قارۋلى كۇشتەردىڭ جاۋىنگەرلىك قابىلەتى تىلىنىڭ بەرىك, اسكەري ينفراقۇرىلىمىنىڭ زامان تالابىنا ساي دامۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. بەس قارۋى ساي, كيىم-كەشەگى ءبۇتىن, ازىق-ت ۇلىگى قۇنارلى اسكەر جاۋىنگەرلىك دايىندىقتان وزگەگە كوڭىل بولمەسە كەرەك. سول سەبەپتى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ سالاسى ماماندارىنىڭ ارقالاعان جۇگى اۋىر, جاۋاپكەرشىلىگى سالماقتى. وسى قىزمەتتىڭ وزىنە ءتان ەرەكشەلىگى مەن قىر-سىرى جايلى قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, گەنەرال-لەيتەنانت مۇحامەدجان تالاسوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– وتان قورعاۋشىلاردىڭ كەلبەتىن كەلىستىرىپ, بەدەلىن قالىپتاستىرۋدا اسكەري كيىم ۇلگىلەرى ەرەكشە ورىن الادى. قارۋلى كۇشتەردىڭ جەكە قۇرامى ءۇشىن قازىرگى كيىم ۇلگىلەرىن تاڭداۋداعى تالعام قانداي؟
– اسكەري ادامدار ءۇشىن كيىم ۇلگىسى قاي كەزدە دە ەرەكشە ماڭىزعا يە بولعان. بۇل بىرىنشىدەن, قوعامدا بەلگىلى ءبىر مىنەز-ق ۇلىق ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋعا وڭ ىقپال ەتەتىن فاكتور. اسكەري فورماداعى ادامدى العاش كورگەن بالانىڭ اسكەري بولۋدى ارمانداپ ءوسۋى زاڭدىلىق. ەتيكالىق-ەستەتيكالىق تۇرعىدان الساق تا, اسكەري كيىم ۇلگىسىنىڭ قىزمەتتىك ءمانى زور. كيىم ءىس-قيمىلعا, قوزعالىسقا ىڭعايلى بولعانى دۇرىس. كليماتتىق جاعدايلار ەسكەرىلىپ, ءار ماۋسىمعا سايكەس بولۋى كەرەك.
سونىمەن بىرگە اسكەري كيىم مەملەكەتتىڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋعا دا ىقپال ەتەدى. ەلىمىزدىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى جىل سايىن ءتۇرلى حالىقارالىق وقۋ-جاتتىعۋلارعا, حالىقارالىق ارميا ويىندارىنا, بۇۇ بىتىمگەرلىك ميسسيالارىنا قاتىسىپ تۇرادى. مۇندايدا شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىزدىڭ نازارى ەڭ الدىمەن كيىم-كەشەك پەن كەرەك-جاراقتارعا تۇسەتىنى بەلگىلى. اسكەري كيىم ۇلگىسى ارقىلى ەلدىڭ تاريحي ەرەكشەلىكتەرى مەن حالىقتىڭ ۇلتتىق داستۇرلەرىن جەتكىزەدى.
بۇدان وزگە, ءبىز زاتتاي م ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ وتاندىق جۇيەسىن قۇرۋدى قولعا الدىق. كيىمگە, اياق كيىمگە جانە وعان قاجەتتى زاتتارعا قويىلاتىن تالاپتار جاڭاشا ازىرلەندى. بۇل رەتتە كليماتتىق جاعدايلار مەن حالىقتىڭ انتروپومەتريالىق كورسەتكىشتەرى زەردەلەنىپ, شەتەلدەردىڭ وزىق تاجىريبەسى ەسكەرىلدى. اسكەري قىزمەتشىلەرگە ارنالعان نىساندى جاساۋ كەزىندە ۇلى دالا نىشاندارى, قازاق باتىرلارىنىڭ اسكەري ونەر داستۇرلەرىنە قاتىستى ەلەمەنتتەر كەڭىنەن پايدالانىلدى.
2010 جىلى قارۋلى كۇشتەردىڭ تىل باسقارماسىن باسقارىپ جۇرگەنىمدە وتاندىق ديزاينەر قۇرالاي نۇرقادىلوۆانىڭ اۆتورلىق ۇيىمەن بىرلەسىپ, تەك ساپالى ەمەس, سونىمەن قاتار ەستەتيكالىق سيپاتىمەن ەرەكشەلەنەتىن كيىم-كەشەك ۇلگىلەرىن ازىرلەدىك. بۇگىندە قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەر وسى فورمانى كيىپ ءجۇر.
قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى, گەنەرال-پولكوۆنيك رۋسلان جاقسىلىقوۆتىڭ قارۋلى كۇشتەردىڭ, باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمداردىڭ دالالىق كيىم نىسانىن بىركەلكى ۇلگىگە كەلتىرۋ تۋرالى ۇسىنىسى جوعارعى باس قولباسشى تاراپىنان قولداۋ تاپتى. ونىمەن ارنايى قۇرىلعان جۇمىس توبى اينالىسىپ جاتىر. سونىمەن بىرگە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ كيىم-كەشەك ۇلەسى نورماسىن وڭتايلاندىرۋ ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىنە شىعارىلدى.
– اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ كيىمىن تىگۋمەن كىمدەر اينالىسادى؟
– قورعانىس مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك قورعانىس تاپسىرىسىن ورىنداۋشىلارمەن تىكەلەي شارت جاسالماعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. «قورعانىس ونەركاسىبى جانە مەملەكەتتىك قورعانىس تاپسىرىسى تۋرالى» زاڭدا ناقتىلانعانداي, ورىنداۋشىنى تاڭداۋ مەن زاتتاي م ۇلىكتى جەتكىزۋگە شارت جاساسۋ يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە جۇكتەلگەن.
وسىعان سايكەس, «شابيتەكس», «رۋمي-ەن», «شۆەينىي سالون «ۆەستا», «كازلەگپروم-الماتى», «وبۋۆنايا فابريكا «Samhat», «پروگرەسس», «Kaz arms», «شف «گاۋحار» جشس, «جەتىسۋ», «تىنىس» اق جانە تاعى باسقا مەملەكەتتىك قورعانىس تاپسىرىسى شەڭبەرىندەگى جەتكىزۋشى تىزىلىمىنە كىرەتىن بىرقاتار وتاندىق جەڭىل ونەركاسىپ وندىرۋشىلەرى كيىم-كەشەك تىگۋمەن اينالىسادى.
كيىم-كەشەكتىڭ ساپاسىنا قويىلار تالاپ وتە جوعارى. كيۋگە ىڭعايلى, قىستى كۇندەرى جىلى, جازدا ىستىققا ءتوزىمدى بولعانى ابزال. كەيدە تەز توزاتىن, ماتەريالى ناشار كيىمدەر كەزدەسەدى. سوندىقتان باعا مەن ساپا اراسىنداعى ماسەلە كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس. تومەن باعامەن قورعانىس تاپسىرىسىن ورىنداۋشىنىڭ بەلگىلى ءبىر كەمشىلىكتەرى بولاتىنى ايدان انىق. بۇل تۇرعىدا قورعانىس مينيسترلىگى بەلگىلى ءبىر ۇلتتىق ستاندارتتار ازىرلەگەنىن ايتىپ وتكىم كەلەدى. ماسەلەن, 2017 جىلى زاتتاي م ۇلىككە – 47, 2018 جىلى – 23, 2019 جىلى – 28 ۇلتتىق ستاندارت ازىرلەندى. كيىم-كەشەك قىزمەتىنىڭ ماماندارى بۇل تالاپتاردىڭ ساقتالۋىن قاتاڭ قاداعالاپ, ۇلگىلەردى تاجىريبەدەن وتكىزۋگە تۇراقتى تۇردە قاتىسىپ تۇرادى.
– تىل قىزمەتىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى اسكەردى ساپالى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ ەكەنى بەلگىلى. وسى رەتتە اسكەري قىزمەتشىنىڭ راتسيونى قانشالىقتى وزگەردى, ول اعزانىڭ قاجەتتىلىگىن وتەي الا ما؟
– 30 جىل ىشىندە قارۋلى كۇشتەردەگى ازىق-ت ۇلىك راتسيونىنىڭ نورمالارى ءتورت رەت وزگەرگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. 2011 جىلى ءبىز بۇل جۇمىسقا وتاندىق عالىمداردى تارتا باستادىق. وسى ماقساتتا قارۋلى كۇشتەردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ باس باسقارماسى «قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىمەن» ازىق-ت ۇلىك ۇلەستەرىنىڭ نورمالارىن ازىرلەۋگە قاتىستى شارت جاساستى. ماماندار شىنىعۋعا كەتەتىن جۇكتەمەلەردىڭ, ورىندالاتىن تاپسىرمالاردىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن اسكەر تۇرلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, جەكە تاماقتانۋ راتسيوندارىن ازىرلەدى.
عىلىمي مەكەمەنىڭ ۇسىنىسىنا سايكەس, ازىق-ت ۇلىك پەن سۋسىنداردىڭ 85 اتاۋى بويىنشا ازىق-ت ۇلىك راتسيونى مەن جەكە تاماقتانۋ راتسيونىنىڭ قۇنى ەسەپتەلدى. قولدانىستاعى ۇلەس نورمالارى اعزانىڭ قورعانىش كۇشتەرىن ارتتىرۋ مەن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا وڭ اسەر ەتەدى.
ەندى «اسكەري قىزمەتشىنىڭ راتسيونى قانشالىقتى وزگەردى, ول اعزانىڭ قاجەتتىلىگىن وتەي الا ما؟» دەگەن سۇراققا كەلسەك, بۇرىن قۇرعاق راتسيوندا تەك بەس تاعام ءتۇرى – پەچەنە, ەت جانە ەت-وسىمدىك كونسەرۆىلەرى, قانت پەن شاي پايدالانىلىپ كەلسە, 2017 جىلى بەكىتىلگەن تاماقتانۋ راتسيونىنىڭ كالوريا مولشەرى مەن اسسورتيمەنتى سول كەزدەگى قۇرعاق راتسيوننان ەداۋىر اسىپ ءتۇستى. مىسالى, جالپى اسكەري تاعامعا جارتىلاي ىستالعان شۇجىق, ىرىمشىك, بال, بانان جانە اپەلسين قوسىلدى. راتسيوننىڭ ءاربىر نورماسىن «قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسى» عىلىمي تۇرعىدان قاراستىردى. جالپى, اسكەرلەردەن بولەك, دەسانتشىلار, ماتروستار, ۇشقىشتار جانە باسقا دا اسكەرلەر ءۇشىن تاماقتانۋ نورمالارى جاسالدى. بۇگىندە جەكە تاعام راتسيونىنىڭ پاكەتتەرىندە جەتىدەن ونعا دەيىن تاعام تۇرلەرى بار.
قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بىتىمگەرلىك كۇشتەر قۇرامىندا بۇۇ ميسسيالارىنا قاتىسۋى ەستەتيكالىق اسپەكتىلەر تۇرعىسىنان دا ازىق-ت ۇلىك ۇلەسىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىگىن كورسەتىپ وتىر. ءبىز بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى دا جالعاستىرا بەرەمىز. سونىمەن قاتار 2022 جىلعى 21 قاراشادان باستاپ جالپى اسكەرلىك ۇلەس قۇنى 1 713 تەڭگەدەن 2 250 تەڭگەگە, ياعني 31 پايىزعا كوتەرىلگەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون.
ساربازدارعا ازىق-ت ۇلىك ۇلەسىنىڭ تولىق جەتكىزىلۋىن باقىلاۋ ماقساتىندا بارلىق اسكەري بولىمدەردىڭ اسحاناسىنىڭ كىرەبەرىسىنە تاعام ساپاسىنا باعا بەرۋ پلانشەتتەرى ورناتىلىپ, ءاربىر ساربازدىڭ تاعام ساپاسىن باعالاۋىنا مۇمكىندىك جاسالدى.
– اسكەري ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جۇمىستارى تۋرالى ايتىپ وتسەڭىز.
– اسكەري ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن قارۋلى كۇشتەردىڭ نەگىزگى قورلارىن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ اسكەرلەردى ساپالى دايارلاۋدىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى بولىپ قالا بەرەدى. بۇگىندە گارنيزونداردا اسكەري قالاشىقتار ءۇشىن جاڭا عيماراتتار سالۋ مەن قولدا بار عيماراتتاردى جوندەۋ, ولاردى قاجەتتى كوممۋنيكاتسيالارمەن جابدىقتاۋ جۇمىستارى جوسپارلى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ وتكىم كەلەدى.
جالپى, 30 جىل ىشىندە قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ اسكەري-قۇرىلىس بولىمشەلەرى ۇلكەن جۇمىس اتقاردى. تۇرعىن ۇيلەر, جاتاقحانالار, اسكەري-مەديتسينالىق مەكەمەلەر, اەرودرومدار قالپىنا كەلتىرىلدى. گارنيزونداردا اسكەري قالاشىقتار مەن سپورت كەشەندەرى بوي كوتەردى.
ولاردى ۇستاپ تۇرۋ, قىزمەت كورسەتۋمەن اسكەري ينفراقۇرىلىم باس باسقارماسى, 19 اۋداندىق پايدالانۋ ءبولىمى جانە 6 جول-پايدالانۋ ۋچاسكەسى اينالىسادى. بۇل مەكەمەلەردە ون مىڭنان استام جۇمىسشى مەن تەحنيكالىق پەرسونال جۇمىس ىستەيدى.
تەك سوڭعى بەس جىلدا 8 744 عيمارات پەن قۇرىلىسقا كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. 19 اسكەري قالاشىقتى اباتتاندىرۋ جانە اۋدانى 357 940 شارشى مەتر جولعا اعىمداعى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى.
2014 جىلدان باستاپ تۇرعىن ءۇيدى جوبالاۋ كەزىندە جيھاز بەن جابدىقتى ورناتۋ جوسپارلاندى. قىزمەتتىك ءۇي-جايلاردا اس ءۇي جانە جاتىن گارنيتۋرالار, جۇمساق جيھاز, توڭازىتقىش, كونديتسيونەر ورناتىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە اسكەري قىزمەتشىلەرگە جاۋىنگەرلىك دايىندىقپەن اينالىسۋ ءۇشىن مۇمكىندىك بەرەدى.
2015 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن ەلورداداعى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىن زاماناۋي اسكەري قالاشىقتىڭ ۇلگىسى رەتىندە مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. ول بەس وقۋ عيماراتىنان تۇرادى. وقىتۋشىلار قۇرامى, ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرى, سونداي-اق تىڭداۋشىلار وقۋ ورنىنىڭ اۋماعىنداعى ەكى جاتاقحانا مەن تۇرعىن ۇيدە تۇرىپ جاتىر. اسكەري قالاشىق سوڭعى ۇلگىدەگى تەحنيكامەن جابدىقتالعان جانە ديۆەرسياعا قارسى قۇرىلعىلارمەن جاراقتاندىرىلعان.
بۇدان وزگە ءبىزدىڭ اسكەري-قۇرىلىس بولىمشەلەرى شەرۋلەردى, «KADEX» حالىقارالىق قارۋ-جاراق جانە اسكەري تەحنيكا كورمەلەرىن, كەڭ كولەمدى وقۋ-جاتتىعۋلاردى ۇيىمداستىرۋعا دا جۇمىلدىرىلىپ كەلەدى.
سونىمەن بىرگە «قاۋىپسىز ەل» ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە وتكىزىلەتىن قارۋ-جاراق پەن وق-دارىلەردى ساقتاۋ وبەكتىلەرىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپارداعى ءىس-شارالاردىڭ ۋاقتىلى ىسكە اسىرىلۋى دا قاتاڭ باقىلاۋعا الىنعان. اتالعان ۇلتتىق جوبا اياسىندا اسكەري قويمالار سالۋ, سونداي-اق ساقتاۋ وبەكتىلەرىن تەحنيكالىق كۇزەت قۇرالدارىمەن جانە اۆتوماتتى ءورت ءسوندىرۋ جۇيەلەرىمەن جابدىقتاۋ كوزدەلگەن.
وسىعان سايكەس, اقتوبە وبلىسىنىڭ جەم قالاسىنداعى اسكەري قالاشىقتىڭ, سونداي-اق كوپبەيىندى قويمالار قۇرىلىسىنىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى مەن قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىنىڭ شارتتارى جاسالدى. اسكەري قالاشىق 2024 جىلى پايدالانۋعا بەرىلمەك. ال قويمالاردىڭ قۇرىلىسىن الداعى ەكى جىلدا كەزەڭ-كەزەڭمەن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
اسكەري ۆەدومستۆو قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتى وق-دارىلەردى قاۋىپسىز ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. تىيىم سالىنعان ايماقتار مەن اۋداندارعا بايلانىستى قاتىناستار زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەلگەن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وق-دارىلەردى ساقتاۋ بازالارىنىڭ قازىرگى زامانعى قۇرىلىسىن ۇيىمداستىرۋ جالعاسا بەرمەك. اسكەري وبەكتىلەردە ءورت قاۋىپسىزدىگى شارالارى كۇشەيتىلدى. باستىسى, مۇنداي نىسانداردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قويىلاتىن تالاپتار مەن ەرەجەلەردى قاتاڭ ساقتاعان ابزال.
بۇدان وزگە جاڭادان قۇرىلعان اباي, جەتىسۋ, ۇلىتاۋ وبلىستارىندا قورعانىس ىستەرى جونىندەگى دەپارتامەنتتەردىڭ شتابى مەن قىزمەتتىك-تەحنيكالىق ءۇي-جايلارىنىڭ قۇرىلىسىنا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەۋ ماقۇلداندى.
– سوڭعى ۋاقىتتا اسكەرلەردى «مودۋلدىك ءۇي-جايلارمەن» قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى كوتەرىلە باستادى. وسى جايىندا ايتىپ بەرسەڭىز.
– قارۋلى كۇشتەر, باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمدار ءۇشىن العاش رەت «مودۋلدىك تۇرعىن ءۇي» ۇعىمى ەنگىزىلەدى. مودۋلدىك تۇرعىن ۇيلەردى ساتىپ الۋ قىسقا مەرزىمدە اسكەرلەردى قىزمەت ورىندارىندا تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قاجەت بولعان جاعدايدا باسقا وڭىرلەرگە كوشىرۋگە بولادى. وسى ماقسات ءۇشىن «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭ «مودۋلدىك ءۇي» ۇعىمىمەن تولىقتىرىلدى.
2016 جىلدان بەرى اسكەرلەر مودۋلدىك كازارمالارمەن, اسحانالارمەن, شتابتارمەن, وقۋ, اكىمشىلىك جانە تەحنيكالىق عيماراتتارمەن قامتاماسىز ەتىلىپ كەلەدى. وسى ماقساتقا جالپى قۇنى 2,9 ملرد تەڭگە بولاتىن 42 عيمارات ساتىپ الىندى. قولدانىستاعى زاڭناماعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس, بۇگىندە ء«موبيلدى تۇرعىن ۇيلەر» دەپ اتالاتىن قۇرىلىس ارقىلى تۇرعىن ءۇي سالۋعا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر.
سارىكەمەردەگى اسكەري بولىمدەگى جارىلىستان سوڭ قىسقا مەرزىم ىشىندە مودۋلدىك كونسترۋكتسيالاردى پايدالانا وتىرىپ, 13 نىساننىڭ, ونىڭ ىشىندە اسحانا, كازارما, شتاب, مەديتسينالىق پۋنكت, قاراۋىلدىق ءۇي-جاي, مونشا-كىر جۋ كەشەنى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى.
2022 جىلى قارۋلى كۇشتەرگە شتاب, كازارما, باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتى, اسحانا, مەدپۋنكت, ءورت ءسوندىرۋ دەپوسى, وقۋ كورپۋسى, قازاندىق, باقىلاۋ-تەحنيكالىق بەكەتى, وقۋ-جاتتىعۋ پوليگونى ءۇشىن مودۋلدىك مۇنارا سياقتى بىرقاتار كەشەن ساتىپ الىندى. الداعى جىلى دا جاڭادان قۇرىلعان ارنايى بولىمشەلەر ءۇشىن بىرنەشە مودۋلدىك عيمارات ساتىپ الۋ جوسپاردا بار.
وتكەن جىلدان باستاپ اسكەري-قۇرىلىس سالاسى ءۇشىن مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك تەتىگى زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەكىتىلدى. وسىعان سايكەس, اسكەري نىساندار سالۋ مەن ولاردى قايتا جاڭارتۋ ءۇشىن كونكۋرستىق نەگىزدە جەكە ينۆەستيتسيالار تارتۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى. سولاردىڭ كومەگىمەن تۇركىستان, ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا ءىرى اسكەري ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىن, اقتاۋدا اسكەري-تەڭىز گوسپيتالىن سالۋدى جۇزەگە اسىرۋ جانە تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىن توسەۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل جۇمىسقا IT-كومپانيالاردىڭ رەسۋرستىق جانە زياتكەرلىك الەۋەتىن تارتۋ قاراستىرىلىپ جاتىر.
– اسكەري قىزمەتشىلەردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قالاي شەشىلىپ جاتىر؟
– قازىرگى ۋاقىتتا اسكەري قىزمەتشىلەر جانە ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرى قىزمەتتىك تۇرعىن ۇيمەن جانە ولاردىڭ ارنايى ەسەپ-شوتتارىنا تۇرعىن ءۇي تولەمدەرىن اۋدارۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى.
بۇگىندە 41 مىڭ اسكەري قىزمەتشى تۇرعىن ءۇي تولەمىن الادى. 1 556 اسكەري قىزمەتشى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن كەزەڭدەر ءۇشىن مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان بىرجولعى تۇرعىن ءۇي تولەمدەرىن الدى. 1 921 اسكەري قىزمەتشى وتەۋسىز جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىنىڭ ورنىنا اقشالاي وتەماقى السا, 451 اسكەري قىزمەتشى قىزمەتتىك تۇرعىن ۇيلەرىن جەكەشەلەندىردى.
قازىر اسكەري قىزمەتشىلەر تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ زاماناۋي جۇيەسىنە كوشكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. اتاپ ايتساق, «وتباسى بانكتىڭ» «اسكەري باسپانا» باعدارلاماسىنا تۇرعىن تولەمدەرىن اۋدارتۋ ارقىلى جەڭىلدىكتى يپوتەكالىق قارىزدى پايدالانا الادى. وسى جەردە 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ, ون ەكى مىڭنان استام اسكەري قىزمەتشى يپوتەكالىق كرەديت ارقىلى ءوز پاتەرلەرىن ساتىپ العانىن ايتا كەتۋ كەرەك. سونداي-اق ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر دە تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن كوپتەگەن باعدارلامالار ۇسىنىپ وتىر.
بۇدان وزگە قورعانىس مينيسترلىگى زاپاسقا شىعارىلعان جانە جابىق اسكەري قالاشىقتاردا تۇراتىن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن وڭ شەشۋدى جالعاستىرىپ كەلەدى.
قورعانىس ۆەدومستۆوسىنىڭ باستاماسىمەن 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى قاڭتارىنان باستاپ كۇشىنە ەنگەن زاڭناماداعى وزگەرىستەردىڭ ارقاسىندا ەڭبەك ءوتىلى 10 جىلدان اسقان, دەگەنمەن 20 جىلعا جەتپەگەن بۇرىنعى اسكەري قىزمەتشىلەر جابىق اسكەري قالاشىقتارداعى قىزمەتتىك تۇرعىن ءۇي الاڭىن قالدىق قۇنى بويىنشا جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىن پايدالانۋ ارقىلى باسقا پاتەرگە ايىرباستاي الادى.
قورعانىس مينيسترلىگى الماتىداعى تۇرعىن ۇيگە دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋىن ەسكەرە وتىرىپ, پاتەر ۇلگىسىندەگى ەكى جاتاقحانانىڭ مارتەبەسىن وزگەرتتى. ءتيىستى قايتا جوسپارلاۋ مەن جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەننەن كەيىن 16 ءبىر بولمەلى جانە 15 ەكى بولمەلى پاتەر قونىستانۋعا دايىن. جالپى, بۇل ۇيلەردەن بارلىعى 160 پاتەردى جەكەشەلەندىرۋگە بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. قازىر بۇل باعىتتاعى جۇمىس ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە جۇرگىزىلىپ, الماتى, اقتاۋ, اقتوبە, جەزقازعان, تاراز جانە اباي قالالارىندا پاتەرلەر الماسۋعا ۇسىنىلۋدا.
قازىردىڭ وزىندە اسكەري قىزمەتتەن بوساتىلعان جانە جابىق اسكەري قالاشىقتاردا تۇراتىن 700 ازاماتتىڭ 463-ءى الماسۋ قۇقىعىن پايدالانا الدى. قابىلدانعان شارالاردىڭ ءبارى بۇرىنعى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ وسى ساناتىنا تۇرعىن ءۇيدى مەنشىككە الۋعا جانە رەسىمدەۋگە, ال قارۋلى كۇشتەر ءۇشىن قىزمەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىن بوساتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
بانۋ ءادىلجان,
«Egemen Qazaqstan»