قازىر دۇنيە جۇزىندەگى جاعداي كۇردەلى, ءبىلىپ بولماس كەزەڭ ورىن الىپ وتىر. وسىنداي زاماندا حالىقتىڭ ىنتىماعى, ەلدىڭ بەيبىت ءومىر ءسۇرۋى بارىنەن قىمبات.
وسى كۇنى جان-جاعىمىزعا قاراساق, كەيبىر كورشىلەس ەلدەردەگى شەكارا داۋى, جەرگە تالاس, قاسىنداعى مەملەكەتتەرمەن قىرىق پىشاق بولىپ سوعىسۋى الاڭداتپاي قويمايدى. بۇل تۇرعىدا ەلدىڭ اۋىزبىرلىگى, ىنتىماقتاسا ءومىر ءسۇرۋ قانداي ماڭىزدى ەكەنىن باعامدايسىڭ, بەيبىت ءومىردىڭ قادىرىن تۇسىنەسىڭ.
وتكەن ۋاقىتقا ءبىر ءسات نازار سالساڭ, ورىن العان كەمشىلىكتەردى, تالاي كەلەڭسىزدىكتەردى بايقايسىڭ. قوعامدا الەۋمەتتىك, ادىلەتتىلىك ورىن الىپ, اركىم ەڭبەگىنە قاراي تابىسىن, يگىلىگىن كورگەنى ابزال. ەلىمىزدە قىمباتشىلىقتىڭ اۋىزدىقتالماي وتىرعانى, الاياقتاردىڭ كوبەيىپ كەتكەنى, جەمقورلىق پەن قوعامدىق ءتارتىپتى نىعايتۋ, اۋىلدى جەرلەردە مال ۇرلىعىنىڭ ءورشۋى حالىق اراسىندا نارازىلىقتى قويۋلاتا تۇسەدى. الەۋمەتتىك سالالاردا ادىلدىك ورنىعىپ, مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان قولعا الىنىپ جاتقان شارالار وڭ وزگەرىستەرگە اكەلۋگە ءتيىس. مىنە, سوندىقتان دا پرەزيدەنت سايلاۋى ادىلەتتى قازاقستانعا تىڭ مۇمكىندىكتەر بەرىپ, تۇبەگەيلى وزگەرىستەرگە بەتبۇرىس جاساپ, ەكونوميكالىق داعدارىستان شىعۋعا جول اشادى.
مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ ءبىلىم سالاسىن دامىتۋدىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا عىلىمي الەۋەتتى نىعايتۋ ءۇشىن قىرۋار قارجى ءبولۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس جاس عالىمداردى قولداۋعا جىل سايىن 3 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى بولىنەدى. جالپى, باعدارلاما اياسىندا ءبىلىم بەرۋدى قارجىلاندىرۋ كولەمى ەسەلەپ وسۋدە.
ال ءوزىمىزدىڭ سالاعا كەلەر بولساق, ينستيتۋتتىڭ مەملەكەتتىك عىلىمي-زەرتتەۋ مەكەمە رەتىندەگى نەگىزگى مىندەتتەرى – قازاقستاندىق قوعامنىڭ زياتكەرلىك جانە رۋحاني-ادامگەرشىلىك الەۋەتىن دامىتۋعا باعىتتالعان فيلوسوفيالىق-دۇنيەتانىمدىق, فيلوسوفيالىق-ادىسنامالىق, ساياساتتانۋلىق, دىنتانۋلىق جانە الەۋمەتتانۋلىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ. بۇگىندە فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتى – جوعارى كاسىبي عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى. ينستيتۋت ونىڭ قۇرىلىمىن ايقىندايتىن ءۇش باستى باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيدى: فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ. ينستيتۋت قابىرعاسىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-مەن بىرلەسە وتىرىپ «عىلىم ورداسى» نەگىزىندە عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتاردىڭ عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋ دا وڭ جولعا قويىلعان. عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ بىرىگۋى جوباسى اياسىندا جاس عالىمدار ءبىلىم الىپ جاتىر.
وسى تۇرعىدا مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ جولداۋدا ەلىمىزدىڭ ءبىلىم-عىلىم سالاسىنا قوماقتى قارجى ءبولۋ كەرەك دەپ ءتيىستى ورىندارعا تاپسىرما بەرۋى عالىمدار قۇلشىنىسىن ارتتىرىپ, عىلىمنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرۋدە. عىلىم مەن بىلىمگە ەداۋىر كوڭىل بولىنەتىن بولسا, ءبىزدىڭ دامىعان ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسىلاتىنىمىز انىق. وسى ورايدا فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى قاتارىندا عىلىمعا دەن قويعان جاستاردىڭ ۇلەسى ايتارلىقتاي. ولاردىڭ الەۋمەتتىك احۋالى دا جاقسارعان. بۇگىنگى تاڭدا الەمدىك وركەنيەتتە ءوز ورنىن ويىپ العان ءال-فارابي بابامىزدىڭ ءىلىمىن ءارى قاراي زەرتتەپ, تانىپ-ءبىلۋ, ونى ۇلت مۇددەسىنە جاراتۋ – تاۋسىلماس رۋحاني ازىق, باعا جەتپەس قۇندىلىق. سونداي-اق ءبىز ۇلتتىق سانانى جاڭعىرتامىز جانە باسەكەگە قابىلەتتى ۇلت قالىپتاستىرامىز دەسەك, ۇلى ابايدىڭ شىعارمالارىن ودان ءارى ناسيحاتتاي بەرۋىمىز كەرەك.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي ەلىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋ بارىسىنا وراي ناقتى تۇجىرىمدارى انىق كورسەتىلگەن. بۇل تۇرعىدا العا قويىلعان ناقتى مىندەتتەردى اتاپ وتسەك, وندا كورسەتىلگەن جالپى قوعام مەن رەسپۋبليكاداعى دەموكراتيالىق ۇردىستەردىڭ كەڭەيە تۇسۋىنە, مەملەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارىن دامىتۋدا جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋدىڭ العىشارتتارى ايقىن كورسەتىلگەن. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ, الەۋمەتتىك جاعدايدى جاقسارتۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەرىنە ءۇڭىلىپ, باعدارلامالىق قۇجاتتاردا سىندارلى ساراپتاما جاساۋ نەگىزگى مىندەت رەتىندە تانىلدى.
مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ جولداۋدا ەكونوميكالىق ماسەلەلەرگە قاتىستى بىرقاتار جايتقا, اتاپ ايتقاندا ەكونوميكانىڭ شيكىزات وندىرۋشىدەن ءبىلىم ەكونوميكاسى جانە يننوۆاتسيا سالاسىنا وتۋگە وراي ۇسىنىستارىن قاداپ ايتتى. بۇل شارالار بىرتىندەپ جۇزەگە اسا باستادى. دەمەك ەلىمىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا ساپالى دەڭگەيىنە شىعارۋ ق.توقاەۆ ساياساتىنىڭ زاڭدى باعىتى جانە رەسپۋبليكامىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارى قول جەتكەن جەتىستىگىنىڭ ساياسي-الەۋمەتتىك رەفورماسىنىڭ ساباقتاستىعى سانالادى.
بيلىكتىڭ حالىقپەن ءتيىمدى ءارى تۇراقتى ديالوگتە بولۋى وتە ماڭىزدى. سول سەبەپتى ازاماتتىق قوعاممەن بەلسەندى ارالاسۋدى ارتتىرىپ, ءاردايىم بايلانىستى نىعايتۋ ماقساتىندا, قاراپايىم ادامدارمەن تىكەلەي قاتىناستا بولۋ مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ قاجەت. بۇل باعىتتا زاماناۋي تسيفرلىق كوممۋنيكاتسيانىڭ تيىمدىلىگىن پايدالانا وتىرىپ, ءوزارا ءىس-قيمىلدى ارتتىرۋدا اشىق الاڭدار قۇرۋ قاجەت. مەملەكەت تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەيتىن, جاڭادان قۇرىلعان ۇلتتىق كەڭەس قوعامدىق سەنىم ۇيىمىنا ۇلكەن ءۇمىت ارتادى. قوعامدىق سەنىم ارتقان روتاتسيالىق مەحانيزم ارقىلى ۇلتتىق كەڭەس مۇشەلەرىنە مەملەكەت باسشىلىعى جۇرتشىلىقتىڭ ءارتۇرلى سالاداعى وكىلدەرىنىڭ پىكىرلەرىنە قۇلاق اسىپ, كوزقاراستارىنا نازار اۋدارادى. سونداي-اق بۇل الاڭ جۇرتشىلىقتىڭ سان الۋان قوعامدىق پىكىرى مەن يننوۆاتسيالىق يدەيالارىنا نازار اۋدارىپ, قوعامنىڭ الدىنداعى ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە جول اشادى.
كۇنى كەشە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءداستۇرلى Digital Bridge-2022 حالىقارالىق تەحنولوگيالىق فورۋمىنا قاتىسىپ, ءىس-شارانىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە ساراپشىلاردىڭ بولجامى بويىنشا, ون جىلدان كەيىن əلەمدە ونىمدەر مەن قىزمەتتەردىڭ 70 پايىزى تسيفرلىق پلاتفورمالىق مودەلدەر نەگىزىندە قۇرىلاتىنىن مəلىمدەدى. مۇنداي جاعدايدا قازاقستان وزىنە ەۋرازيالىق كەڭىستىكتەگى ەڭ ءىرى تسيفرلىق حابتاردىڭ بىرىنە اينالۋ ستراتەگيالىق مىندەتىن قويدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە قازاقستان بۇۇ-نىڭ تسيفرلانعان مەملەكەتتەر رەيتينگىندە ۇزدىك وتىز ەلدىڭ قاتارىنا كىرەدى.
ەلىمىزدە پرەزيدەنت سايلاۋىنا وراي ساياسي باسەكە باستالدى. وسىعان وراي ساياسي پارتيالار وزدەرىنىڭ سەزدەرىن وتكىزۋگە ءازىر. مەملەكەت باسشىسى جاڭا ستراتەگياعا سəيكەس باستى مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى كەشەندى تۇردە قايتا جاڭعىرتۋعا كىرىسۋ قاجەت دەپ سانايتىنىن جەتكىزدى. بۇل قادام ازاماتتاردىڭ əل-اۋقاتىن ارتتىرۋ جəنە ەلدى وركەندەتۋ جولىنداعى ورتاق جۇمىستى جانداندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
پرەزيدەنت سايلاۋى وسىنداي كەزەڭگە سايكەس كەلىپ وتىر. وسى تۇرعىدا قانداي جاعداي بولسا دا مەملەكەت باسشىسى اتاپ كورسەتكەندەي, سايلاۋدى ادىلەتتى وتكىزۋ, حالىق مۇددەسىنە ساي كەلەتىندەي, قالىڭ بۇقارانىڭ تالاپ-تىلەگىمەن ساناسىپ, دەموكراتيانىڭ مىندەتتەرىن ساقتاي وتىرىپ ىلگەرى باسۋ ماڭىزدى.
ساياسات بەيىسباي,
فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ساراپشىسى