مۇحتار اۋەزوۆتىڭ اۋدارما ونەرى

جازۋشى ب.پرۋتتىڭ «جويقىن كنياز مستيسلاۆ» («مستيسلاۆ ۋدالوي», و.بەكوۆپەن بىرگە, 1933), ا.افي­نوگەنوۆتىڭ «قورقىنىش» («ستراح», 1934), ن.پوگوديننىڭ «اقسۇيەكتەر» (1936), ن.گوگولدىڭ «رەۆيزور», ك.ترەنەۆتىڭ «ليۋبوۆ ياروۆايا» (1937) پەسالارىن, ۆ.شەكسپيردىڭ «وتەللو» (1939) تراگەدياسىن, «اساۋعا تۇساۋ» («ۋكروششەنيە ستروپتيۆوي», 1943) كومەدياسىن اۋدارىپ, ساحناعا شىعاردى.

ل.تولستويدىڭ «بۋددا» (1918), «توي تار­قار» (1931), «بۋلكا» (1936), يۋ.ۆاگ­نەردىڭ «جەر جاراتىلىسى جايىن­دا­عى اڭگىمەلەرىن» (1924), ا.چەحوۆتىڭ «اققاسقا», دج.لوندوننىڭ «قاس­قىر» (1936) اتتى اڭگىمەلەرىن, ي.تۋرگە­نەۆتىڭ «دۆوريان ۇياسى» رومانىن (1952) قازاق تىلىندە سويلەتتى.

مۇحتاردىڭ 1918 جىلى «اباي» جۋر­­­­نا­لىندا جاريالانعان ل.تول­ستوي­­دان اۋدارعان «بۋددا» «بۇل ءوزى قا­زاق ادەبيەتىنىڭ تاريحىندا ۇلكەن ءىز قال­دىرعان مۇحتار اۋەزوۆتىڭ دە جازۋ­­شىلىق ونەرىنىڭ ءباسپاسوز بەتىن كور­گەن تۇڭعىش تۋىندىسى دەپ ايتا الامىز» (ا.نۇرقاتوۆ. مۇحتار اۋەزوۆ تۆور­­چەست­ۆوسى. الماتى, 1965). جاس مۇحتار­دىڭ بۇل اڭگىمەنى اۋدارۋىنا سەبەپ اڭگى­مەدەگى شىعىستاعى گۋمانيستىك يدەيالار اتاسىنىڭ ءبىرى – بۋددا ءىلىمى قىزىقتىرعان بولۋى مۇمكىن. قىزىعىپ قانا قويماي, قازاق وقىرماندارىن ونىمەن تانىستىرۋدى ماقسات تۇتقان. قانشا ۋاقىت وتسە دە ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن جوي­ماعان ءومىر ءسۇرۋدىڭ مىنا ءبىر قاعي­دالارىن بۇگىنگى كۇننىڭ وقىرمانى دا قىزىعا وقيدى.

ءومىردى ولتىرمە, قور قىلما, سىيلا. ۇرلاما, توناما, ەڭبەگىڭنىڭ پايداسىن اركىمگە تيگىز. ارامدىقتان ساقتان, ايەلدەن اۋلاق بول. وتىرىك ايتپا, شىندى ايتۋدان قو­رىق­پا, بىراق ماحابباتپەن. ويىڭنان وسەك شىعارما, بىرەۋدىڭ ايتقان وسەگىن قايتا ايتپا. انت ىشپە. بوس سوزگە ۋاقىت بولمە, ءىستى سويلە, ايتپەسە ۇندەمە. ماقتان قۋما, كۇندەمە. جاقىنىڭ­نىڭ جاقسىلىعىنا قۋان. جۇرەگىڭدى اشۋدان تازارت, دۇشپا­نىڭدى جەك كورمە. بار جان يەسىنە ماحابباتپەن قارا. سەنىمسىزدىكتەن قۇتىل, حاقتىق­تى ۇعۋعا تىرىس» (م.اۋەزوۆ. شىعارما­لا­رىنىڭ ەلۋ تومدىق تولىق جيناعى. الماتى, «عىلىم», 1 توم, 1997, 60-بەت).

اڭگىمە اۋدارما دەرلىك ەمەس, جازۋ­شى­نىڭ ءوز تۋىندىسىنداي جەڭىل وقىلادى. ونىڭ باستى سەبەبى, جازۋشى شىعارمادا كوتەرىلىپ وتىرعان جاقسى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن ادام نە ىستەۋى كەرەك دەگەن ماسەلەنىڭ قا­زاق وقىرمانىنا تۇسىنىكتى بولۋ جاعىن ويلاپ, ەركىندەۋ كوسىلگەن.

بۇل جەردە بۋددا ءىلىمىنىڭ نەگىزگى شارت­تارىنىڭ يسلامعا قايشى ەمەستىگى بايقالادى. جاستايىنان ابايدى وقىپ وسكەن مۇحتارعا ونىڭ اسىرەسە 36-شى, 38-ءشى قاراسوزدەرىندەگى ءدىني ويلاردىڭ بۋددانىڭ قاعيدالارىمەن سايكەس كەلىپ جاتقاندىعى دا اسەر ەتىپ, ويلانىپ بارىپ, قولىنا قالام العان سياقتى.

م.اۋەزوۆ ل.تولستويدىڭ «پوسلە بالا» اڭ­گىمەسىن «توي تارقار» دەپ, 1931-جىلى اۋدارىپتى. سول كەزدىڭ ولشە­مى بو­­يىنشا, ءالى قازاق وقىرمانىنا تۇسىنىك­سىز­دەۋ «بال» سوزىنەن گورى كوپشىلىك نازارىن بىردەن اۋداراتىن, تۇسىنىكتى «تويدى» الۋى ۇتىمدى شىققان. ونىڭ ۇستىنە «پوسلەنى» «سوڭ» دەپ, اۋدارماي, «تارقار» دەپ الۋى دا اڭگىمەنىڭ اتاۋىن شىرايلاندىرا تۇسكەن.

ل.تولستويدىڭ «بۋلكا», «بۋلكا مەن قابان», «ميلتون مەن بۋلكا», «بۋل­كا مەن قاسقىر», «بۋلكاعا پياتي­گورسكىدە نە بولدى؟», «بۋلكا مەن ميل­توننىڭ اقىرى» تاقىرىبىنداعى بالالارعا ارنالعان التى اڭگىمەسى «بۋل­كا» دەگەن ورتاق اتاۋمەن باسىلىم كور­گەن. مۇحتار وسى التاۋىن بىرىكتىرىپ, «بۋل­كا» دەگەن اتاۋمەن اۋدارعان.

دج.لوندوننىڭ «بۋرىي ۆولك» اڭگى­مەسىن جازۋشى «قاسقىر» اتاپ, بالا­لارعا ارناپ, ىقشامداپ اۋدارعان. اڭگى­مە بالالاردىڭ تۇسىنىگىنە وڭاي, جە­ڭىل وقىلادى. ىقشامدالۋ بارىسىندا «مەدج ۋۆەريالا, ...» دەپ باستالاتىن سوي­لەم­نەن «ۆ تو ۆرەميا كاك ۋولت ۆپولگو­لوسا چيتال سۆوە پرويزۆەدەنيە, ۆنيزۋ, ۆ چاششە, پوسلىشالسيا كاكوي-تو شۋم» – دەگەن سويلەمگە دەيىنگى تۇتاس ابزاتس الىنىپ تاستالعان. سول سياقتى «ۆولك بىل ۆەسما سدەرجان پروياۆلەني سۆويح چۋۆستۆ», «يرۆين نە ليۋبيل دولگو رازدۋمىۆات» دەگەن سياقتى جولداردىڭ ءتۇسىپ قالعاندىعىنان اۋدارماعا نۇقسان كەلمەگەن; كەرىسىنشە, قازاق بالاسىنىڭ ۇعىمىنا اۋىرلاۋ تيەتىن جەرلەرىنەن ارىلا ءتۇسۋى بارىسىندا اۋدارما قۇلپىرا تۇسكەن.

ءاربىر شىعارمانى باسىنان باستاپ وقى­عاندا-اق ونىڭ قانداي ەكەندىگى بىر­دەن بەلگىلى بولادى. «اڭعا بارۋ ءۇشىن اش قاس­قىر ورنىنان تۇردى. اش قاس­قىر ولاردى ءبىر-بىردەن جالاپ ال­دى دا ءجۇرىپ كەت­تى» (ا.چەحوۆ. اڭگىمەلەر. ال­ماتى, 1952, 3-بەت). بۇل – ا.چەحوۆتىڭ «بەلو­لوبىي» اڭگىمەسىنىڭ باسىنداعى «گولودنايا ۆولچيتسا ۆستالا, چتوبى يدتي نا وحوتۋ. ونا وبليزالا يح ي پوشلا» (ا.چەحوۆ. سوبرانيە سوچينەني. 8 توم, موسكۆا, 1956, ستر. 25) دەگەن جول­داردىڭ قازاقشا اۋدارماسى. ءبىرىنشى سوي­لەمنىڭ تۇپنۇسقاعا دالدىگى سونشالىق قولدانىلعان سوزدەردىڭ سانىنا دەيىن سايكەس كەلىپ تۇر; ءتۇسىپ قالعان, نە بولماسا, جاڭادان قوسىلعان بىردە-ءبىر ءسوز جوق. ال ەكىنشى سويلەمدە ءسال شۇبالاڭقىلىق بايقالعانداي.

م.اۋەزوۆ قازاق ادەبي اۋدارما سى­نى­نىڭ قالىپتاسۋىنا, تەوريالىق نەگىز­دەرىنىڭ ورنىعۋىنا ايتارلىقتاي ەڭبەك ءسىڭىردى. كەزىندە شىعىپ جاتقان اۋدارما ادەبيەتتىڭ جاي-كۇيى جايلى ءوز ويلارىن ءباسپاسوز بەتتەرىندە ءبىلدىرىپ وتىردى. كوركەم اۋدارما جاساۋ, ونى زەرتتەۋ بارىسىندا جازىلعان «پۋشكيندى قازاقشا اۋدارۋ تاجىريبەلەرى تۋرالى» (1936), «رەۆيزوردىڭ» اۋدارماسى تۋرالى» (1936), «قازاق ساحناسىنداعى اۋدارما پەسالارى» (1937), «ەۆگەني ونەگيننىڭ» قازاقشاسى تۋرالى» (1937), «كوركەم اۋدارمانىڭ كەيبىر تەوريا­لىق ماسەلەلەرى» (1955) ت.ب. سىن-زەرتتەۋ ­ماقا­لالارى قازاق اۋدارماتانۋشىلىق وي-پىكىرىن بيىك دەڭگەيگە كوتەرگەن, ما­ڭى­زىن كۇنى بۇگىنگە دەيىن جوعالتپاعان ەلەۋلى ەڭبەكتەرگە اينالدى.

ول 1955 جىلى جازعان «كوركەم اۋدار­مانىڭ كەيبىر تەوريالىق ماسەلەلەرى» اتتى پروبلەمالىق ماقالاسىندا «اۋدار­ما ونەرىن زەرتتەۋشىلەر وزدەرىنىڭ تەو­ريا­لىق دەربەس پىكىرىنىڭ دالەلدى بولۋى ءۇشىن ءبىر-بىرىنەن الشاق ءتىل جۇيەلەرىندەگى كەلەلى اۋدارمالاردى تەرەڭىرەك, تولىعى­راق سيپاتتاعانى پايدا بولار ەدى. مى­سالى, اۋدارۋعا قيىن تيەتىن جانە دە بۇل رەتتەن جاقسى اۋدارما ۇلگىلەرى بار, وتە-موتە جەكە قيىن سويلەمدەردىڭ اۋدارۋ تاجىريبەسىن ورتاعا سالسا, ءسوز سيپاتى جاعىنان, ءسوزدىڭ تۇبىرلىك, تۋىندىلىق قۇرىلىستارى جاعىنان ءبىر-بىرىنەن وزگەشە ورىس تىلىنەن بۋريات-موڭعول تىلى­نە, نە تۇركىمەن تىلىنە اۋدارىلعان قيىن سويلەمدەردىڭ اۋدارماسىن, ونىڭ اسا ءبىر حالىققا ءتان جايلارىن تالداپ كورسەتسە. وتە يگى ءىس بولار ەدى» (مۇحتار اۋەزوۆ. جيىرما تومدىق شىعارمالار جيناعى. 14-توم, الماتى, 1983, 298-بەت) دەگەن ۇسىنىستار ايتىپتى. ءوزى دە اۋدارماشىلىق تاجىريبەلەرىن ورتاعا سالىپ وتىرعان.

جازۋشى قازاق دراماتۋرگياسىندا تىڭ تۋىندىلار جازۋمەن, جاڭا پەسا­لارعا, اۋدارمالارعا پىكىرىن ءبىلدىرىپ وتىرۋمەن بىرگە ءوزى دە الەمدىك ادەبيەتتىڭ اسىل ۇلگىلەرىنەن تاماشا اۋدارمالار دا جاسادى. ول اۋدارعان ۆ.شەكسپيردىڭ «وتەللوسى» مەن «اساۋعا تۇساۋى», ن.گو­­گولدىڭ «رەۆيزورى», ك.ترەنەۆتىڭ «ليۋبوۆ ياروۆاياسى», ن.پوگوديننىڭ «اق­­سۇيەكتەرى» – ءبىر تىلدەن ەكىنشى تىلگە ءتار­جىمالاۋدىڭ قازاق ادەبيەتىندەگى تاماشا ۇلگىلەرى.

ن.گوگولدىڭ «رەۆيزورىنىڭ» اتاۋىن م.اۋەزوۆ اۋدارماي, سول كۇيىنشە الىپتى. رەۆيزوردىڭ كەلە جاتقانىن ەستى­گەن دۋانباسى قاراماعىنداعىلاردى جيناپ الىپ, بىلاي دەيدى: «يا پريگلاسيل ۆاس, گوسپودا, س تەم چتوبى سووبششيت ۆام پرەنەپرياتنوە يزۆەستيە: ك نام ەدەت رەۆيزور» (ن.گوگول. ك نام ەدەت رەۆيزور. موسكۆا, 1979, 366-بەت); قازاقشاسىندا «مىرزالار مەن سەندەردى ءبىر وراسان جايسىز حاباردى ەستىرتۋگە شاقىرىپ ەدىم. بىزگە رەۆيزور كەلە جاتىر» (مۇحتار اۋەزوۆ. شىعارمالارىنىڭ ەلۋ تومدىق تولىق جيناعى. 17-توم, الماتى, «جىبەك جولى», 2004, 259-بەت). اۋدارمادا ەكى تىلدەگى سوزدەردىڭ سانىنا دەيىن ساي كەلىپ, تۇپنۇسقاداعى ماعىنانىڭ قازاقشادا دا كوركەم سويلەپ تۇرعانىن كورەمىز. ايىرماسى ورىس تىلىندەگى ءۇش بولىكتەن تۇراتىن قۇرمالاس سويلەم قازاقشاسىندا ەكى جاي سويلەممەن بەرىلگەن.

بۇل جەردە تۇپنۇسقاداعى ءماتىن, ون­داعى كوركەم ويلار سول كۇيىندە بوياۋىن جوعالتپاي, قازاق تىلىندە دە سويلەپ تۇر. ءار ءتىلدىڭ وزىندىك ءسوز ساپتاۋلارى بولادى. ونى سول كۇيىندە اۋدارساڭ, تۇسىنىكسىز بالدىر-باتپاق بولىپ شىعادى. وسىنداي ءسوز تىركەستەرىنە كەلگەندە دە اۋدارماشى مۇدىرمەگەن. ورىس تىلىندەگى تۇراقتى ءسوز تىركەستەرىنىڭ قازاق تىلىندە بالاماسىمەن بەرىلىپ, كوركەمدىگىنە نۇقسان كەلمەگەنىن كورەمىز.

ماقال-ماتەلدەردى اۋدارعاندا دا تاپ­قىرلىق تاۋىپ وتىرعان. مىسالى: «كاجدىي سۆەرچوك, زناي سۆوي شەستوك» – «اياز ءالىڭدى, قۇمىرسقا جولىڭدى ءبىل», «سلونا نە زامەتيت» – «كورمەس تۇيەنى دە كورمەس».

م.اۋەزوۆ الەم ادەبيەتىندە ەكى تۇل­­عانى ەرەكشە قۇرمەت تۇتقان. ولار پروزادا ورىس جازۋشىسى ل.تولستوي بول­سا, دراماتۋرگيادا اعىلشىننىڭ اتاق­تى دراماتۋرگى ۆ.شەكسپير بولاتىن. ۇلى­لاردىڭ شىعارمالارىن كوپ وقۋمەن بىرگە ولاردى قازاق وقىرماندارىنا تانىستىرۋ ماقساتىندا بىرنەشە ماقا­لالار جازدى; تاربيەلىك, تاعىلىمدىق جاقتارىنان پايدالى, كوركەمدىگى كەمەل تۋىندىلارىن قازاقشالادى.

اعىلشىن جازۋشىسى ۆ.شەكسپيردىڭ داڭقىن الەمگە شىعارعان «وتەللو», «اساۋ­عا تۇساۋ» درامالارىن قازاق تىلىن­دە سويلەتتى. «وتەللونى» ورىس تىلىنە جيىر­ما شاقتى ادام اۋدارىپتى. مۇحتار سولاردىڭ ىشىنەن اننا رادلوۆانىڭ 1935 جىلى جارىق كورگەن نۇسقاسىن تاڭدايدى.

دراماداعى ولەڭدەر نەگىزىنەن, ءدال اۋدارىلعان. بۇل جەردە الدىمەن, كوزگە تۇسەتىن ەرەكشەلىك – ورىسشاسىنداعى 10-11 بۋىندى ولەڭنىڭ قازاقشاسىندا 7-8 بۋىندى ولەڭ ولشەمىمەن اۋدارىلۋى.

مىنا جولدار قازاقشاعا دالمە-ءدال اۋدارىلعان.

 «ياگو! بۋد ۋۆەرەن ۆو منە.

 گوني دەنگي.

يا چاستو گوۆوريل تەبە ي گوۆوريۋ سنوۆا ي سنوۆا, چتو نەناۆيجۋ ماۆرا: ۋ مەنيا كروۆنايا نا تو پريچينا, ي ۋ تەبيا پريچينا – نە مەنەە وسنوۆاتەلنايا.

داۆاي, سوەدينيمسيا, چتوبى وتومستيت».

قازاقشادا:

«ماعان شاك قىلما. اقشاڭدى توك.

مەن كوپ ايتتىم عوي ساعان, تاعى, تاعى ايتايىن – ماۆرعا ءوشپىن. وشىگەتىن ءجونىم بار, سەنىڭ دە سەبەبىڭ ولقى ەمەس, كەل ەكەۋمىز بىرىگەلىك تە كەك الالىق» (سوندا).

بۇل جولداردى سالىستىرعاندا, «ياگو» قاراتپا ءسوزى مەن «كروۆنايا» قازاق­شادا ءتۇسىپ قالعان دا, «ايدا» ماعى­ناسىن بىلدىرەتىن «گوني» «توك» بولىپ, اۋدارىلعان.

اۋدارماشى سينور, سۋفلەر, لەيتەنانت, گەنەرال, گەرتسوگ سياقتى قازاق تىلىندە بالاماسى كەزدەسپەيتىن سوزدەردى وزگەرتپەي, سول كۇيىندە العان. ال ترۋبا – كەرنەي, فلەيتا – سىرناي, سۆيتا – نوكەر, يادرو – توپ, نوچنايا رۋباشكا – ەت كويلەك, منيتەلنىي – سەزىكشىل, چۋدنوي – ەرەپەيسىز, بلاگورودنىي – اسىلزادا, لستيۆىي راب – جورعا قۇل, ديكايا دراكا – قىرىقپىشاق, ۋبيتىي گنەۆوم – اشۋىنان قايعى شەككەن, كليانۋس حريستوۆوي ۆەروي – يمانىممەن انت ەتەمىن, كاتەحيزيس – موڭكىر-ناڭكىر, حاوس – دوداق, موناحينيا – سوپى قاتىن, ت.ب. سەكىلدى ۇعىمىندا ۇلتتىق رەڭك بار جەكەلەگەن سوزدەردىڭ, ءسوز تىركەستەرىنىڭ اۋدارىلۋى ءساتتى شىققان.

قازاق دراماتۋرگياسىنىڭ, قازاق تەاترىنىڭ الەمدىك ارناعا تۇسۋىنە تاري­حي ەڭبەك سىڭىرگەن م.اۋەزوۆتىڭ «وتەل­لو» دراماسىن ءساتتى اۋدارۋى قازاق مادە­نيە­تىنىڭ ەلەۋلى وقيعاسىنا اينالدى. اۋ­دا­­رىلا سالىسىمەن قازاق دراما تەاترى­نىڭ ساحناسىندا قويىلىپ, زور تابىسقا جەتتى. كۇنى بۇگىنگە دەيىن قازاقستاننىڭ تەاتر ساحنالارىنان تۇسپەي كەلەدى.

م. اۋەزوۆ ورىس ادەبيەتى كورنەكتى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى ي.تۋرگەنەۆتىڭ «دۆو­ريان ۇياسىن» قازاقشا سويلەتتى. «دۆو­ريان ۇياسى» رومانىنىڭ قازاقشا اۋدارماسى تۋرالى» ماقالا جازدى. وندا «ورىس حالقىنىڭ ۇلى كلاسسيكتەرىنىڭ ءبىرى يۆان سەرگەەۆيچ تۋرگەنەۆتىڭ «دۆوريان ۇياسى» اتتى رومانىن قازاقشالاپ, ءبىزدىڭ وقۋشىعا ۇسىنۋدى مەن كوپتەن ماقسات ەتكەن ەدىم. قازىر وسى اۋدارمانى باستىرۋمەن قاتار, رومان تۋرالى جانە ءوزىمنىڭ وسى روماندى اۋدارۋ جونىندەگى ىزدەنۋ, ماقسات, تالاپتارىم تۋرالى كەيبىر پىكىر­لەر ايتۋدى قاجەت دەپ ءبىلدىم» دەي كەلىپ, جالپى اۋدارماعا قويىلار تالاپتار جا­يىندا ايتا كەلىپ, وسى روماندى اۋدارۋ بارىسىنداعى تاجىريبەلەرى جايلى ويلارىن ورتاعا سالىپتى.

«مەن شامام كەلگەنشە, ەڭ الدىمەن, روماندى ءدال اۋدارۋعا تىرىستىم. تەك ءدال اۋدارۋ عانا ۇلكەن جازۋشىنىڭ ءتىل, ستيل, سويلەم ەرەكشەلىكتەرىن بەرە الاتىن بولادى, بۇل جونىندەگى ءدال اۋدارۋدى مەن سويلەمىنە سويلەم وراي ەتىپ اۋدارۋ دەپ تۇسىنەمىن. سوندىقتان قانشا ۇزىن بولسا دا, روماننىڭ وزىندەگى سويلەمى ءۇزىلىپ, بولشەكتەنىپ, بىرنەشە سويلەم بولىپ بەرىلمەيدى. سونىڭ ورايىنا ورىسشا تەكستىڭ وزىندە بولعان تىنىس بەلگىلەرىنىڭ (پۋنكتۋاتسيانىڭ) كوبى قازاقشا تەكستە دە مول قولدانىلادى. ءسويتىپ, تۋرگەنوۆتىڭ سويلەمدەرى قازاقشاسىندا دا ءوزىنىڭ ۇزىندى-قىسقالى كولەمىمەن ءدال بەرىلەدى. بۇلاي ەتۋدىڭ سەبەبى بار. ورىستىڭ ۇلى كلاسسيكالىق ادەبيەت ۇلگىسىن اۋدارۋ ارقىلى اۋدارۋشى-جازۋشى مەن ءوزىم سول اسىل نۇسقانىڭ شەبەرلىگىن ۇيرەنۋگە تىرىسامىن. جانە, اسىرەسە تۋرگەنوۆتى ءوز قالپىندا ءدال بەرۋ ارقىلى سول شەبەردىڭ انىق, ناقتىلى وزگەشەلىكتەرىنىڭ بارىمەن ءوزىمىزدىڭ وقۋشى جۇرتشىلىعىمىزدى ءدال تانىستىرۋعا تىرىسامىن. سويلەمىن ءدال بەرۋ – جازۋشىنىڭ ءستيلىن ءدال بەرۋگە توتەلەي سەبەپشى بولادى. ءستيلىن بىلسە, سول جازۋشىنىڭ وزگەشەلىك, ەرەكشەلىك قاسيەتتەرىن دە تولىق تانيتىن بولادى. ولاي بولسا, تۋرگەنەۆتى ءوزىنىڭ تۋر­گەنەۆتىك سويلەمدەرىمەن, گو­گول­دى گو­گولدىك پەريودتارىمەن, سول سياق­تى شولوحوۆتى جانە دە ءوزىنىڭ سوي­لەم ەرەكشەلىكتەرىمەن ءدال بەرۋگە تى­رىسۋ كەرەك...» (مۇحتار اۋەزوۆ. شىعار­مال­ارى­نىڭ ەلۋ تومدىق تولىق جيناعى. 30-توم, الماتى, «جىبەك جولى», 2007, 225-بەت).

ءۇزىندىنى ۇزاعىراق كەلتىرۋگە ءماجبۇر بولعان سەبەبىمىز, مۇندا ۇلى جازۋشىنىڭ جالپى كوركەم اۋدارمانىڭ نەگىزگى ۇستا­نىمدارى جايلى پىكىرلەرىنە نازار اۋدارۋ, سونىمەن بىرگە اۋدارماشى رەتىندە قولدانعان ءادىس-تاسىلدەرى مەن تاجىريبەسىنە نازار اۋدارۋ ەدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جازۋشى كوركەم اۋدارمادا تۇپنۇسقاداعى جازۋشى ءستيلىنىڭ بارىنشا ءسوز بەن ءسوزدىڭ, سويلەم مەن سويلەمىنىڭ سايكەس كەلۋىن, ياعني دالمە-ءدال كەلۋىن جاقتايدى.

سونىمەن الەمدىك ادەبيەتتىڭ وزىق ۇلگىلەرىن قازاقشا سويلەتكەن م. اۋەزوۆ اۋدارماعا قويىلار بيىك تالاپتاردىڭ دەڭ­گەيىندە كورىنە ءبىلدى. مۇنداي پىكىردى ايتىپ قويا سالماي, ءوزى دە «دۆوريان ۇياسى» سەكىلدى قازاق اۋدارماسىنىڭ تا­ري­­حىن­داعى تارجىمەنىڭ وزىق ۇلگىسىن جاسادى.

 

دانداي ىسقاق,

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور