مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنا مەملەكەتتىك ساپارى ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جاڭا, ساپالى دەڭگەيگە كوتەردى. قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىندا وداقتاستىق قارىم-قاتىناس تۋرالى شارتقا, مەملەكەتتىك شەكارالاردى دەماركاتسيالاۋ تۋرالى شارتقا قول قويىلۋى, بىرلەسكەن اۋقىمدى جوبالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلا باستاۋى وسىنىڭ ايعاعى.
ورتاق ماقسات-مۇرات
مەملەكەتتىك ساپار اياسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسمي كەزدەسۋ وتكىزۋ ءۇشىن حالىقارالىق كونگرەسس ورتالىعىنا كەلدى. مەملەكەت باسشىسىن وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆ قارسى الدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتى رەسمي قارسى الۋ ءراسىمى حالىقارالىق كونگرەسس ورتالىعىندا ءوتتى.
قۇرمەت قاراۋىلىنىڭ باستىعى ەكى ەل باسشىلارىنا راپورت بەرىپ, قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ءانۇراندارى ورىندالدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ ءبىر-بىرىنە رەسمي دەلەگاتسيالاردىڭ قۇرامىن تانىستىردى.
بۇدان سوڭ مەملەكەتتەر باسشىلارى شاعىن قۇرامدا كەلىسسوز جۇرگىزدى. قازاقستان پرەزيدەنتى قوناقجايلىق كورسەتىپ قارسى العان شاۆكات ميرزيوەۆكە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, مەملەكەتتىك ساپاردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز وزبەكستانمەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا مۇددەلىمىز. قازاق پەن وزبەك – ەجەلدەن دوستىعى مىزعىماس, سىيلاستىعى جاراسقان باۋىرلاس حالىقتار. ەكى ەلدىڭ سالت-ءداستۇرى, مادەنيەتى, ءتىلى, ءدىنى ۇقساس. تاريحى تامىرلاس, تاعدىرلاس ەلدەرىمىزدىڭ ماقسات-مۇراتى دا ورتاق. سوندىقتان مەن بۇگىنگى ساپارعا ايرىقشا ءمان بەرەمىن. ءبىز تاتۋ كورشىلىككە جانە سەنىمدى سەرىكتەستىككە نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناستى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەمىز دەپ سەنەمىن. قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق نەعۇرلىم تىعىز جانە تابىستى بولسا, ورتالىق ازياداعى احۋال سوعۇرلىم تۇراقتى بولادى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى وزبەكستان پرەزيدەنتىنىڭ جولداۋىمەن تانىسقانىن جانە بۇل ماڭىزدى قۇجات وزبەكستاننىڭ ودان ءارى تابىستى دامۋىنا جول اشاتىنىن جەتكىزدى.
شاۆكات ميرزيوەۆ ءوز كەزەگىندە قازاقستان پرەزيدەنتىن سايلاۋداعى جەڭىسىمەن قۇتتىقتاپ, وزبەكستانعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلۋ تۋرالى شاقىرۋىن قابىل العانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. وزبەكستان پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۇل ساپارى ەكى ەل قارىم-قاتىناستارىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرىپ, قول قويىلاتىن قۇجاتتار ناقتى ءىس-ارەكەتتەرگە بەرىك نەگىز بولادى.
پرەزيدەنتتەر ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردى كەڭەيتۋگە كوڭىل ءبولىپ, قازاق-وزبەك ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىنىڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. اتاپ ايتقاندا, ەكى ەل – ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەستەر. بيىل ساۋدا اينالىمى 35 پايىزعا ءوسىپ, 5 ميلليارد دوللارعا جۋىقتادى. مۇنداي كورسەتكىشكە ونەركاسىپ, ماشينا جاساۋ, لوگيستيكا, كولىك, ەنەرگەتيكا جانە باسقا دا سالالاردا بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى قول جەتكىزىلگەنىنە نازار اۋدارىلدى. سونداي-اق تاراپتار جاھاندىق جانە ايماقتىق كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
شاعىن قۇرامداعى كەزدەسۋدەن كەيىن قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ ەكى مەملەكەتتىڭ رەسمي دەلەگاتسيالارىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتىلگەن قۇرامدا كەلىسسوز جۇرگىزدى.
پرەزيدەنتتەر ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا, سونىڭ ىشىندە ءوزارا تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋعا, ينۆەستيتسيا تارتۋعا, ونەركاسىپ, فارماتسەۆتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, ترانزيت الەۋەتى جانە كولىك لوگيستيكاسى سالالارىنداعى كووپەراتسيانى دامىتۋعا باسا ءمان بەردى. سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردا ءوزارا ءىس-ارەكەت ماسەلەسى دە تالقىلاندى.
مەملەكەت باسشىسى شاعىن قۇرامدا وتكەن كەلىسسوز ناتيجەسىنە جوعارى باعا بەرىپ, ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دوستىق, تاتۋ كورشىلىك قارىم-قاتىناس جانە ءوزارا قولداۋ رۋحىندا كەشەندى تۇردە كەڭەيتۋگە نيەتتى ەكەنىن جەتكىزدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدەرىمىز بۇگىندە مەملەكەتارالىق سەرىكتەستىككە ۇلگى بولاتىنداي بەرىك ءارى ۇيلەسىمدى قارىم-قاتىناس ورناتقانىن اتاپ ءوتتى.
– وداقتاستىق قارىم-قاتىناس تۋرالى شارتقا قول قويۋ ءبىزدىڭ مەملەكەتارالىق بايلانىستارىمىزدىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىن كورسەتەدى. ەگەر ءبىز شارتتى تاريحي ماڭىزى بار قۇجات دەپ اتايتىن بولساق, بۇل اسىرا ايتقاندىق ەمەس دەپ ويلايمىن. بۇل اسا ماڭىزدى قۇجات ءبىز ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى جانە ەكى ەلدىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا دەگەن ورتاق ۇمتىلىسىن بىلدىرەدى. بۇدان بولەك, بۇگىن قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ مەملەكەتتىك شەكارالارىن دەماركاتسيالاۋ تۋرالى شارتقا قول قويىلادى. بۇل تاريحي كەلىسىم قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندەگى مەملەكەتتىك شەكاراسىن حالىقارالىق-قۇقىقتىق تۇرعىدا راسىمدەۋ ءىسىن تولىعىمەن اياقتايدى, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى وداقتاستىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋ جولىنداعى بىرلەسكەن ءىس-ارەكەتتەر بۇكىل ورتالىق ازيانىڭ ورنىقتى دامۋى مەن تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوساتىنىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار كەلىسسوز بارىسىندا پرەزيدەنتتەر ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ ساياسي تۇعىرناماسىن بەكەمدەي تۇسەتىن جوعارى مەملەكەتارالىق كەڭەس پەن پارلامەنتارالىق كەڭەس قۇرۋ جونىندە ۋاعدالاستى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ تاراپتار ءتۇرلى حالىقارالىق قۇرىلىمدار مەن مەحانيزمدەر اياسىندا تابىستى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. وڭىرلىك جانە حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى كوپتەگەن ماسەلە بويىنشا قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ۇستانىمدارى ورتاق, كوزقاراستارى ۇقساس.
ءوز كەزەگىندە شاۆكات ميرزيوەۆ شاعىن قۇرامداعى كەلىسسوزدىڭ ناتيجەلى بولعانىن اتاپ ءوتىپ, تاۋار اينالىمىنىڭ ۇلعايعانىنا جانە بىرلەسكەن جوبالاردىڭ ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىنا توقتالدى.
– ءسىزدىڭ مەملەكەتتىك ساپارىڭىز ءبىزدىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ءوزارا قولداۋ سيپاتىنداعى بايلانىستارىمىزدىڭ قانشالىق بەرىك ەكەنىن تاعى ناقتىلاي تۇسەدى. ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزدىڭ تاريحى مەن تاعدىرى ءبىر-بىرىمەن بىتە قايناسقان. ەلدەرىمىزدىڭ تاريحي تامىرى ورتاق ءارى ءبىز وزەكتى ماسەلەلەردى بىرلەسە شەشەمىز, – دەدى وزبەكستان پرەزيدەنتى.
سونداي-اق تاراپتار مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردىڭ دامۋىنا وڭ باعا بەردى. ەكى ەل حالقىنىڭ ورتاق رۋحاني-مادەني قۇندىلىقتارىن بايىتا تۇسكەن قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى تابىستى ءوتتى. سونداي-اق ەلدەرىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەسى دە قاراستىرىلدى.
بۇدان كەيىن قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ بىرلەسكەن نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن سالتاناتتى تۇردە باستاۋ راسىمىنە قاتىستى. مەملەكەتتەر باسشىلارىنا قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى بىرلەسكەن جوبالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى جونىندە ەگجەي-تەگجەيلى مالىمەت بەرىلدى. اتاپ ايتقاندا, قاراعاندى وبلىسىندا تۇرمىستىق تەحنيكا, شىمكەنتتە ينفۋزيالىق ەرىتىندى, قوستانايدا Chevrolet اۆتوموبيلدەرىن شىعاراتىن جوبا ىسكە قوسىلادى.
ءوز كەزەگىندە وزبەكستاننىڭ ناۋاي وبلىسىندا مينەرالدى تىڭايتقىشتار وندىرىسىنە, تاشكەنت وبلىسىندا لوگيستيكالىق ورتالىق پەن تاشكەنت قالاسىندا تۇرعىن ءۇي-كوممەرتسيالىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى جوبالار جوسپارلانعان.
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ بىرلەسكەن جوبالاردىڭ تابىستى جۇزەگە اسۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىرىپ, نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن سالتاناتتى تۇردە باستاپ بەردى.
قازاقستان ينۆەستيتسياسىمەن وزبەكستاننىڭ ناۋاي وبلىسىندا مينەرالدى تىڭايتقىشتار كاسىپورنى اشىلادى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وزبەكستانعا مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا ەكى ەلدىڭ بىرلەسكەن بىرقاتار جوباسى ىسكە قوسىلدى. سونىڭ ءبىرى – وزبەكستاننىڭ ناۋاي وبلىسىندا فوسفور جانە كەشەندى مينەرالدى تىڭايتقىشتار وندىرەتىن كاسىپورىن.
«قازفوسفات» جشس جانە «ۋزكيميوسانوات» اق قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن ءوندىرىستىڭ جوبالىق قۇنى – 1,3 ميلليارد دوللار. جوبانىڭ 2022-2024 جىلدارعا جوسپارلانعان ءبىرىنشى كەزەڭىندە «ناۆويازوت» بازاسىندا كالي سەليتراسى (100 مىڭ توننا) مەن كالي سۋلفاتى (100 مىڭ توننا) ءوندىرىسىن جولعا قويۋ جوسپارلانىپ وتىر. جوبا اياسىندا 150 جۇمىس ورنى اشىلادى. ال ءوندىرىستىڭ ەكىنشى جانە ءۇشىنشى كەزەڭدەرى المالىق جانە فەرعانا قالالارىندا جالعاسادى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا وسى ەلدىڭ پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆپەن بىرگە تولە بي كەسەنەسىنە زيارات ەتتى.
پرەزيدەنت تاشكەنت قالاسىنداعى كورنەكتى ورىنداردىڭ ءبىرى تولە بي كەسەنەسىنە ارنايى باردى. تاشكەنت قالاسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان تاريحي مازار XV عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا سالىنعان.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى تاشكەنت قالاسىندا ءوتىپ جاتقان «اباي. باۋىرلاس حالىقتار مۇراسى» اتتى ۇلى اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كورمەگە باردى. بۇل كورمە – ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق پەن باۋىرلاستىق بايلانىستاردى ودان ءارى نىعايتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام.
«اباي. باۋىرلاس حالىقتاردىڭ مۇراسى» اتتى كورمەدە ۇلى اقىننىڭ شىعارماشىلىعىنداعى الىشەر ناۋايدىڭ ءرولى, اباي ءومىرىنىڭ نەگىزگى كەزەڭدەرى, ءا.قاستەەۆ, و.تاڭسىقباەۆ, ە.سيدوركين, ن.وتەپباەۆ جانە تاعى باسقا سۋرەتشىلەردىڭ تۋىندىلارىنداعى اباي تۋرالى سيۋجەتتەر قامتىلعان. وعان قوسا, ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيىنىڭ 120-دان استام ەكسپوناتى قويىلعان.
ەكونوميكالىق بايلانىس الەۋەتى
قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى كەلىسسوزدەردەن كەيىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى ءۇشىن بىرلەسكەن مالىمدەمە جاسادى.
قازاقستان پرەزيدەنتى, ەڭ الدىمەن, شاۆكات ميرزيوەۆكە مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلۋگە شاقىرعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, وزبەكستان ۇزاق جىلدار بويى قازاقستاننىڭ وسى ايماقتاعى باستى ستراتەگيالىق سەرىكتەسى بولدى, ال بۇگىندە سەنىمدى وداقتاسقا اينالدى.
– بەلسەندى ساياسي ديالوگتىڭ جانە ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە قازاق-وزبەك قاتىناستارى بارلىق باعىتتا بۇرىن-سوڭدى بولماعان قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. ءبىز جاڭا عانا شاۆكات ميرومونوۆيچ ميرزيوەۆپەن بىرگە تاريحي كەلىسىمدەرگە قول قويدىق. بۇل قۇجاتتاردىڭ مەملەكەتتەرىمىز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا باۋىرلاستىق قارىم-قاتىناستار جىلناماسىنا التىن ارىپپەن جازىلاتىنىنا كامىل سەنەمىن. قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى وداقتاستىق قاتىناستار تۋرالى شارت حالىقتارىمىزدىڭ بايلانىسىن ودان ءارى نىعايتۋعا دەگەن ءوزارا ۇمتىلىسىن بىلدىرەدى جانە ەلدەرىمىزدىڭ تۇبەگەيلى مۇددەلەرىنە ساي كەلەدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت مەملەكەتتەرىمىزدىڭ ورتاق شەكاراسىن قۇقىقتىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتكەن, بولاشاق ۇرپاق اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ مىزعىماس نەگىزىن قالاعان مەملەكەتتىك شەكارانى دەماركاتسيالاۋ تۋرالى شارتقا قول قويىلۋىن جوعارى باعالادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل قادام عاسىرلار بويعى دوستىعىمىز بەن تاتۋكورشىلىك قاتىناستارىمىزدى ساقتاۋ جونىندەگى بابالار وسيەتىنىڭ ورىندالعانىن كورسەتەدى.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا مەملەكەتتەر باسشىلارى قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ەكىجاقتى ساۋدا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋ ءۇشىن وراسان زور الەۋەت بار دەگەن ورتاق بايلامعا كەلدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرلەسكەن ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەسىندە بىلتىر تاۋار اينالىمى شامامەن 4 ميلليارد دوللارعا جەتكەنىن, بۇل قارقىن بيىل دا ساقتالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. وسى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاۋار اينالىمى شامامەن 5 ميلليارد دوللارعا جەتەدى.
– ساۋدا-ساتتىقتى ودان ءارى دامىتۋ ماقساتىندا تاۋارلار نومەنكلاتۋراسىن كەڭەيتۋ جانە ەلدەرىمىزدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىقپالداستىعىن تەجەيتىن كەدەرگىلەردى جوسپارلى تۇردە جويۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قابىلداۋعا كەلىستىك, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق ونەركاسىپ كووپەراتسياسى سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-ارەكەتتى كەڭەيتۋ باسىم مىندەت رەتىندە اتاپ ءوتىلدى. ماشينا جاساۋ, فارماتسەۆتيكا, قۇرىلىس جانە جەڭىل ونەركاسىپ سالالارىندا 10 بىرلەسكەن كاسىپورىن اشىلىپ, تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتقانى تۋرالى ايتىلدى.
– بۇگىن وزبەكستان پرەزيدەنتىمەن بىرگە ونەركاسىپتىك ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىن بىرقاتار بىرلەسكەن ءىرى جوبانى ىسكە قوستىق. سونىمەن قاتار كەشە ايماقارالىق بيزنەس-فورۋم اياسىندا قۇنى 2,5 ميلليارد دوللاردان اساتىن ءوزارا ءتيىمدى كوممەرتسيالىق كەلىسىمشارتتارعا قول قويىلدى. جالپى, ساپار قورىتىندىسى بويىنشا قۇنى 8 ميلليارد دوللاردان اساتىن ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەر مەن ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويىلدى. مەملەكەتتەرىمىز اراسىنداعى سەرىكتەستىكتى كەڭەيتۋگە حالىقارالىق ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ورتالىعى تىڭ سەرپىن بەرۋگە ءتيىس. ول ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ساۋدا-ونەركاسىپ حابىنا اينالىپ, ەلدەرىمىزدىڭ كولىك-لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتەدى, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اگروونەركاسىپ سالاسىنداعى ءوزارا ساۋدا كولەمىن ۇلعايتۋ پەرسپەكتيۆالارىنا نازار اۋداردى. بيىل 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلدەرىمىز اراسىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى تاۋار اينالىمى 30 پايىزعا ارتىپ, 1 ميلليارد دوللاردان استى.
– ءبىز ەت ونىمدەرىن وندىرەتىن, وڭدەيتىن, كوكونىستەر مەن جەمىس-جيدەكتەردى قاپتايتىن, مايلى داقىلدار, بيداي, كارتوپ وسىرەتىن بىرلەسكەن كاسىپورىندار اشۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتەرىمىزگە تاپسىرما بەرۋگە كەلىستىك. سونداي-اق اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسى بويىنشا كادرلار دايارلاۋعا جانە ونى عىلىمي تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ قاجەتتىگى اتاپ ءوتىلدى. جاھاندىق نارىقتاعى تۇراقسىزدىق جاعدايىندا بۇگىنگى قابىلدانعان شەشىمدەر ەلدەرىمىزدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە زور ۇلەس قوسادى دەپ سانايمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
تاراپتار ايماقتاعى ساۋدا-كولىك دالىزدەرىن دامىتۋ ماسەلەسىن دە تالقىلادى. بۇل باعىتتا قازاقستان مەن وزبەكستان ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ەكى ەل باسشىلارى داربازا – ماقتاارال تەمىر جول قۇرىلىسىن تەزىرەك اياقتاۋ ءۇشىن كۇش سالۋعا ۋاعدالاستى. بۇل سىرداريا ستانساسىنا شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اتالعان باعىت «سارىاعاش» وتكىزۋ پۋنكتىنىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن كەڭەيتۋگە جانە جۇكتەمەسىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاقستان كومپانيالارى ءتۇرلى كولىك قاتىناستارى قۇرىلىسىنا بەلسەندى اتسالىسۋعا جانە قاجەتتى ماتەريالداردى جەتكىزۋگە دايىن. ءبىز ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن بىرلەسە دامىتۋعا ۋاعدالاستىق, – دەدى پرەزيدەنت.
سونىمەن قاتار كەلىسسوز بارىسىندا ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەرسپەكتيۆالارى, اتاپ ايتقاندا, جەتكىزۋ, ترانزيت جانە كومىرسۋتەگىن وڭدەۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنە ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ وزەكتى باعىتتارى بويىنشا ناقتى ۇسىنىس بەرۋ تاپسىرىلدى.
مەملەكەتتەر باسشىلارى ورتالىق ازياداعى ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ رەسۋرسىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ۇيلەسىمدى جۇمىستاردى جالعاستىرۋعا كەلىستى. بۇل باعىتتاعى تۇيتكىلدەردى تەزىرەك شەشۋ ءۇشىن بىرلەسكەن شارالار قابىلداۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارىلدى.
ءداستۇر بويىنشا مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستارعا باسا ءمان بەرىلدى. مەملەكەت باسشىسى حالىقتارىمىزدىڭ عاسىرلار بويعى دوستىعى شىنايى تاتۋكورشىلىك قاتىناستار مەن ءوزارا قۇرمەتتىڭ جارقىن ۇلگىسى بولاتىنىن ايتتى.
– ورتاق مادەني-رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدى ودان ءارى بايىتا ءتۇسۋ ءۇشىن وتكەن اپتادا استانادا وزبەكستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرى تابىستى ءوتتى. ال بۇگىن تاشكەنت تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا قازاقتىڭ ۇلى اقىنى جانە اعارتۋشىسى ابايعا ارنالعان كورمەنى تاماشالاۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ءبىزدىڭ ورتاق تاريحىمىزعا قۇرمەت كورسەتكەنى, قازاقستاننىڭ مادەني مۇراسىن دارىپتەگەنى ءۇشىن شاۆكات ميرومونوۆيچ ميرزيوەۆكە جانە باۋىرلاس بارشا وزبەك حالقىنا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
دەلەگاتسيا وكىلدەرىنىڭ كەزدەسۋى بارىسىندا جاستار اراسىندا ءوزارا بايلانىستاردى دامىتۋ باستامالارىنا, سونىڭ ىشىندە ۋنيۆەرسيتەتارالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا قولداۋ كورسەتۋ ىسىنە كوڭىل ءبولىندى. تاراپتار قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ جەتەكشى وقۋ ورىندارىندا تەڭگەرىمدى نەگىزدە فيليالدار اشۋ جوسپارىن قۇپتادى.
پرەزيدەنت ساپار اياسىندا وڭىرلىك جانە جاھاندىق كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر دە تالقىلانعانىن اتاپ ءوتتى. اسىرەسە ورتالىق ازياداعى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
كەلىسسوز قورىتىندىسى بويىنشا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن شاۆكات ميرزيوەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى وداقتاستىق قاتىناستار تۋرالى شارتقا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى قازاقستان-وزبەكستاننىڭ مەملەكەتتىك شەكارالارىن دەماركاتسيالاۋ تۋرالى شارتقا قول قويدى.
سونىمەن قاتار رەسمي دەلەگاتسيالاردىڭ مۇشەلەرى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن بىرقاتار قۇجاتقا قول قويدى. ولاردىڭ قاتارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى «ورتالىق ازيا» حالىقارالىق ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىم, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە سىرتقى ساۋدا مينيسترلىگى اراسىنداعى ەلەكتروندىق ساۋدا جۇيەسىن دامىتۋ سالاسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم بار.
بۇدان بولەك, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ەكولوگيا جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتى اراسىنداعى ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
2000 جىلعى 7 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ازاماتتاردىڭ ءوزارا ساپارلارىنىڭ شارتتارى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما قابىلدانىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ جانە رەفورمالار اگەنتتىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى ستراتەگيالىق رەفورمالار اگەنتتىگى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم جاسالدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋ اگەنتتىگى اراسىنداعى مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى ناۋاي وبلىسىنىڭ حوكيمياتى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ 2023-2024 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنا قول قويىلدى.
سونداي-اق قۇجاتتار اراسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى جيزاق وبلىسىنىڭ حوكيمياتى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ 2023-2024 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى تاشكەنت وبلىسىنىڭ حوكيمياتى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدىڭ 2023-2024 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى بار.
«قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى» اق مەن «ۋزبەكنەفتگاز» اق اراسىنداعى كەلىسىمگە, «Eurasian Resources Group S.ا.r.L.» كومپانياسى مەن «Sanoat Energetika Guruhi Enera» جشق اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە, «قازفوسفات» جشس, «ۋزكيميوسانوات» اق جانە KP Fertilizers Ltd. اراسىنداعى وزبەكستان رەسپۋبليكاسىندا مينەرالدى تىڭايتقىشتار ءوندىرۋ جونىندەگى بىرقاتار كەشەندەر قۇرىلىسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندەگى بىرلەسكەن ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە جانە «PTC Holding» جشس (قازاقستان رەسپۋبليكاسى) مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى تاشكەنت وبلىسىنىڭ حوكيمياتى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جانە ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.