كەشە ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى ءوتتى. وتىرىستا دەپۋتاتتار دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, ەڭبەك داۋى مەن جانجالدى شەشۋ ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋگە قاتىستى جانە بانكروتتىق تۋرالى زاڭ جوبالارىن ماقۇلدادى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە دەنساۋلىق ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى جونىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات بايانداما جاسادى.
«زاڭ جوباسىن دايىنداۋ بارىسىندا مينيسترلىك مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ كاسىپتىك جاۋاپكەرشىلىگىن ساقتاندىرۋدىڭ دۇنيە جۇزىندەگى ۇلگىلەرىنە تالداۋ جۇرگىزدى. حالىقارالىق تاجىريبەدە مەديتسينا قىزمەتكەرىن قورعاۋ ءۇشىن قورلار مەن قاۋىمداستىقتار (شۆەتسيا, كانادا, دانيا) قۇرۋ ارقىلى, سونداي-اق جەكە نارىق (اقش, گەرمانيا, جاپونيا, تۇركيا) ارقىلى كاسىپتىك جاۋاپكەرشىلىكتى مىندەتتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى قولدانىلادى. ءوزىنىڭ كاسىپتىك جاۋاپكەرشىلىگىن ساقتاندىرۋ مىندەتى مەديتسينا قىزمەتكەرىنە نەمەسە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنا جۇكتەلگەن», دەدى ا.عينيات.
سالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ كاسىپتىك جاۋاپكەرشىلىگىن ساقتاندىرۋدا حالىقارالىق تاجىريبە مەن قازاقستان قوعامىنىڭ دامۋى ەسكەرىلگەن. وسىلايشا ساقتاندىرۋدىڭ وڭتايلى تەتىگى رەتىندە بەيىمدەلگەن نارىقتىق مودەلى ۇسىنىلىپ وتىر.
«قازىر مەديتسينالىق ۇيىمداردا پاتسيەنتتى قولداۋ قىزمەتىن اشىپ جاتىرمىز. وسى مودەلگە سايكەس پاتسيەنتتى قولداۋ قىزمەتى شاعىمدى قاراۋدى ارنايى كوميسسيا ساراپشىلارى مەن مۇددەلى تاراپتاردى تارتا وتىرىپ, مەدياتسيا ەلەمەنتتەرىن قولدانىپ جۇزەگە اسىرادى. بۇل كەزەڭدە ماسەلە مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ وزىندە دە رەتتەلۋى مۇمكىن.
پاتسيەنت قىزمەتتىڭ نەمەسە كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن كەلىسپەگەن جاعدايدا شاعىم ساراپتامالىق قورىتىندى بەرىلۋى ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق باقىلاۋ كوميتەتىندە قارالادى. دالەلدەنگەن جاعدايدا شاعىمعا قاتىستى ماتەريال, ونىڭ ىشىندە سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما قورىتىندىسى مەديتسينالىق ۇيىم ساقتاندىرىلعان ساقتاندىرۋ كومپانياسىنا بەرىلەدى», دەدى ا.عينيات.
ءمينيستردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, پاتسيەنتكە كەلتىرىلگەن زيان ءۇشىن وتەماقى تولەۋدى ساقتاندىرۋ كومپانياسى جۇرگىزەدى. تولەمنەن باس تارتقان جانە قاناعاتتانباعان جاعدايدا پاتسيەنت سوتقا جۇگىنۋگە قۇقىلى. ساقتاندىرۋ جارناسىنىڭ مولشەرى قاۋىپ دارەجەسىنە قاراي بەكىتىلگەن اكتۋارلىق ەسەپتەۋدىڭ نەگىزىندە مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىك دارەجەسى ەسكەرىلە وتىرىپ ايقىندالادى.
بۇدان بولەك, دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى مەديتسينا قىزمەتكەرىن قورعاۋ بويىنشا دا باياندادى. ماسەلەن, زاڭ جوباسى شەڭبەرىندە مەديتسينا نەمەسە فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرىنىڭ كاسىبي مىندەتىن تيىسىنشە ورىنداماعانى ءۇشىن قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى ىزگىلەندىرۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق قىلمىستىق كودەكس 317-بابىنىڭ سانكتسيالىق شارالارىن تومەندەتۋ بويىنشا نورمالار ۇسىنىلعان.
«2018-2020 جىلدارى جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان 14 123 ارىز كەلىپ ءتۇستى. سونىڭ ىشىندە قىلمىستىق كودەكستىڭ 317-بابى بويىنشا مەديتسينا قىزمەتكەرىنە قاتىستى كاسىبي مىندەتىن تيىسىنشە ورىنداماعانى ءۇشىن جىل سايىن 300-گە جۋىق ءىس قوزعالادى. سونىڭ ءبىر بولىگى ولىممەن اياقتالۋ قاۋپى بار حيرۋرگيالىق بەيىندەگى مامانعا قاتىستى.
زاڭ جوباسىندا ايىپپۇل مولشەرىن جانە دەنساۋلىعىنا ابايسىزدا ورتاشا جانە اۋىر زيان كەلتىرگەنى ءۇشىن قاماۋعا الۋ مەرزىمىن ازايتۋ, پاتسيەنت دەنساۋلىعىنا اۋىر زيان كەلگەندە نەمەسە قايتىس بولعاندا «باس بوستاندىعىنان ايىرۋ» جازاسىنىڭ مەرزىمدەرىن قايتا قاراي وتىرىپ, «باس بوستاندىعىن شەكتەۋگە» اۋىستىرۋ ۇسىنىلادى. بۇدان بۇرىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق قوعامداستىقتىڭ پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ, جازانى ىزگىلەندىرۋگە بىرنەشە رەت ارەكەت جاساعان بولاتىن.
سونداي-اق زاڭ جوباسى مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋگە, ولاردى الەۋمەتتىك قولداۋعا, قۇرمەتتى اتاق بەرۋگە باعىتتالعان. زاڭ جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە جىلىنا ءبىر رەت 1000 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە بىرجولعى تولەم ارقىلى 3 اتاق «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن دارىگەرى», سونداي-اق 500 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە تولەم ارقىلى 17 جەڭىمپازعا رەسپۋبليكالىق بايقاۋدىڭ «ماماندىعى بويىنشا ۇزدىك» مەملەكەتتىك جانە سالالىق ناگرادالارى ۇسىنىلادى», دەدى ا.عينيات.
بۇدان بولەك دەپۋتاتتار ەاەو شەڭبەرىندە مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمدار اينالىمىنىڭ بىرىڭعاي قاعيداتتارى مەن ەرەجەلەرى تۋرالى كەلىسىمگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى ەكى راتيفيكاتسيالىق زاڭ جوباسىن ماقۇلدادى.
جالپى, وتىرىستا دەپۋتاتتار باستاماشى بولعان تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى ماسەلەسىنە قاتىستى تۇزەتۋلەر قارالدى. جوبا بويىنشا ءماجىلىستىڭ ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا بايانداما جاسادى. ول زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى ۇيلەردى باسقارۋدىڭ جاڭا نىساندارىنىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«زاڭ جوباسىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا قوسىمشا قۇزىرەت, ونىڭ ىشىندە كوندومينيۋم وبەكتىلەرىن تىركەۋ قۇقىعىن بەرۋ ۇسىنىلادى. 16 پاتەرگە دەيىنگى شاعىن ۇيلەر ءۇشىن باسقارۋدىڭ ءۇشىنشى فورماسى – تىكەلەي بىرلەسكەن باسقارۋ قاراستىرىلعان. قۇرىلىس سالۋشىلارعا جەكەمەنشىككە تىركەلمەگەن پاتەرلەردى, تۇرعىن ەمەس ءۇي-جايلاردى, اۆتوتۇراقتاردى, قويمالاردى ساتۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى, وسىلايشا ولار ءۇيدى جالعا العان كەزدە كوندومينيۋم وبەكتىلەرى مەن ورتاق ءۇي مۇلكىن ءوز بەتىنشە يەلەنە المايدى. مەنشىك يەلەرىنەن بەرەشەكتى ءوندىرىپ الۋ تۋرالى اتقارۋشىلىق جازبانى راسىمدەۋ ەندى ولاردىڭ جىلجىمايتىن مۇلكىنىڭ ورنالاسقان جەرى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى», دەدى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا.
سونىمەن قاتار دەپۋتاتتار ەڭبەك داۋى مەن جانجالدى شەشۋ ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋگە قاتىستى تۇزەتۋلەردى ەكىنشى وقىلىمدا قارادى. جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى, دەپۋتات جانات وماربەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەڭبەك داۋىن رەتتەۋ جانە كەلىسسوز ۇدەرىستەرىن ۇيىمداستىرۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ. سونداي-اق كەلىسىم كوميسسيالارى, ەڭبەك اربيتراجدارى ينستيتۋتى جانە كاسىپوداقتىڭ ءرولى كۇشەيتىلەدى. تالقىلاۋ ناتيجەسىندە دەپۋتاتتار ەكى زاڭ جوباسىن دا ماقۇلداپ, سەناتتىڭ قاراۋىنا جىبەردى.
جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار ازاماتتاردىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە بانكروتتىعى تۋرالى زاڭ جوباسىن جانە وعان ىلەسپە تۇزەتۋلەرىمەن ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. اتالعان زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان ءماجىلىس دەپۋتاتى دانيا ەسپاەۆا قۇجاتتىڭ ازاماتتاردىڭ تولەم قابىلەتسىزدىگىنە بايلانىستى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.
جيىندا دەپۋتاتتار پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ رەگلامەنتىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلەنى قارادى. نەگىزگى ۇسىنىستار اعىمداعى جىلى جۇرگىزىلگەن كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋعا, سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2022 جىلعى 16 ناۋرىزداعى جولداۋىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان اعىمداعى جىلدىڭ قاراشا ايىندا قابىلدانعان كونستيتۋتسيالىق زاڭدارعا باعىتتالعان.
ءماجىلىس سونداي-اق قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى شەكارا وكىلدەرىنىڭ قىزمەت ۋچاسكەلەرى تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن جۇمىسقا قابىلدادى.
وتىرىس سوڭىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى.