الەۋەتتى ارىپتەس

استانادا قازاقستان مەن نيدەرل­اند اراسىنداعى ينۆەس­تيتسيالىق بايلانىستى ودان ءارى ارتتىرۋعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى, Kazakh invest ۇلتتىق كومپانياسى جانە قازاقستاننىڭ نيدەرلاندتاعى ەلشىلىگى ۇيىمداستىرعان شاراعا 100-دەن استام دەلەگات قاتىستى.

قازاقستاننىڭ نيدەرلاندتاعى ەلشىسى اسقار جۇماعاليەۆ اتاپ وتكەندەي, پاندەميادان كەيىن ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قام­تاما­سىز ەتۋ بۇكىل الەم ءۇشىن نەگىزگى باسىم­دىققا اينالدى. ال نيدەرلاند­تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى اندرە كارستەنس بۇل ءىس-شارا ەكونوميكالاردىڭ ءوزارا دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, ەڭبەك جاعدايلارىن ارتاراپتاندىرۋعا ءارى جەڭىلدەتۋگە, سونداي-اق ەلدەر­دىڭ بيزنەستەگى ىنتىماق­تاستىعى ءۇشىن جاقسى جاعداي جاساۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتتى.

ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشى­لىعى ۆيتسە-ءمينيسترى جەڭىس وسەر­باي اگروونەركاسىپتىك كەشەن سا­لاسىنداعى قارىم-قاتىناستاردى كەڭەيتۋدىڭ زور الەۋەتى بارىن اتاپ ءوتتى. ال نيدەرلاندتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى­نىڭ ارنايى وكىلى فرەدەريك ۆوسسەنار اۋماعى شاعىن, سوعان قاراماستان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى مەن ازىق-ت ۇلىك ەكسپورتى بويىنشا الەمدە ەكىنشى ورىندى يەلەنەتىن گوللانديا فەرمەرلەرىنىڭ تابىس تاريحىنا توقتالدى.

«Kazakh invest» ۇلت­تىق كومپانياسى» اق باسقار­ما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جاندوس تەمىرعالي «قازاق­ستان­نىڭ ينۆەستيتسيالىق مۇمكىن­دىكتەرى» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى. ول گوللانديالىق كومپانيالار ەنەرگەتيكالىق سەكتوردان تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ, ماشينا جاساۋ, فارماتسەۆتيكا سەكىلدى وڭدەۋشى ونەركاسىپتەردى ارتاراپتاندىرۋعا مۇددەلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. نيدەرلاند قازاقستان ەكونوميكاسىنا قارجى قۇيىپ وتىرعان ءىرى ينۆەستورلاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. 2021 جىلى كورولدىكتەن ەلىمىزگە باعىتتالعان ينۆەستيتسيا اعىنى 6,9 ملرد دوللاردى قۇرادى.

وسىمدىكتەردىڭ جاڭا سۇرىپ­تارىن قورعاۋ جونىندەگى حالىق­ارالىق وداق (UPOV) باس حات­شى­سىنىڭ ورىنباسارى پيتەر باتتوننىڭ ايتۋىنشا, قازاق­ستاننىڭ اتالعان وداق قاتارىنا كىرۋى اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندى­رىسىنىڭ تيىمدىلىگىن قامتا­ما­سىز ەتۋگە وڭ اسەرىن تيگىزەدى. بۇل وداق قازاقستاندى ءوز قاتارىنا قابىلداۋعا جانە تاجىريبە, جاڭا تەحنولوگيالار مەن ءبىلىم الماسۋدىڭ ناتيجەسىندە رەسپۋبليكا بويىنشا شارۋا قوجا­لىق­تارىن جوعارى دەڭگەيگە شىعارۋعا دايىن ەكەنىنە سەندىردى.

Philips ۆيتسە-پرەزيدەنتى يان-ۆيللەم سحەيگروند ءوز سوزىندە قازاقستاننىڭ ەل تۇرعىن­دارى­نا جوعارى ساپالى جانە جو­عارى تەحنولوگيالىق مەديتسي­نالىق قىزمەت كورسەتۋگە دەگەن ۇمتىلىسىن اتاپ ءوتتى. كومپا­نيا­نىڭ قازاقستانداعى 25 جىل­دىق جۇمىسىندا ول ۇكىمەتتىڭ وسى باعىتتاعى پروگرەسسيۆتى قوزعالىسىنا ەرەكشە توقتالدى. بۇل ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى سياق­تى ماڭىزدى فاكتورعا اسەر ەتە­تىنى ءسوزسىز. ول قازاقستاندىق ارىپتەستەرمەن بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.

«سك فارماتسيا» جشس باس­قار­ما توراعاسى ەرحات ەسقا­ليەۆ مەديتسينالىق ورتالىقتاردى ورتا­لىقتاندىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا Philips كومپانياسىمەن ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مە­موراندۋمعا قول قويۋ قازاق­ستانداعى مەديتسينانى جەتىلدىرۋ­دەگى جانە مەديتسينانى تسيفرلان­دىرۋ سالاسىندا تاجىريبە ال­ماسۋعا ماڭىزدى قادام بولاتىنىن ايتتى.

Dutch Clean Tech كومپا­نيا­سىنىڭ پرەزيدەنتى ساندەر پيلكەنرۋد اۋىز سۋدى تازارتۋ سالاسىنداعى جوبالاردى جۇزە­گە اسىرۋعا دايىن ەكەندىگىن مالىمدەدى. ولار قازىردىڭ وزىندە الەم بويىنشا 1 مىڭنان استام جوبانى جۇزەگە اسىرعان جانە بۇل تاجىريبەنى قازاقستاندا دا قولدانۋعا دايىن.

نەگىزگى سەسسيا اياقتالعاننان كەيىن قاتىسۋشىلار جالپى سوماسى 450 ملن ەۋرودان اساتىن قۇجاتتارعا قول قويدى. اتاپ ايتساق, Lely Group پەن BIK پاۆلودار وبلىسىندا اۆتو­مات­تان­دىرىلعان ءسۇت فەرماسىن قۇ­رۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدى بەكىتتى. Philips كومپانياسى مەن ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى اراسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىل­دى. سونىمەن قاتار Kazakh invest ۇلتتىق كومپانياسى گوللانديالىق Clean Tech كومپانياسىمەن قازاقستانداعى كارىزدىك تازارتۋ قوندىرعىلارىنىڭ قۇرى­لىسى جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى.

Rijk Zwaan جانە ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرس­تار مينيسترلىگى ورمان شارۋا­شىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ «بوتانيكا جانە فيتوينترودۋكتسيا ينستيتۋتى» تۇقىم شارۋاشىلىعى بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىس تۋرالى كەلىسىمدى بەكىتتى. سونداي-اق ني­دەر­لاند كورولدىگىنىڭ اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگى مەن قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ اۋىل شارۋا­شىلىعى داقىلدارىنىڭ سورت­تارىن سىناۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك كوميسسياسى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەمو­راندۋمعا قول قويىلدى.

دوڭگەلەك ۇستەل «مال, قۇس شارۋاشىلىعى, ەت جانە ءسۇت ءوندىرىسى, ۆەتەريناريا» جانە «جىلىجاي سەكتورىن دامىتۋ» پانەلدىك سەسسيالارىندا جال­عاستى. پانەلدىك تالقىلاۋلار بارى­سىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەن­دى دامىتۋ ماسەلەلەرى, جاڭا تەح­نولوگيالار جانە ولاردى قازاق­ستاندا قولدانۋ مۇمكىندىكتەرى تالقىلاندى. دوڭگەلەك ۇستەل سەمينارمەن جانە ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرمەن اياقتالدى.