قازان ايىنا دەيىن) جالپى سوماسى 2,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن ەلەكتر ەنەرگياسى ءۇشىن تاريفتەن ارتىق تولەم جاساۋىنا جول بەرىلمەدى.
بالقاش قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن 133 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن جىلۋمەن جابدىقتاۋ جانە 92 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن سۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتتەرىنە جەڭىلدەتىلگەن وتەمدىك تاريف ەنگىزىلدى. بۇل – حالىققا ءتاريفتى نەگىزسىز اسىرا كورسەتۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ ناتيجەسى. ال باتىس قازاقستان وبلىسىندا دەپارتامەنتتىڭ ۇسىنىمى بويىنشا بيىلدان باستاپ 17 مىڭ اۋىل تۇرعىنى ءۇشىن سۋ ءتاريفى 3 ەسە ارزاندايدى (ايىنا 1 م3 ءۇشىن 260 تەڭگەدەن 90 تەڭگەگە دەيىن).
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت پەن جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ ناتيجەسىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىندا 1 جانە 2-توپتاعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا, سونداي-اق قارت ادامدارعا ارنايى قىزمەت كورسەتەتىن الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋدى اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا «ينتەراكتيۆتى پلاتفورما» ازىرلەندى. تالداۋ ناتيجەسىندە تۇرمىستىق, كۋرەرلىك, مەديتسينالىق جانە باسقا دا قىزمەتتەردىڭ ءىس جۇزىندە كورسەتىلمەگەنى نەمەسە دۇرىس جۇرگىزىلمەگەنى انىقتالدى. بۇل ءموبيلدى قوسىمشا الەۋمەتتىك جۇمىسكەردىڭ ورنالاسقان جەرىن اۆتوماتتى تۇردە انىقتايدى, ول قورعانشىلىقتاعى ادامنىڭ مەكەنجايىنا سايكەس كەلۋى كەرەك. سونداي-اق كورسەتىلەتىن قىزمەتتى الۋشىعا كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. پلاتفورمانىڭ جۇمىس ىستەۋ كەزەڭىندە مۇگەدەكتەردەن 8 مىڭنان استام وڭ پىكىر الىندى.
شالعاي اۋىلداردا ينتەرنەتكە قاتىستى ماسەلەلەر بار ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, ازىرلەۋشىلەر ءموبيلدى قوسىمشانىڭ ينتەرنەت جوق جەردە جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگىن كوزدەيدى.
سونداي-اق شىمكەنت قالاسىندا ءاسفالتتىڭ ۇستىڭگى قاباتىن اۋىستىرۋ كەزىندە تالاپ ەتىلمەيتىن قۇم-قيىرشىق تاس قوسپاسىنان جولداردى ورتاشا جوندەۋ كەزىندە نەگىزسىز شىعىندار انىقتالدى. جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ قۇنىن اسىرا باعالاۋعا دەر كەزىندە توسقاۋىل قويۋ ناتيجەسىندە 235 ملن تەڭگەگە جۋىق قارجى ۇنەمدەلگەن.
جەتىسۋ وبلىسىندا دا جولداردى ورتاشا جوندەۋگە ارنالعان سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋ كەزىندە 2 پايىز كولەمىندە جالعان شىعىنداردى قوسۋ ارقىلى جۇمىس قۇنىنىڭ نەگىزسىز ءوسۋى انىقتالىپ وتىر. قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە 34,1 ملن تەڭگە قايتارىلدى (2022 جىلعى 2 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا).
اقتوبە وبلىسىندا «اقتوبە قالاسى وڭتۇستىك اينالما جولى» تاس جولىنىڭ 50 مىڭ شارشى مەتردەن استام اۋماعىندا گەوتورلارىنىڭ جوق ەكەندىگى انىقتالدى. بۇل جاعداي جولداردىڭ ساپاسىنا اسەر ەتىپ, 74,2 ملن تەڭگە زالال كەلتىرۋى مۇمكىن ەدى.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتتىڭ باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ ۇسىنىسىمەن بارباستاۋ – اقجايىق – يندەر اۆتوجول ۋچاسكەسىن كۇتىپ ۇستاۋدا 42,7 ملن تەڭگەنىڭ كەمشىلىكتەرى جويىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت تەرگەگەن قىلمىستىق ىستەر بويىنشا كەلتىرىلگەن زالال سوماسى مەكتەپ قۇرىلىسىنا باعىتتالىپ وتىر. ماسەلەن, اقتوبە وبلىسىنىڭ مۇعالجار اۋدانىنا قاراستى قۇمجارعان اۋىلىنداعى مەكتەپ قۇرىلىسى 3 جىلدان استام ۋاقىت بويى توقتاپ تۇردى. ۇزاق مەرزىمدى قۇرىلىس وبلىستاعى «پروبلەمالىق» قۇرىلىس جوباسى دەپ تانىلىپ, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى كارتاسىندا كورىنىس تاپتى. وسىعان قاتىستى قىلمىستىق ءىس بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ بارىسىندا «اقتوبە» اكك» اق, وزگە دە كىنالىلەر 197 ملن تەڭگە شىعىندى وتەگەن. قايتارىلعان قارجىنىڭ نەگىزگى بولىگى (150 ملن تەڭگە) اۋىل مەكتەبىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋعا جۇمسالدى. وسىلايشا, وڭىردەگى ءبىر الەۋمەتتىك ماسەلە شەشىلدى. قالعان قاراجات اقتوبە وبلىسىنداعى بالالار بۇقارالىق سپورتىنىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەتىن, ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن ۆوركاۋت الاڭىنىڭ قۇرىلىسىنا بولىنەدى.
اگەنتتىك تالداۋشىلارىنىڭ كۇندەلىكتى مونيتورينگ جاساۋدىڭ تاعى ءبىر باعىتى – مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسى. نەگىزگى مىندەت – جوسپارلاۋ ساتىسىندا تۇرعان تاۋارلارعا باعانى قولدان كوتەرۋگە جول بەرمەۋ. بۇل باعىتتاعى الدىن الۋ جۇمىستارى بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدى جانە ءتيىمدى بولۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ءبىزدىڭ تالداۋشىلار «اتامەكەن» ۇكپ «ساتىپ الۋدىڭ بىرىڭعاي تەرەزەسى» جۇيەسى ارقىلى سىبايلاس جەمقورلىق ىقتيمالدىعى جوعارى تۇتىنۋشىلاردى «قول» رەجىمىندە انىقتايدى. ناتيجەلەر «تاۋەكەل توبىنان» بارلىق بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرىنە جىبەرىلەدى. نەگىزگى سەبەپ – ساتىپ الۋ جوسپارىنىڭ تارماقتارىن ءدال باعا باعىتىندا قايتا قاراۋ.
«اتامەكەن» پالاتاسىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا فورماتى بىزگە «ساتىپ الۋدىڭ بىرىڭعاي تەرەزەسى» پورتالىنداعى قازاقستاننىڭ 5 ساۋدا الاڭىن پايدالانۋعا («ەقو» اق, «Mitwork» كۆازيمەملەكەتتىك ساتىپ الۋ, «Nadloc» جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ساتىپ الۋ, تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرى جانە تاۋار بيرجالارى) مۇمكىندىك بەردى. بىلتىر ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىز بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار ساتىپ الۋىن ناقتىلاپ, بيۋدجەتتى 29 ملرد تەڭگەگە ۇنەمدەدى.
ماسەلەن, جامبىل وبلىسى بويىنشا اۋداندىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمى LED-ەكران ساتىپ الۋعا 61,2 ملن تەڭگە ءبولدى. ال LED-ەكراننىڭ ورتاشا قۇنى, شامامەن 40 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. ۇسىنىس جاسالعاننان كەيىن 21,5 ملن تەڭگە قارجى ۇنەمدەلگەن.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ «شىعىس قازاقستان تاجىريبەلىك اۋىل شارۋاشىلىعى ستانساسى» جشس 143,3 ملن تەڭگەگە تراكتور ساتىپ الۋدى جوسپارلاعان. ۇسىنىمنان كەيىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جوسپارلارىنداعى سوما 22,3 ملن تەڭگەگە دەيىن قىسقارتىلدى, ۇنەمدەۋ تيىسىنشە 121 ملن تەڭگەنى قۇرادى. ال شىعىس قازاقستان وبلىسى اكىمى اپپاراتىنىڭ «شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۆياتسيالىق بولىمشەسى» كمك 114 ملن تەڭگەگە 350 توننا اۆياكەروسين ساتىپ الۋدى جوسپارلاعان. ۇسىنىمنان كەيىن ساتىپ الۋ سوماسى 44,3 ملن تەڭگەگە ۇنەمدەلدى.
مەملەكەت باسشىسى وڭىرلەردىڭ دامۋىنا باسا نازار اۋدارىپ, «قۋاتتى وڭىرلەر – قۋاتتى ەل» دەگەن ۇستانىمنىڭ ءاردايىم وزەكتى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە, اگەنتتىك سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستارىنىڭ الدىن الۋ, بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋدى بولدىرماۋ جانە وڭىرلەرىمىزدىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن جويۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىستاردى قولعا العانىن اتاپ وتكەن ءجون.
دميتري مالاحوۆ,
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت گەنەرال-مايورى