پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2022 جىلعى قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ قورىتىندىسى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى قارالدى.
ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ كەرەك
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ ەسەپتى كەزەڭدە رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى 2,8%-دى قۇراعانىن باياندادى. سالالار اراسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى (6,9%-عا), اقپارات جانە بايلانىس (6,7%), قۇرىلىس (5,1%), كولىك جانە قويمالاۋ (4,8%), وڭدەۋ ونەركاسىبى (4,6%), ساۋدا (4,3%) جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبى (0,1%) وڭ ديناميكانى كورسەتىپ وتىر.
سىرتقى ساۋدا اينالىمى 36,3%-عا ۇلعايىپ, 86,3 ملرد دوللاردى قۇرادى. اتاپ ايتقاندا, ەكسپورت بويىنشا كورسەتكىش 50,6%-عا (56 ملرد دوللار), وڭدەلگەن تاۋارلاردىڭ ەكسپورتى 36,5%-عا (6,6 ملرد دوللار) ءوستى, تاۋارلار يمپورتى 30 ملرد دوللاردى قۇرادى. جالپى, وڭ ساۋدا بالانسى 26,4 ملرد دوللارعا جەتتى.
وڭدەۋ ونەركاسىبى دە وڭ ءوسۋ قارقىنىن ساقتاپ وتىر. قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ءوندىرىس كولەمى 4,6%-عا ءوستى. سونىمەن قاتار ەسەپتى كەزەڭدە 10,5 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى, بۇل 2021 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 0,9%-عا ارتىق.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ كىرىسى 11 ترلن 177 ملرد تەڭگەنى قۇرادى (جوسپار 104,8%-عا ورىندالدى). اتاپ ايتقاندا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە شامامەن 7,5 ترلن تەڭگە (101,9%), جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەرگە 3,7 ترلن تەڭگە (111,2%) ءتۇستى. مەملەكەتتىك بيۋدجەت شىعىستارى 96,2%-عا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 96,3%-عا, جەرگىلىكتى بيۋدجەت شىعىستارى 97,9%-عا ورىندالدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆتىڭ مالىمەتىنشە, وسى جىلدىڭ 9 ايىندا اوك-ءتىڭ جالپى ءونىمىنىڭ كولەمى 6,9%-عا ءوسىپ, 6,8 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل ءوسىم وسىمدىك شارۋاشىلىعىنداعى ءوندىرىس كولەمىن 11%-عا جانە مال شارۋاشىلىعىنداعى ءوندىرىس كولەمىن 1,1%-عا ۇلعايتۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى.
اتالعان كەزەڭدە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن شىعارۋ 3,7%-عا ءوسىپ, 2,1 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. جالپى, قانت (49,8%-عا), جارما (40%), وسىمدىك مايى (39,9%), بالىق (20,3%), ۇن (10,2%), وڭدەلگەن كۇرىش (8%), ماكارون (5,8%), تاۋىق جۇمىرتقاسى (5,3%), شۇجىق ونىمدەرى (4,9%), سيىر ءسۇتى (1,8%) جانە ءتىرى سالماقتاعى ەت (0,7%) ءوندىرىسى ارتقان.
ءداندى داقىلداردى جيناۋ – سوڭعى ساتىدا. 10 قازانداعى جاعداي بويىنشا 15,9 ملن گەكتاردىڭ ءونىمى جينالدى, ورتاشا ونىمدىلىگى گەكتارىنان 13,5 تسەنتنەردەن اينالىپ, بۋنكەرلىك سالماقتا 21,6 ملن توننا استىق باستىرىلدى.
سونىمەن قاتار ۇلتتىق بانك توراعاسى عالىمجان ءپىرماتوۆ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ جانە ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆ بايانداما جاسادى.
پرەمەر-مينيستر جىل سوڭىنا دەيىن ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ جانە ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىندا ءوسۋ قارقىنىن ارتتىرۋ جونىندەگى جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«ىرى كاسىپورىندارعا وندىرىستىك جوسپارلارىن ىسكە اسىرۋى ءۇشىن قولداۋ كورسەتۋدى كۇشەيتۋ كەرەك. ماسەلەنى جان-جاقتى تالداپ, ولاردىڭ اينالىم قاراجاتى, ينفراقۇرىلىم, لوگيستيكا جانە ءونىمدى ساتۋ بويىنشا پروبلەمالىق سۇراقتارىن شەشۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
وعان قوسا, ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورلاردا, سونىڭ ىشىندە وڭدەۋ ونەركاسىبىندە, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, كولىك, لوگيستيكا IT, تۋريزم جانە باسقا سالالاردا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ سانىن ارتتىرۋ كەرەك.
پرەمەر-مينيستر شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋ, كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدى ىنتالاندىرۋ بويىنشا ناقتى شارالاردى پىسىقتاۋدى, سونداي-اق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن ينۆەستيتسيالىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار بويىنشا قاراجاتتى تولىق ءارى ءتيىمدى يگەرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
ەلەكتروندىق حابارلاما ارقىلى ۆاكانسيا ۇسىنىلادى
سونداي-اق ۇكىمەت وتىرىسىندا حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى قارالدى. نەگىزگى باياندامانى جاساعان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆانىڭ حابارلاۋىنشا, 2016-2020 جىلدارى جۇمىس كۇشى جىلىنا ورتا ەسەپپەن 36,4 مىڭ ادامعا وسسە, بۇل كورسەتكىش بىلتىر 2 ەسە ءوسىپ, 76 مىڭعا جەتتى.
«ولاردى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىنە كەلسەك, اتالعان كەزەڭدە جالدامالى جۇمىسكەرلەر سانى 68,8 مىڭ ادامنان 23,5 مىڭ ادامعا دەيىن ازايدى. بۇل جاعداي جۇمىس ورىنداردىڭ جەتكىلىكسىز بولۋىنا بايلانىستى تۋىنداپ وتىر. 2000 جىلداردان باستاپ دۇنيەگە كەلگەن بالالاردىڭ سانى ارتتى. سول بالالارىمىز ەرجەتىپ, قازىر ەڭبەك نارىعىنا قوسىلۋدا. سول سەبەپتى, الدىڭعى جىلدارى بىرتىندەپ ازايىپ كەلە جاتقان ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار سانى قايتادان ءوسىپ, 51 مىڭ ادامعا كوبەيدى», دەدى ت.دۇيسەنوۆا.
بيىلعى 1 قازانداعى جاعداي بويىنشا 654 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسقا ورنالاستى. ونىڭ 225,5 مىڭى نەمەسە 34,5%-ى ۇلتتىق جوبالار اياسىندا, 203,9 مىڭى نەمەسە 31%-ى – مەملەكەت باسشىسىنىڭ «10 مىڭ ادامعا 100 جۇمىس ورنى» تاپسىرماسىنىڭ اياسىندا قۇرىلعان جۇمىس ورىندارى; ال 224,3 مىڭى نەمەسە 34,3%-ى – جۇمىس بەرۋشىلەر ۇسىنعان بوس جۇمىس ورىندارى.
جۇمىسقا ورنالاسقان وسى ازاماتتاردىڭ 67%-ى قازىر 10%-دىق زەينەتاقى اۋدارىمدارىن تۇراقتى اۋدارىپ جاتىر نەمەسە وزدەرىنىڭ جۇمىس ىستەپ جاتقاندارىن راستاپ مالىمەت بەردى.
ءبىرىنشىسى, بۇل 10 ۇلتتىق جوبانىڭ اياسىندا قۇرىلىپ جاتقان جۇمىس ورىندارى. وسى باعىتتاعى جوسپارلى كورسەتكىشتەر ورتالىق مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن كەلىسىلگەن. بۇگىنگى تاڭدا بۇل جوسپار 75,6%-عا ورىندالدى. مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا بەرىلەتىن جۇمىس ورىندارىن ەسكەرگەندە 203,3 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى. شارالاردىڭ ويداعىداي اتقارىلۋىنا «كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ», «قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» جانە «اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ» سياقتى ۇلتتىق جوبالاردىڭ تابىستى جۇزەگە اسۋى سەپتىگىن تيگىزدى. جاڭادان اشىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ 92%-ى وسى 3 جوبانىڭ ەنشىسىندە. ال باسقا جوبالاردا ەڭ ازى – 492, ەڭ كوبى 6,2 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى. «ۇلتتىق جوبالار اياسىندا وڭىرلەردە قۇرىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ 55%-ى – تۇراقتى. وندا جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردىڭ 46%-ى مىندەتتى زەينەتاقى جارناسىن تولەپ وتىر. بۇل رەتتە, تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ بويىنشا ەڭ تومەنگى كورسەتكىش ءۇش وڭىردە تىركەلدى: قوستاناي وبلىسىندا – 39%, اقتوبە وبلىسىندا – 37% جانە اقمولا وبلىسىندا – 33%. وسى ورايدا, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ وتە جاقسى ناتيجەگە قول جەتكىزگەنىن اتاپ وتكەن ءجون. وبلىستا قۇرىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ 88%-ى – تۇراقتى جۇمىس ورنى. ولاردىڭ 84%-ى زەينەتاقى اۋدارىمىمەن راستالعان», دەدى ت.دۇيسەنوۆا.
ۇلتتىق جوبالاردىڭ تاعى ءبىر باعىتى – سۋبسيديا بەرىلەتىن جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ ارقىلى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ. قازىر بۇل باعىتتاعى جوسپارلى كورسەتكىش ورىندالدى. سۋبسيديا بەرىلەتىن جۇمىس ورىندارىنا قامتىلعان 152 مىڭنان استام ازاماتتىڭ 41%-ى – جاستار. وسى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە جاستار ناقتى ماشىقتار مەن داعدىلاردى يگەرىپ, ءارى قاراي تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسادى. الايدا وڭىرلەردىڭ كوپشىلىگى بۇل باعدارلامالارعا قاتىسقان تۇرعىنداردى تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرماعان. ەل بويىنشا جوسپار 34,8%-عا عانا ورىندالدى. ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەر اقمولا, جامبىل, قىزىلوردا جانە الماتى وبلىستارىندا تىركەلدى. ال ەڭ تومەنگى كورسەتكىشتەر شىمكەنت قالاسىندا – 8,9%, تۇركىستان – 13,5% جانە پاۆلودار – 25,1% وبلىستارىندا.
جاستاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەسى بويىنشا دا احۋال ءدال وسىنداي سيپاتتا بولىپ وتىر. اتالعان 3 وبلىس مۇندا دا كوش سوڭىندا تۇر.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا ۇلتتىق جوبالاردىڭ ءبارى تسيفرلاندىرىلعان. سول سەبەپتى, ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىندا جۇمىس ورىندارى مەن زەينەتاقى اۋدارىمدارىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. بۇل شارا ەڭبەك كودەكسىنىڭ نورمالارىنا سايكەس, ەڭبەك شارتتارىن تىركەۋ ماسەلەسىن دە قامتيدى. بۇعان دەيىن 112,6 مىڭ ەلەكتروندى كەلىسىمشارتقا مونيتورينگ جۇرگىزىلدى. ونىڭ تورتتەن بىرىنە جۋىعى 12 ايعا دەيىنگى مەرزىمگە جاسالعانى انىقتالدى.
ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىنىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ەل ىشىندەگى قوزعالىسىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بار. سوڭعى 3 ايدىڭ وزىندە ۇلتتىق جوبالاردا كورسەتىلگەن 28,3 مىڭ بوس جۇمىس ورنىنىڭ 4 مىڭنان استامىن باسقا وڭىرلەردەن كەلگەن ادامدار يەلەنگەن. ەلىمىزدىڭ وزگە ايماقتارىنان ەڭبەك كۇشىن تارتۋ بويىنشا كوش باسىندا الماتى قالاسى مەن قاراعاندى وبلىسى تۇر. وڭىرلەر اراسىنداعى اۋىس-قيىستىڭ 58%-ى وسى باعىتتاردىڭ ەنشىسىندە. «بۇعان دەيىن ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىنا شىعارىلعان بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ 87%-ىن ادامدار يەلەنىپ ۇلگەردى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىن شەشۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالىنا اينالىپ كەلەدى. سوندىقتان ونى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بەلسەندى تۇردە قولدانۋعا ءتيىس», دەدى ت.دۇيسەنوۆا.
جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ كەلەسى شاراسى – پرەزيدەنتتىڭ قالالار مەن اۋدانداردا تۇراتىن 10 مىڭ ادامعا 100 جۇمىس ورنىن قۇرۋ جونىندەگى تاپسىرماسى. جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جوسپارى سولتۇستىك قازاقستان (84%) جانە پاۆلودار (99%) وبلىستارىنان باسقا بارلىق وڭىردە اسىرا ورىندالعان. الايدا مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرىنە جۇگىنسەك, وبلىستاردا تاپسىرمانىڭ ورىندالۋ دەڭگەيى بىركەلكى ەمەس. ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى 14 اۋداننىڭ 11-ىندە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جوسپارى 60%-دان تومەن, ماعجان جۇماباەۆ اۋدانىندا جوسپار نەبارى 22%-عا ورىندالعان. پاۆلودار وبلىسىنداعى 13 اۋداننىڭ 7-ىندە جوسپار ورىندالعان جوق.
ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
كۆوتالار تولىق يگەرىلمەدى
جۇمىسپەن قامتۋ اۋقىمىن كەڭەيتۋدىڭ تاعى ءبىر شاراسى – ازاماتتاردى جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردەن جۇمىس كۇشى تاپشى ايماقتارعا قونىستاندىرۋ باعدارلاماسى. ت.دۇيسەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگە دەيىن بۇل باعىتتاعى جوسپارلى كورسەتكىش 71%-عا ورىندالدى. دەگەنمەن قىستا كۇن سۋىعان كەزدە وڭتۇستىك وڭىرلەردەن كەلەتىن كوش توقىرايدى. سول سەبەپتى, كۆوتالار تولىق يگەرىلمەي قالۋى مۇمكىن. قازىر پاۆلودار وبلىسىندا 1 مىڭنان استام كۆوتا يگەرىلگەن جوق. ال سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا 500 ادام, قوستانايعا 362 ادام جوسپارداعىدان از كەلدى.
بۇدان بولەك, كوشىپ كەلگەن وتباسىلاردىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى مۇشەلەرىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ويداعىداي بولىپ جاتقان جوق. ءۇش وڭىردە, اتاپ ايتساق, اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان جانە پاۆلودار وبلىستارىندا جۇمىسقا ورنالاسۋ ۇلەسى – 58,5%-دان 67%-عا دەيىن. ءتىپتى جۇمىسقا ورنالاسقاننىڭ وزىندە ولاردىڭ 54,4%-ى عانا زەينەتاقى اۋدارىمىن جاساپ وتىر.
قازىر قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسىن قايتا قاراۋ جوسپارلانۋدا. الداعى ۋاقىتتا ازاماتتار بوس جۇمىس ورنى بار وڭىرلەرگە عانا كوشەتىن بولادى.
الداعى جىلدارى ەڭبەك نارىعىن قولداۋ ءۇشىن وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىن پايدالانا وتىرىپ, جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىندا بەلسەندى قىزمەتتەر كورسەتۋگە جانە جىل سايىن كەمىندە 100 مىڭ جاستى وقىتۋ, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە ءوز ءىسىن اشۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتۋ جوسپارلانعان.
اتالعان تاقىرىپ بويىنشا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ, الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆ, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ بايانداما جاسادى.
پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردىڭ جۇمىسى جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ كورسەتكىشى بويىنشا باعالاناتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ەڭبەك نارىعىندا قانداي ماماندىققا سۇرانىس كوپ, سوعان سايكەس جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. اسا ماڭىزدى ماسەلە – حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن جۇمىسپەن قامتۋ», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل ۇلتتىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 269 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلۋعا ءتيىس. قازىر 203 مىڭنان استام ادام جۇمىسقا ورنالاستى. بىراق ولاردىڭ 175 مىڭى – ۋاقىتشا جۇمىس.
ء«بىز تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن كوبەيتۋگە كۇش سالۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن تسيفرلىق تەحنولوگيالارعا سۇيەنۋ ماڭىزدى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇيەلەرىن تولىق ينتەگراتسيالاي وتىرىپ, جۇمىسپەن قامتۋ سەرۆيستەرىنىڭ بارلىعىن تسيفرلاندىرۋ قاجەت», دەدى پرەمەر-مينيستر.
سونداي-اق ول وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى, ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى مەن جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدىڭ ينتەگراتسيالانعان كارتاسىن بىرىكتىرگەننەن كەيىن, جۇمىسسىز جۇرگەندەرگە ەلەكتروندىق حابارلامالار ارقىلى ۆاكانسيالار ۇسىنۋعا بولاتىنىن ايتتى.
«جۇمىسسىزدارعا ءوتىنىش جازباي-اق بوس جۇمىس ورىندارىن ۇسىنۋ ماڭىزدى. مۇنداي قىزمەتتەردى سمارتفون ارقىلى قولجەتىمدى ەتۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەن مەحانيزمدەرىن ەنگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك. جىل سايىن ەڭبەك نارىعىنا 300 مىڭعا جۋىق جاستار شىعادى. ولاردىڭ جۇمىس تاجىريبەسى جوق. ول ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا NEET ساناتىنداعى جاستاردىڭ سانى ۇلىتاۋ, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى, قىزىلوردا, جامبىل جانە الماتى وبلىستارىندا كوپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ال بۇل وڭىرلەردە ماماندارعا سۇرانىس كوپ.
«اتالعان وبلىستاردىڭ اكىمدىكتەرى جاستاردى وقىتىپ, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەسىن جەكە باقىلاۋعا السىن. جاستارعا جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ شارالارى تۋرالى جەتكىلىكتى اقپارات بەرىلمەيدى. سوندىقتان وسى باعىتتا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋ قاجەت», دەدى پرەمەر-مينيستر.
وتىرىستى قورىتىندىلاي كەلە, ءا.سمايىلوۆ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ازىرلەۋدى جانە ونى ەڭبەك نارىعىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنىڭ جوباسىنا ەنگىزۋدى, ءتيىستى قىزمەتتەر كورسەتۋدى اۆتوماتتاندىرىپ, قاراۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋدى تاپسىردى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىكتەرى مەن اكىمدىكتەرگە جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن تولىق تسيفرلاندىرۋ تاپسىرىلدى.
ء«بىز جۇمىسپەن قامتۋ يدەولوگياسىن, قوعامداعى ەڭبەككە دەگەن كوزقاراستى وزگەرتۋىمىز كەرەك. ەڭبەك ادامىنىڭ وڭ ءيميدجىن, بارلىق كاسىپتەردىڭ قۇندىلىعىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.