ماجىلىستە وتكەن ۇكىمەت ساعاتى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلدى مەكەندەرىندەگى بايلانىس ماسەلەلەرى» تاقىرىبىنا ارنالدى. بۇل ماسەلە بويىنشا تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين بايانداما جاسادى.
وتىرىستى اشقان ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى پاۆەل كازانتسەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا بايلانىس پەن ينتەرنەتتى دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار باعدارلامادا 5G بايلانىس ساپاسىنىڭ ەڭ جوعارى ستاندارتىن ەنگىزۋ جانە بايلانىس ينفراقۇرىلىمىن جان-جاقتى دامىتۋ بويىنشا اۋقىمدى مىندەتتەر قويىلىپ وتىر.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى ب.مۋسين ەلدى مەكەندەردى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋدەگى مەملەكەت تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان شاراعا توقتالىپ, دەپۋتاتتاردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا 6 406 ەلدى مەكەن بار. ونىڭ 4 733-ءى كەڭجولاقتى ءموبيلدى ينتەرنەتكە قوسىلسا, تۇرعىن سانى 260 مىڭنان اساتىن 1673 اۋىل ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن.
«بارلىق ەلدى مەكەننىڭ 34 پايىزى ADSL تەحنولوگياسىمەن, ياعني مىس سىممەن قوسىلعان, سونداي-اق وپتيكا جۇيەسىمەن 26 پايىزى قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر. سونىمەن قاتار تۇرعىن سانى 260 مىڭنان اساتىن 1673 اۋىل كەڭجولاقتى ۇيالى بايلانىس ينتەرنەتپەن قامتىلماعان. بايلانىس ساپاسىن كوتەرۋ ماقساتىندا جىل سايىن «بازالىق ستانتسيالاردىڭ» سانىن كوبەيتىپ جاتىرمىز. بۇگىندە 43 مىڭداي بازالىق ستانتسيا ورناتتىق. جىل سايىن 4 مىڭ جاڭا ستانتسيا ىسكە قوسىلادى.
زاڭنامالىق وزگەرىس ارقىلى وپەراتورلاردى بايلانىس ينفراقۇرىلىمىنا ينۆەستيتسيا سالۋعا ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرى بەكىتىلگەن. اتاپ ايتقاندا, ءاربىر بايلانىس تەحنولوگياسى ءۇشىن ەڭ تومەنگى ساپا پارامەترى بەلگىلەنگەن. ناقتى ايتاتىن بولساق, 3G-گە سەكۋندىنا 1 مبيت, 4G-گە سەكۋندىنا 5 مبيت ايقىندالدى. بۇل مەحانيزمگە سايكەس بەكىتىلگەن ساپا كورسەتكىشىن ءبىرىنشى رەت بۇزعانى ءۇشىن ايىپپۇل سوماسى 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن 1000-عا كوتەرىلدى. بۇل تالاپ قايتا بۇزىلسا, 200 اەك-تەن 15 مىڭعا دەيىن جەتەدى. شىنىن ايتۋ كەرەك, بۇرىن ايىپپۇل مولشەرى از بولعان. سول سەبەپتى وپەراتورلارعا, باستى جاۋاپكەرشىلىكتى الماي, جاي عانا ايىپپۇل تولەپ جۇرە بەرۋ ىڭعايلى ەدى», دەدى ب.مۋسين,
سالا باسشىسى «قولجەتىمدى ينتەرنەت» جاڭا ۇلتتىق جوباسى ازىرلەنىپ جاتقانىن جەتكىزدى. سونىڭ اياسىندا ەلدى مەكەندەردى, اۆتوجولداردى كەڭجولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ, ولاردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا بىرقاتار ءىس-شارا كوزدەلىپ وتىر. جوبانىڭ ماقساتى – ينتەرنەتكە 100 مبيت/س قوسىلاتىن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ.
«2027 جىلى كەڭجولاقتى ينتەرنەتتىڭ ءۇي جەلىلەرىنە قوسىلۋ دەڭگەيى 100 پايىزعا, سونداي-اق رەسپۋبليكا بويىنشا 5G تەحنولوگياسى 75 پايىزعا جەتەدى. ال ەكونوميكادا ىشكى جالپى ونىمدەگى بايلانىس كورسەتكىشى 2 پايىزدى قۇرايدى. ۇلتتىق جوبا اياسىنداعى باستى ءىس-شارانىڭ ءبىرى – وپتيكانى 3 مىڭ ەلدى مەكەنگە جەتكىزۋ. دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن بىرلەسىپ ينتەرنەت جەتكىزۋ ءۇشىن كىشى جانە ورتا وپەراتورلاردى سۋبسيديالاۋ, ياعني شىعىنىن وتەۋ ءۇشىن ارنايى گرانت بەرەمىز. كەلەسى قادام – رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق جولداردىڭ بويىندا تالشىقتى-وپتيكانى جۇرگىزۋ.
وسى ينفراقۇرىلىم نەگىزىندە جول بويىندا كەڭجولاقتى ۇيالى بايلانىس ينتەرنەتى, ياعني 4G قامتاماسىز ەتىلەدى. 20 قالادا 5G ۇيالى بايلانىس جەلىسىن ەنگىزۋ جانە سالۋ قولعا الىنادى. ەلىمىزدىڭ وپەراتورلارىن 4G, 5G تەحنولوگيالارىنا ينۆەستيتسيا سالۋعا ىنتالاندىرۋعا تولەم ستاۆكالارىن نولگە ءتۇسىرۋ بويىنشا ءىس-شارا جۇرگىزىلەدى. وسى ورايدا ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا 2027 جىلعا دەيىن 3,5 مىڭنان استام بازالىق ستانتسيا قويىلادى», دەدى ب.مۋسين.
سونىمەن قاتار باعدات مۋسين بايلانىس ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن ازىرلەنىپ جاتقان زاڭ نورمالارىنا توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, بارلىق بايلانىس وپەراتورىنا كوپپاتەرلى ۇيلەردىڭ ينفراقۇرىلىمىنا ينتەرنەت جەلىسىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىمەن تەلەكوممۋنيكاتسيالىق جابدىقتاردى ورنالاستىرۋ مىندەتتەلەدى. تۇرعىن ۇيلەرگە ءبىر ەمەس, بىرنەشە وپەراتوردىڭ قىزمەتىن قوسۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلىپ وتىر. ول ءۇشىن «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلەدى.
سونىمەن بىرگە جاڭا اۋدانداردى سالۋدى جوسپارلاۋ كەزىندە بازالىق ستانتسيالار مەن بايلانىس تىرەكتەرىن ورناتۋ ءۇشىن اۋماقتى رەزەرۆتەۋ تالابى قويىلادى. وسىعان بايلانىستى «ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتى تۋرالى» زاڭعا تۇزەتۋلەر ازىرلەنبەك. ساپاسىز بايلانىس ءۇشىن وپەراتورعا جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەن كەزدە ابونەنتتىڭ شىعىنىن وتەۋ تەتىگى قاراستىرىلادى. ياعني ەگەر قىزمەت ساپاسى كوڭىلدەن شىقپاسا, تۇرعىندارعا تولەگەن اقشاسىن قايتارىپ الۋ قۇقىعى بەرىلمەك.
وتىرىستا پالاتانىڭ ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا تالقىلانىپ وتىرعان تاقىرىپ بويىنشا قوسىمشا بايانداما جاسادى.
«حالىققا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك, ءبىلىم, قارجىلىق جانە باسقا دا قىزمەت ءتۇرىنىڭ باسىم بولىگى ەلەكتروندى فورماتقا بەلسەندى تۇردە كوشىپ جاتىر. بۇل قىزمەتتەر قولجەتىمدىلىكتى, ياعني جوعارى ساپالى بايلانىستى قاجەت ەتەدى. مەملەكەتتىك ونلاين قىزمەت كورسەتۋدىڭ حالىقارالىق يندەكسىندە قازاقستان 8-ورىندا. ءموبيلدى ينتەرنەتتىڭ ورتاشا جىلدامدىعى بويىنشا ءبىز الەمدە 85-ورىندامىز (گوندۋراس پەن ۋگاندادان تومەن), ال تىركەلگەن كەڭجولاقتى ينتەرنەت بويىنشا 86-ورىندامىز (نەپال, ەكۆادور, گايانادان تومەن). بۇل تەڭگەرىمسىزدىك ءبىزدىڭ قوعام ءۇشىن تسيفرلىق تەڭسىزدىك پەن تسيفرلىق ينكليۋزيا اتتى جاڭا ماسەلە تۋىنداتادى», دەدى ە. سمىشلياەۆا.
جيىن بارىسىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ ساۋالدارىنا قۇزىرلى ورگان وكىلدەرى دە جاۋاپ بەردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ جانە ەلدى مەكەندەردى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ بويىنشا ءبىراز ماسەلە قوزعالدى.
وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە, ۆيتسە-سپيكەر پاۆەل كازانتسەۆ دەپۋتاتتىق كورپۋس ەلدى مەكەندەردى, الەۋمەتتىك جانە ونەركاسىپتىك نىسانداردى بايلانىسپەن جانە ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بار كۇشىن سالاتىنىن ايتتى.