قازاقستاندا «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىندا قالدىقتاردى باسقارۋ جۇيەسىن قالاي دامىتۋعا بولادى؟ ەلىمىزدە جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ وسى جانە وزگە دە وزەكتى ماسەلەلەرى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيادا تالقىلاندى.
فورۋمنىڭ تاقىرىبى – «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورنىقتى دامۋى: ەۋروپالىق وداق ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىن قولدانۋ». كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا 9 ەلدىڭ ساراپشىلارى قاتىستى.
حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا اياسىندا 7 تاقىرىپتىق سەكتسيا ءوتتى. وتاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلار «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىندا ەكونوميكانىڭ ەنەرگيا سىيىمدىلىعىن تومەندەتۋ, زاڭنامانىڭ قۇقىقتىق نورمالارىن ەكولوگيالاندىرۋ, ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى, «جاسىل» ارحيتەكتۋرانى قالىپتاستىرۋ, «جاسىل قارجى قۇرالدارىنىڭ» مۇمكىندىكتەرى, «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىندا كادرلار دايارلاۋ, قالدىقتاردى وڭدەۋ جۇيەسى سەكىلدى ماسەلەلەر توڭىرەگىندەگى وي-پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.
بيىل ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان-پولشا «جاسىل ەكونوميكانى زەرتتەۋ ورتالىعى» اشىلعان بولاتىن. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى شەتەلدىك ارىپتەستەرىمەن بىرلەسىپ اسبەستتى قايتا وڭدەۋ جانە كادەگە جاراتۋ بويىنشا عىلىمي جۇمىستار جۇرگىزگەن. زەرتتەۋ قورىتىندىسى بويىنشا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتە قازاقستاندا قۇرامىندا اسبەست بار قالدىقتاردى كادەگە جاراتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مونوگرافيا تانىستىرىلدى. ازىرلەمەلەردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا پاتەنت الۋ جوسپارلانۋدا.
– «جاسىل ەكونوميكا» ماسەلەلەرى جاھاندىق سيپات العان جانە ونىڭ دامۋى ەلىمىزدە ۇلكەن مانگە يە. ينكليۋزيۆتى «جاسىل دامۋ» تۇجىرىمداماسى قازاقستان ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى. ويتكەنى وندا ورنىقتى ەكونوميكالىق وسۋگە, جاڭارتىلاتىن تابيعي كاپيتالعا جانە دامىعان ادامي جانە الەۋمەتتىك كاپيتالعا باسا نازار اۋدارىلادى, – دەيدى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىم, كوممەرتسيالاندىرۋ جانە ينتەرناتسيونالداندىرۋ جونىندەگى پرورەكتورى جاننا قۇرمانعاليەۆا.
«جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋدىڭ ماڭىزدى اسپەكتىلەرىنىڭ ءبىرى – «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ جاعدايىندا كادرلار دايارلاۋ. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى اپپاراتىنىڭ باسشىسى بولات توكەجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا 30 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ بازاسىندا «ەكولوگيا», «قورشاعان ورتا», «تىرشىلىك قاۋىپسىزدىگى جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ» سياقتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا كادرلار دايارلانۋدا.
– بۇگىندە جوعارىدا اتالعان باعىتتار بويىنشا 6 مىڭنان استام ادام ءبىلىم الىپ جاتىر. 2022 جىلى 2,5 مىڭ ەكولوگيا مامانى دايارلاندى. ەكولوگيا سالاسىنداعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ تىزىلىمىندە جاڭا يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى, ونىڭ ىشىندە ەۇۋ ەنگىزىلدى. جاسىل ەكونوميكا بويىنشا بىرقاتار ءپان قاراستىرىلعان. سونداي-اق يندۋستريا 5.0 تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى بىرتىندەپ سالالىق مامانداندىرۋدان الشاقتاي باستادى جانە بۇگىنگى ەڭبەك نارىعىنىڭ ترەندى بولاتىن ديسپلينارالىق باعدارلامالارعا كوشە باستادى, – دەيدى ب.توكەجانوۆ.
كونفەرەنتسيادا سونداي-اق «جاسىل ەكونوميكا» سالاسىنداعى شەتەلدىك ساراپشىلار «ASTWA» جشق باس ديرەكتورى ستانيسلاۆ لۋنەۆسكي, بەلوستوكتاعى قارجى جانە مەنەدجمەنت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, ەۇۋ قۇرمەتتى پروفەسسورى ەدۋارد حوسچيلوۆيچ, بەلوستوك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (پولشا) قارجى جانە مەنەدجمەنت جوعارى مەكتەبىنىڭ رەكتورى ميكولاي تومۋلەۆيچ, مەديتسينا جوعارى مەكتەبىنىڭ كانتسلەرى (پولشا) ماۋريتستسيو اككياري, فيزيكا كافەدراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى, ميلانو بيكوككا ۋنيۆەرسيتەتى (يتاليا) «قورشاعان ورتانى تالداۋ جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى (گەرمانيا) ۆولفرام شارف جانە باسقالار ءسوز سويلەدى.
كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا پولشا, يتاليا, سلوۆاكيا, تۇركيا, بەلارۋس, قىرعىزستان, وزبەكستان, گرۋزيا جانە رەسەيدەن كەلگەن شەتەلدىك ساراپشىلار, سونداي-اق قازاقستان عالىمدارى, مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ, بيزنەس-قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى, عىلىمي قىزمەتكەرلەر, عالىم-ەكونوميستەر, ەكولوگتەر, ەنەرگەتيكتەر, ەكونوميكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دوكتورانتتارى مەن بيزنەس-مەكتەپتەردىڭ تىڭداۋشىلارى قاتىستى.
ايتا كەتۋ كەرەك, وسى جىلدىڭ 21 قازانىندا ەل پرەزيدەنتى «جاھاندىق جاسىل ءوسۋ ينستيتۋتىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. قازاقستاننىڭ كەلىسىمگە قوسىلۋى جاھاندىق جاسىل ءوسۋ ينستيتۋتىنا كىرگەن ەلدەرمەن جاھاندىق جاسىل ءوسۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.