ء«ان – كوڭىلدىڭ اجارى» دەگەن سوزدە كوڭىلدىڭ نازىك قىلىن تەربەيتىن ءبىر سيقىرلى سىر بار. ءتۇرلى زوبالاڭدى باسىنان وتكەرسە دە حالقىمىز ىشكى مۇڭى مەن قايعىسىن ءان ارقىلى ەمدەپ, اننەن جىلۋ الىپ, ءان ايتىپ قاناتتاندى. ءبىزدىڭ بالا كۇنىمىزدە اۋىلدا جيىن-تويدا انالارىمىز باستارى قوسىلا قالعاندا, حالىق اندەرىنەن باستاپ, سول كەزدە ەل ىشىنە كەڭىرەك جايىلعان اندەردى ناقىشىنا كەلتىرىپ, شىرقاي جونەلەتىن. سوندا كوبىنەسە ايتىلاتىنى – «اۋىلىم» ءانى. اسىرەسە ونى داكىش اپا سىڭعىرلاعان بۇلاقتاي داۋىسىمەن شىرقاعاندا, وعان وتىرعاندار عانا ەمەس, دالا دا, اي دا, جۇلدىز دا, اسپان دا بىرگە قوسىلعانداي اسەرگە بولەيتىن.
كىندىگىمنىڭ جاس قانى,
تامعان جەرىم اۋىلىم.
شابىتىمنىڭ اسقارى,
سامعاۋشى ەدى اۋىلىم.
جاستىعىمنىڭ كۋاسى,
شۇرقىراعان اۋىلىم.
جۋسانى مەن جۋاسى,
بۇرقىراعان اۋىلىم.
بيىك-بيىك شىڭ, قۇزعا,
قۇمار قىلعان اۋىلىم.
بۇلدىرشىندەي ءبىر قىزعا,
سىڭار قىلعان اۋىلىم, –
دەپ باستالاتىن شۋاقتى شۋماقتار تىڭداۋشىنىڭ جان-جۇرەگىن ەلجىرەتىپ, ادامنىڭ قايتا ءبىر ورالماس سەزىمدەرىن وياتىپ, تۇڭعيىققا تارتىپ اكەتەتىن عاجايىپ ءبىر كۇشى بار.
بۇل تۋىندىنىڭ مۋزىكاسىن بەلگىلى كومپوزيتور تەمىرجان بازارباەۆ شىعارسا, ءسوزىن اقىن جابايىل بەيسەنوۆ جازعان. تەمىرجان اعامىز الماتى كونسەرۆاتورياسىن بىتىرگەن كاسىبي كومپوزيتور. ول ءان عانا ەمەس, «بوتاگوز», «جەتىسۋ» اتتى سيمفونيامەن بىرگە ۇلت اسپاپتىق وركەسترىنە ارناپ «وتان تاڭى», «قالىڭ ەلىم, قازاعىم» اتتى پوەمالار جازعان. اتا-اناسىنان جاستاي جەتىم قالىپ, بالالار ۇيىندە وسكەن ورەننىڭ ونەرگە كەلۋىنە نۇرعيسا تىلەنديەۆ پەن بەكەن جىلىسباەۆ تىكەلەي سەبەپكەر بولىپتى. كومپوزيتوردىڭ جەرلەسى, كورنەكتى اقىن ساكەن يماناسوۆ ءبىر ءان ارقىلى ەلدىڭ ەسىندە قالعان سازگەر تۋرالى ەستەلىگىندە بىلاي دەيدى: «تەمىرجان بازارباەۆ – ءبىزدىڭ ەلدەن شىققان ايگىلى كومپوزيتور. كوپ سوزگە جوق, وزىمەن ءوزى بولىپ, ۇندەمەي جۇرە بەرەتىن, كوزگە ءتۇسىپ قالسام دەگەندى مۇلدەم ويلامايتىن قاراپايىم دا مومىن قالپىندا تىرلىك كەشتى. قالىڭ ەلى قازاعى, اسىرەسە, ونىڭ «اۋىلىم» دەپ اتالاتىن ءانىن جاقسى كوردى. بۇل ءاندى بىلمەيتىن, اس پەن تويدا ناشىنە كەلتىرە, الدەبىر ساعىنىش, ىشكى اڭساۋمەن كوزىنە جاس الا وتىرىپ جۇرتقا قوسىلا سىزىلتا شىرقامايتىن ادام كەمدە-كەم. باسقاسىن بىلمەيمىن, ايتەۋىر ءبىزدىڭ جاقتا سولاي. عۇمىرىمدا ءبىر رەت ء«اۋ» دەپ كورمەگەن مەنىڭ ءوزىم دە تەمىرجاننىڭ «اۋىلىمىن» تىڭداعاندا كوڭىلىمە قاي-قايداعىلار ورالىپ, ەگىلىپ, ەلجىرەي ءتۇسىپ وتىراتىنىم, وزگەلەرگە ىلەسە ىشتەي دە بولسا ىڭىلداپ كەتەتىنىم بار.تەمىرجان شىن مانىندە ۇلكەن سازگەر ەدى. بىلەتىندەردىڭ, مامانداردىڭ ايتۋىنشا ول اسىرەسە مۋزىكانىڭ سيمفونيا سياقتى كۇردەلى جانرىنا كەلگەندە مىقتى بولىپتى. ول جاعىن مەن جەتىك بىلمەيمىن. مەنىڭ بىلەتىنىم, قايتالاپ ايتام, تەمىرجاننىڭ نازدى دا سازدى «اۋىلىم» ءانى».
انەبىر جىلى بەلگىلى اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى نەسىپبەك ايت ۇلىمەن بىرگە قازىرگى اباي وبلىسى ءۇرجار اۋدانىنا جولىم ءتۇستى. سوندا نەسىپبەك اعامىز اۋدان ورتالىعىندا تۇراتىن قارت اقىن جابايىل بەيسەنوۆكە سالەم بەرە بارىپ, ءبىراز اڭگىمەلەستى. بىراق مەن بۇل كىسىنىڭ ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان ءاننىڭ ءسوزىن وندا بەيحابارمىن. ونى ماعان ءسوز اراسىندا نەسىپبەك اعا ايتتى. جابايىل اعا قاراپايىم, كەڭقولتىق ازامات ەكەن. ۇزاق جىلدار ورتا مەكتەپتە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنەن ساباق بەرگەن. «اۋىل اۋەندەرى», «التىن بەسىك – اۋىلىم», «الاكولىم – اياۋلىم», «كۇنگەيىم مەنىڭ», «بالالىق قىزىق, بال كۇندەر», «تاساداعى تۇما», «جىرلايدى جىلدار» اتتى جىر كىتاپتارىمەن بىرگە بىرقاتار ءان ءماتىنىن جازعان. الايدا ونى جۇرتشىلىق «اۋىلىم» ءانىنىڭ ولەڭىن جازعان اقىن جاقسى بىلەدى. بۇل ولەڭنىڭ تۋىنىڭ ءوزى تاريح. ول جايىندا اۆتور ءبىر سۇحباتىندا: «بۇل ارتتا قالعان ەلىمدى, جاستىق شاعىمدى ەسكە الىپ, ساعىنىپ جۇرگەندە تۋعان ولەڭ عوي. بىردە ۇيگە بەلگىلى ءانشى, اتاقتى «حاسەن-ءجاميلا» كوركەم ءفيلمنىڭ باس كەيىپكەرىن بەينەلەگەن ابىلاي تۇگەلباەۆ كەلدى. وتكەن-كەتكەندى ايتىپ, شەر تارقاتىستىق. ءبىر كەزدە ول: «جابايىل, سەن شىڭجاڭدا جۇرگەندە اجەپتاۋىر اقىن ەدىڭ. وسى جاققا كەلگەلى ءۇنىڭ شىقپايدى عوي», – دەدى. مەن: «ونىڭ راس, دەنساۋلىعىم دا, كوڭىل كۇيىم دە بولماي ءجۇر. ءبىر ەلدەن ءبىر ەلگە كوشۋ وڭاي دەيسىڭ بە!؟ كوڭىلىم ويپىل-تويپىل», – دەدىم. ۇستەل ۇستىندە جاتقان قاعازداردى قاراپ وتىرعاندا كوزىنە توتەشە جازىلعان وسى ولەڭ ءتۇستى. «ياپىراي, جاكە, مىنا ولەڭىڭ انگە سۇرانىپ تۇر ەكەن. مەن وسىنى جازعانىنان بالەنشە دەگەن (اتىن ۇمىتتىم) كومپوزيتورعا بەرەيىنشى», دەپ الىپ كەتكەن. كەيىن الگى ايتقان كومپوزيتورى ەمەس, تەمىرجان بازارباەۆ ات-تۇيەدەي قالاپ الىپتى. بۇل 1972 جىل ەدى. كەلەسى جىلدان باستاپ, ريشات ابدۋللين راديودان ايتا باستادى» دەپتى.
مىنە, حالقىمىز ءۇشىن «التىن بەسىك» سانالعان اۋىلدىڭ بار اسىلىن جىرلاعان تۋىندىنىڭ جارىققا شىققانىنا ەلۋ جىل تولىپتى. سودان بەرى بۇل ءان قانشاما تالاپتى جاسقا قانات ءبىتىرىپ, ارمانىن ۇشتادى. ءوزىم دە كەيدە وسى ءاندى تىڭدايمىن. سوندا كوز الدىما بالا كەزدەگى اۋىلىمنىڭ بەرەكەلى كەزى ەلەستەپ, سول قىزىققا تولى شاقتارعا قيالمەن ساپارلاپ قايتامىن. ءاننىڭ قۇدىرەتى دەگەن وسى شىعار!