كۇرەڭ بەرەت كيگەندەر شەبەرلىگى

اسكەري قىزمەتشىلەر اراسىنداعى قايسارلىق پەن وجەتتىلىكتى, شىدام­دىلىق پەن توزىمدىلىكتى سىنعا سالار ايتۋلى شاراعا ەلىمىزدەگى ارنايى بولىمشەلەردىڭ, كۇش قۇرىلىم­دارىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى شاقىرىلعان بولاتىن.

جىل سايىن «بۇركىت» ارنايى ماق­ساتتاعى بولىمشەسى اسكەري قىزمەت­شى­لەرىنىڭ اراسىندا بولىمشە جاۋىنگەرى ءۇشىن اسا مارتەبەلى دە قۇرمەتتى سانالاتىن كۇرەڭ بەرەت قۇقىعىن يەلەنۋگە ارنالعان سايىس سىناعى ۇيىم­داستىرىلادى. كىل مىقتىلار سىنعا تۇسەتىن بۇل شارالار ءار جىلى ءار مەزگىلدە, سونداي-اق جەر بەدەرىنىڭ ءتۇرلى ايماعىندا ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. سىناقتاردىڭ باستى تالابى – وتان ءۇشىن وققا كەۋدە توسۋ اتال­­­عان بولىمشە قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋىنگەرلىك دايارلىعىن بارىنشا شىڭداۋ. مىندەتتەلگەن تاپسىرمالاردى اتقارۋعا قاجەتتى ارنايى ءبىلىم مەن ءادىس-تاسىلدەردى پىسىقتاۋ. 

ءداستۇرلى شاراعا اينالعان اتالعان بىلىكتىلىك  سىناعى بيىل 21-مارتە وتكىزىلىپ وتىر. بيىل دوداعا قاتىسۋعا جۇزگە جۋىق اسكەري قىزمەتشى ىنتا بىلدىرگەن. ولار سىناققا قاتىسۋ ءۇشىن تەوريالىق بىلىمنەن تەست تاپسىرىپ, دەنە شىنىقتىرۋ دايارلىقتارى مەن ارنايى جاتتىعۋلاردى, بايلانىس جانە مەديتسينا قۇرالدارىن مەڭگەرۋ بىلىكتىلىگى پىسىقتالدى.

ماسەلەن, سىناققا تۇسكەن اسكەري قىزمەتشىلەر باس-اياعى 35 شاقىرىمدى 6 ساعات كولەمىندە جۇگىرىپ ءوتىپ, نورماتيۆتەر ورىندادى. بيىل 600 ۇمىتكەر قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىردى, ولاردىڭ اراسىنان 60 ۇمىتكەر قورىتىندى سىناققا جىبەرىلدى. قورىتىندى سىناقتى 22 ۇمىتكەر ءساتتى تاپسىردى.

«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق ۇلاندى ساپالىق دەڭگەيدە ودان ءارى جەتىل­دىرۋ بويىنشا تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جانە ىشكى ىستەر ءمينيسترى, پوليتسيا گەنەرال-لەيتەنانتى م.احمەتجانوۆتىڭ نۇسقاۋىمەن ۇلتتىق ۇلانداعى ارنايى ماقسات­تاعى بولىمشەلەردىڭ سانى كوبەيتىلدى. جاڭادان بولىمشەلەر اشىلدى.

ۇلتتىق ۇلاندا جاۋىنگەرلىك دايار­لىق پەن كاسىبيلىككە ۇلكەن ءمان بەرىلەدى. كەڭ-بايتاق ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە كۇردەلى بارلاۋ-جاۋىنگەرلىك وپەراتسيالاردى ورىنداۋعا مىندەتتەلگەن ارنايى ماقساتتاعى «بۇركىت» جاساقتارى قۇرىلعان. ولار – ۇلتتىق ۇلاننىڭ الدىڭعى شەپتە جۇرەر الداسپان جا­ساعى, اسكەر ەليتاسى. بۇل كۇندە اتالعان قۇرىلىمدىق بولىمشەلەر وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى تابىستى ورىنداپ, ەل سەنىمىن ابىرويلى اقتاپ كەلەدى.

كۇرەڭ بەرەت كيۋ مارتەبەسىنە ارنالعان بىلىكتىلىك سىناعىنان ءوتۋ – جاۋىنگەرلىك رۋحتىڭ بەلگىسى. بۇل شارا جاستاردى وتانعا دەگەن ادالدىق پەن رياسىز ماحابباتقا تاربيەلەۋگە باعىتتالادى. بۇگىنگى كۇرەڭ بەرەت يەگەر­لەرىنە زور دەنساۋلىق, قاجىماس قايرات, وشپەس رۋح, وتانىمىز تاۋەلسىز قازاقستاندى قورعاۋ جولىندا تولايىم تابىستار تىلەيمىن», دەدى ۇلتتىق ۇلان باس قولباسشىسى, گەنەرال-مايور ەركىن بوتاقانوۆ.

ايتا كەتەرلىگى, ۇلتتىق ۇلاننىڭ ارنايى ماقساتتاعى «بۇركىت» بولىمشەسى­نىڭ باستى ماقساتى –  ەكسترەميزم جانە لاڭكەستىككە قارسى كۇرەسۋ,  مەملەكەت مۇددەسىنە جانە ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا تونەتىن قاۋىپ-قاتەر­لەر­گە قارسى جەدەل ارەكەت ەتۋ.

ءىىم ىشكى اسكەرىنە قاراستى «بۇركىت» ارنايى جاساعى 2000 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا قۇرىلدى. سول كەزدەگى مينيستر, گەنەرال قايىربەك سۇلەيمەنوۆ ىشكى اسكەر, بۇگىنگى ۇلتتىق ۇلاننىڭ قۇرامىنان وسىنداي جاساق قۇرۋ يدەياسىن ۇسىنعان بولاتىن. كەيىن بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا ونىڭ ايماقتىق توپتارى قۇرىلدى. بۇعان دەيىن ءتورت جۇزگە جۋىق سايىپقىران عانا وسى ماراپاتتى يەلەندى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە اسكەري قىزمەتتە جۇزدەن اسا «كۇرەڭ بەرەت» يەگەرى بار.

جالپى, كۇرەڭ بەرەت الۋ وڭاي شارۋا ەمەس. مۇنى يەلەنۋ بىلاي تۇرسىن, «بۇركىتتىڭ» ساپىنا ءوتۋ دە ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلمەيدى. ءوتىنىش بىلدىرگەن ۇمىتكەر ساربازداردى كومانديرلەر ىرىكتەپ, سىناقتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنە جىبەرەدى. العاشقى سىناقتا جاۋىنگەرلەر اسكەري دايارلىعىن كورسەتۋگە ءتيىس. ماسەلەن, راديوستانتسيا ارقىلى بايلانىس ورناتۋ, بروندى تەحنيكانى جۇرگىزە ءبىلۋ سەكىلدى ءتۇرلى قابىلەتكە يە بولۋعا ءتيىس. بۇدان كەيىن ساربازدار­دىڭ بىلىكتىلىگى سىنالادى. ۇمىتكەرلەر جاۋىنگەرلىك جانە ارنايى دايارلىق بويىنشا ۇزىن سانى 25 نورماتيۆ تاپسىرادى.

سودان كەيىن جاۋىنگەرلەر قويان-قولتىق توبەلەسكە شىعىپ, كىم مىقتىنى انىقتايدى. توعىز مينۋتقا سوزىلاتىن جەكپە-جەكتە بار كۇشىن سالادى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ۇمىتكەرلەر ءبىر ساتكە تىنىس المايدى. توقتاۋسىز قارسىلاستارىمەن جۇدىرىقتاسادى. وسىنداي سىناقتاردان مۇدىرمەي وت­كە­نى عانا كۇرەڭ بەرەتتىڭ يەگەرى اتانادى.

اسكەريلەردىڭ بۇل بەلگىسى نەگىزى ەشقانداي ماتەريلدىق ارتىقشى­لىق بەرمەيدى. ەلدىڭ قورعانى بولاتىن, «ەرەۋىل اتقا ەر سالماي, ەگەۋلى نايزا قولعا الماي» دەپ جىرلاعان ماحامبەتتىڭ جولىن جالعايتىن ناعىز مايتالمان سانالادى. سوندىقتان شى­عار, كۇرەڭ بەرەت يەگەرى اتانۋ – جاۋىنگەرلەر اراسىندا زور ابىروي.

سايىپقىران ساربازعا كۇرەڭ بەرەت بەرۋ كەڭەس وداعى كەزىندە باستالعان. العاش رەت كسرو ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ىشكى اسكەردىڭ نەگىزگى باس كيىمى سانالدى. كەيىنىرەك 1978 جىلى دجەرزينسكي ديۆيزياسىنا قاراستى ارنايى ماقسات­تاعى 9 روتانىڭ مەنشىگىنە بەرىلدى. وسىلايشا, بىرتىندەپ ەليتالى اسكەرگە بەرىلەتىن ايرىقشا بەلگىگە اينالدى. ال 1993 جىلى رەسەيدە كۇرەڭ بەرەتتى وتە قيىن سىناقتان وتكەندەرگە بەرىلەتىن ەرەكشە بەلگى رەتىندە قاراستىراتىن ەرەجە قابىلداندى. كەيىنىرەك تمد-نىڭ باسقا مەملەكەتتەرى دە كۇرەڭ بەرەتتى ءتۇرلى سىناقتان سۇرىنبەي وتكەن جاۋىنگەرلەرگە تابىستاي باستادى.