يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدەگى پايدالى رەسۋرستاردى يگەرۋگە جاڭا ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا ارنالعان شارالار تۋرالى ايتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2017 جىلى جەر قويناۋىن يگەرۋ سالاسىندا جۇرگىزىلگەن زاڭنامالىق وزگەرىس جاڭا كەن ورىندارىن اشۋعا جانە بۇل باعىتتا ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا وڭ اسەر ەتتى. اتاپ ايتقاندا, ء«بىرىنشى ءوتىنىم» قاعيداتى بويىنشا ليتسەنزيالار بەرۋدىڭ جالپى ءتارتىبى ەنگىزىلىپ, مەملەكەتتىك جەر قويناۋى قورىن باسقارۋ باعدارلاماسى قابىلداندى, سونداي-اق ليتسەنزيا بەرۋ مەرزىمى قىسقارتىلىپ, حالىقارالىق ەسەپتىلىك ستاندارتتارىنا (KAZRC كودەكسىنە) كوشۋ بەكىتىلدى.
ماسەلەن, قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاندا گەولوگيالىق بارلاۋمەن اينالىساتىن 700-دەن اسا يۋنيور كومپانيا قۇرىلىپ, Rio Tinto, Fortescue جانە «يىلدىرىم» سىندى الەمدىك نارىقتاعى ءىرى حولدينگتەر ەلىمىزگە تارتىلدى.
قايىربەك وسكەنباەۆ 2018 جىلدان باستاپ قاتتى پايدالى قازبالاردى بارلاۋعا 1 مىڭ 922 ليتسەنزيا بەرىلگەنىن, سونداي-اق كىشى (يۋنيور) كومپانيالاردىڭ ۇلەسى 90%-دان اسقانىن جەتكىزدى. ايتسە دە بۇل امالدارعا قاراماستان اتالعان سالانىڭ ءتيىمدى دامۋىن تەجەپ تۇرعان فاكتورلار دا بار. سول سەبەپتى ەلىمىزدىڭ اۋماعىنداعى جەر قويناۋىن يگەرۋگە ارنالعان 1,4 ملن شارشى شاقىرىمداي ۋچاسكەنىڭ تەك 5% پايىزى عانا ليتسەنزيالانعان.
«مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا ايتقانداي, جەر قويناۋىن يگەرۋگە ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن ءتيىستى زاڭناما مەن بەلگىلەنگەن ءتارتىپتى بارىنشا وڭتايلاندىرۋ قاجەت. سوندىقتان گەولوگيا سالاcىن دامىتۋ تۇجىرىمداماسى ارقىلى جەر قويناۋىن پايدالانۋ باعىتىندا ليتسەنزيا الۋ جونىندەگى ءتارتىپتى بارىنشا جەڭىلدەتىپ, ينۆەستورلار مەن ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ اراسىنداعى بيزنەس-پروتسەستى اۆتوماتتاندىرۋ, سونداي-اق قاتتى پايدالى قازبالاردى بارلاۋ مەن وندىرۋگە ليتسەنزيا بەرۋ پروتسەسىنىڭ «اشىقتىعىن» قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل باعىتتاعى جۇمىس قازىر قولعا الىندى», دەدى ق.وسكەنباەۆ.
سونىمەن قاتار مينيستر بيىل قاراشا ايىنان باستاپ minerals.gov.kz جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ بىرىڭعاي پلاتفورماسىندا قاناتقاقتى رەجىمدە ليتسەنزيا بەرۋ ءمودۋلى ىسكە قوسىلعانىن اتاپ ءوتتى. بۇعان قوسا ەلەكتروندى حابارلامالار بويىنشا ارنايى فۋنكتسيانىڭ جۇمىسى جولعا قويىلىپ, بارلاۋعا ارنالعان ۋچاسكەلەرگە بايلانىستى ەلەكتروندى اۋكتسيونداردى وتكىزۋ پروتسەسى اۆتوماتتاندىرىلدى (e-qazyna.kz -مەملەكەتتىك م ۇلىك ءتىزىلىمىنىڭ ۆەب-پورتالى). تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, اۋكتسيون جەڭىمپازى ليتسەنزيا بەرىلگەنگە دەيىن قول قويۋ بونۋسىن تولەۋى ءتيىس. قاجەتتى سوما تولەنبەگەن جاعدايدا وعان سانكتسيا قولدانىلۋى مۇمكىن. بۇل العاش رەت ەنگىزىلىپ وتىرعان تەتىك.
بۇدان باسقا ء«وندىرۋ» ۋچاسكەلەرىندە اۋكتسيوندى اۆتوماتتاندىرۋ بويىنشا ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانى ايتىلدى (ىسكە اسىرۋ مەرزىمى 2023 جىلعى 1 توقسان). وسى باعىتتاعى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ءۇشىن قاجەتتى راسىمدەردى اۆتوماتتاندىرىپ, وڭتايلاندىرۋ بولىگىندە جەر قويناۋى تۋرالى كودەكسكە تۇزەتۋلەر پاكەتىن ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.