كۇي تەربەگەن كەش

سەرىكباي قۇسايىنوۆ 1937 جىلى قازان ايىندا جامبىل اۋدا­نىنداعى بايان اۋىلىندا ونەرپازدار وتباسىندا ومىرگە كەلگەن. اكەسى ءباري ساۋدا سالاسىندا قىزمەت ىستەگەنىمەن ونەرگە جاقىن, بالالارىن دا ءان-كۇيگە باۋلۋمەن اينالىسقان جان ەكەن. كوپبالالى بولعانىنا قاراماستان  دومبىرانىڭ بىرنەشە ءتۇرىن ساتىپ الىپ, وتباسىلىق انسامبل دە قۇرعان.

ابزال اعامىز وتكەن عاسىردىڭ 50-ءشى جىلدارىنىڭ اياعىندا ۇلتىمىزدىڭ اردا ۇلدارىنىڭ ءبىرى – ءىلياس وماروۆ وبكومنىڭ حاتشىسى بولعاندا مۋزى­كالىق ۋچيليششەدە اشقىزعان دومبىرا كۋرسىندا ءبىر جىل وقيدى. بۇل كۋرس ءىلياس وماروۆ كەتكەن سوڭ جابىلىپ قالادى. سودان سەرىكباي ۋچيليششەنى 2 مىڭ شا­قىرىم جەردەگى شىمكەنت قالاسىنا با­رىپ بىتى­رۋگە ءماجبۇر بولادى. كاسىبي ءبىلىم العاننان كەيىن ول دومبىرانى وبلىس كولەمىندە تاراتۋعا بار كۇش-جىگەرىن سالادى.  قازاق مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ جانىندا دومبىرا كۋرسىن جۇرگىزىپ, تالانتتى بالالاردان وركەستر دە قۇرادى. ول كەزدەگى ۇلكەن جينالىستاردان كەيىن­گى كونتسەرتتەردە قازاقشاعا كوپ دەگەندە ەكى ءنومىر عانا بەرەتىن.  سونداي نومىرلەردىڭ بىرىنە سەكەڭنىڭ وركەسترى دە ىلىگىپ, ءبىر كۇي ورىندايدى. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا قۇمارتىپ جۇرگەن قازاقتار اراسىنان سول كەزدەگى وداقتىق باعىنىستاعى «سويۋزتسەليۆود» ترەسىنىڭ ۇزدىكسىز 25 جىل باسقارۋشىسى بولعان قاتتاي كەنشىنباەۆ اعامىز سەكەڭدى وزىنە شاقىرىپ, ونىڭ وركەسترىنە قاجەتتى اسپاپتاردىڭ ءبارىن اپەرىپ, ساحنالىق كيىمدەرگە دەيىن تىكتىرىپ بەرەدى. وسى قامقورلىقتىڭ ارقاسىندا وركەستر ۇزاق جىلدار بويى ەلدى مەكەندەردى ارالاپ, كونتسەرتتەر قويىپ, كۇي ونەرىنىڭ قىزىلجار وڭىرىندە ۇزىلمەۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. سونىمەن بىرگە سەرىكباي اعاي مۋزىكالىق ۋچيليششە مەن ينتەرناتتا تالانتتى بالالارعا دومبىرا تارتۋدى ۇيرەتۋدەن دە جالىقپادى. ونىڭ 200-دەن ارتىق ونەر قۋعان ورەندەرى بار. سول جىلداردا قالا كوشەلەرىندە دومبىرا ۇستاپ جۇرگەن جالعىز سەرىكباي قۇسايىنوۆ قانا بولاتىن. 

كەزدەسۋ كەشىنە حالىق كوپ جينالدى. الدىمەن س.مۇقانوۆ اتىنداعى امبەباپ كىتاپحانا مەن حالىق اتىنان سەكەڭنىڭ يىعىنا شاپان جابىلدى. ءوزى ۇزاق جىلدار بويى قىزمەت ىستەگەن قازىر­گى ءا.دوسمۇحامبەتوۆ اتىنداعى دا­رىن­­دى بالالارعا ارنالعان گيمنازيا-ينتەر­نات ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى جاقسى­لىق كوكەنقىزى ۇجىمدارى­نىڭ اتىنان ­سىي-سياپات جاسادى. سەرىك­باي قۇسايىنوۆ اعامىز 60-70 جىلداردا قازاق ونەرىنىڭ تامىرىن ۇزگىزبەي جۇرگەندە سپورتتا دا قازاق كۇرەسىنىڭ داڭ­قىن اسىرىپ, اتوي سالىپ كسرو سپورت شەبەرى اتاعىن وبلىستا ءبىرىنشى بو­لىپ العان جامبىل تاسەمەنوۆ اعامىز دا قۇتتىقتاپ, سول كۇندەردەن ەستەلىك­تەر ايتىپ مەرەيگەر ارقاسىنا شاپان جاپتى. ءوڭىرىمىزدىڭ تانىمال ازاماتى, تاريحشى عالىم زارقىن تايشىباي دا ءوزى­نىڭ وزەكجاردى پىكىرىن ءبىلدىردى.

بيىلعى قاڭتار ايىندا سەرىكباي قۇسايىنوۆ تۋرالى ەل گازەتى «ەگەمەنگە» دە جازىلىپ, ونداعى ايتىلعان دۇنيە­لەردى ەسكەرگەن وبلىس اكىمىنىڭ سول كەزدەگى ورىنباسارى عاني نىعمەتوۆتىڭ كۇش سالۋىمەن اعامىزعا وبلىستىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعى بەرىلگەن. ال سەكەڭ ءبىلىم مينيسترلىگى تاراپىنان بەرىلەتىن ۆەدومستۆولىق ماراپاتتاردىڭ ءبارىن دە العان. بىلتىر «اسىل مۇرا» ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى احمەتجان قۋانتاەۆتىڭ كومەگىمەن «كۇي قۇدىرەت» اتتى جيناق تا شىقتى. سوندىقتان سەرىكباي اعايدىڭ ەڭبەگى قازىر باعالانىپ كەلەدى. دەگەنمەن مەملەكەت تاراپىنان ءبىر ماراپات بەرىلسە ارتىق بولماس ەدى دەگەن پىكىردى جينالىسقا قاتىس­قان كوپتەگەن ادامدار ايتتى. سونىڭ ىشىن­دە قارت ۇستاز قاراقات شالاباەۆ جىل سايىن وبلىستا سەرىكباي قۇسايىنوۆ اتىنداعى كۇيشىلەر كونكۋرسى وتكىزىلىپ تۇرسا دەگەن دە ورىندى پىكىر ايتتى.

كەزدەسۋ كەشىندە ەڭبەك ارداگەر­لەرى  تىلەك ءابدىراحمانوۆ, اماندىق جانتەمىروۆ, قوشان قالي, مايرا تۇرعىنقىزى, بەلگىلى جۋرناليست ايگۇل ىسقاقوۆا جانە باسقالارى ەستەلىكتەر ايتىپ, اقىندار مارال زەينەلعابيقىزى, سامرات قۇسكەن, عالىمجان نۇرپەيىسوۆ, قۇبايدوللا بايىمبەت, ايداربەك بۇلانوۆ, سەكەڭنىڭ قارىنداسى كۇلبارا, نەمەرەسى دياس ولەڭ وقىپ, ءان, كۇي ورىنداپ, كەزدەسۋ كەشىن شاتتىققا بولەدى. جيىندى سەرىكباي اعامىز بەن ونىڭ ومىرلىك سەرىگى ناعيما اپاي قورىتىندىلاپ, جينالعاندارعا العىسىن جەتكىزدى. ءسويتىپ قىزىلجارلىقتار بۇل كەشتەن مول رۋحاني ءلاززات الىپ قالدى.

پەتروپاۆل