بيىلعى كۇز ەل تاريحىنداعى ەلەۋلى وقيعامەن ەستە قالماقشى. مەرزىمىنەن بۇرىن وتەتىن پرەزيدەنت سايلاۋى – مەملەكەت بولاشاعى سىنعا تۇسەتىن تاعدىرشەشتى ءسات. ۇلت زيالىلارى سايلاۋدا دۇرىس تاڭداۋ جاساۋ ارقىلى عانا مەملەكەتىمىزدىڭ الداعى باعدارىن ايقىنداپ, تابىستى كەلەشەككە قادام باسا الامىز دەگەن پىكىردە. ساياسي ناۋقان قارساڭىندا «توقاەۆتىڭ رەفورمالارى ءۇشىن» دەپ اتالعان جاڭا قوعامدىق قوزعالىس قۇرىلىپ, الماتىدا جالپىرەسپۋبليكالىق ۇيىمنىڭ العاشقى ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى.
قوعامدىق قوزعالىستى قۇرۋ جونىندەگى باستامانى بەلگىلى قوعام جانە ساياسي قايراتكەرلەر, عىلىمي جانە شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم مەن بيزنەس-قوعامداستىق وكىلدەرى, مادەنيەت جانە سپورت قايراتكەرلەرى, سونداي-اق قوعامدىق ۇيىمداردىڭ كوشباسشىلارى كوتەردى. ولاردىڭ قاتارىندا مەرەكە قۇلكەنوۆ, رايىمبەك باتالوۆ, اقبەرەن ەلگەزەك, سەرگەي پونومارەۆ, بەكنۇر قيسىقوۆ, داۋرەن قۋات, داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى, ءادىل احمەتوۆ, نازگۇل قارابالينا, مارات شيبۇتوۆ جانە تاعى باسقا دا زيالى قاۋىم وكىلدەرى بار.
جينالعاندار بىرلەستىك قۇرۋدىڭ باستى يدەياسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەفورمالارىن قوعامدىق قولداۋ مەن ولاردى ىسكە اسىرۋعا قاجەتتى جاعداي جاساۋدان تۋىنداعانىن ايتادى.
«جالپى, 2019 جىلى باستالعان پرەزيدەنت رەفورمالارى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىپ كەلەدى. قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن قوعامدى دەموكراتيالاندىرۋ مەن ليبەرالداندىرۋ پروتسەستەرى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. سوندىقتان ازاماتتىق قوعام وسى وزگەرىستەردىڭ بەل ورتاسىنان تابىلۋى قاجەت دەپ سانايمىز. ءبىزدىڭ قوزعالىس ۇگىت-ناسيحات ءۇشىن ەمەس, پروتسەستەرگە قاتىسۋ ءۇشىن قۇرىلعان. ءبىز قازىر رەفورمالاردى قولداپ, وسى ماڭىزدى كەزەڭدى سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋىمىز كەرەك», دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستان جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اقبەرەن ەلگەزەك.
قوزعالىستى قۇرۋشىلار پارتيالىق دودا الاڭىن ليبەرالداندىرىپ, مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ كادرلىق قۇرامىن جەتىلدىرۋ سەكىلدى ماڭىزدى ماقساتتارعا باعىتتالعان ساياسي جاڭعىرۋ – دەموكراتيالىق پروتسەستەردى جانداندىرىپ, ازاماتتىق قوعامدى دۇرىس ارناعا باستايدى دەپ ەسەپتەيدى.
«قازىر ەلىمىزدەگى ساياسي پارتيالار, سونداي-اق ساياسي پارتيا قۇرۋعا دايىن, تىركەلۋ ۇستىندەگى, سايلاۋ ناۋقاندارىنا قاتىسۋ جوسپارى بار بىرلەستىكتەر مەن جەكە تۇلعالار بوي كورسەتىپ جاتىر. پرەزيدەنت بۇگىندە بارلىق پارتيادان ءوزىن شەتتەدى. سوندىقتان رەفورمالاردى قولداۋعا ارنالعان قوعامدىق قوزعالىس قۇرۋ ءىسىن ءبىز رەفورمالارعا قاتىسۋ ءۇشىن نەعۇرلىم ءتيىمدى ءارى ىڭعايلى ۇيىم دەپ سانادىق. ءبىزدىڭ قاتارىمىزعا نيەت بىلدىرگەن بارلىق ازامات قوسىلا الادى. قازاقستانداعى وزگەرىستەردى جاقتايتىن ادامدار سانى باسىم بولادى دەپ سەنەمىز», دەدى باستاماشىل توپ وكىلدەرى.
قوزعالىس مۇشەلەرى ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ رەفورمالاردىڭ ويداعىداي ىسكە اسۋىنا مۇددەلى ەكەنىن, سەبەبى ونىڭ ءاربىر كەزەڭىن ىسكە اسىرعان سايىن قاراپايىم ەل ازاماتتارىنىڭ ءال-اۋقاتى مەن ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى كوتەرىلە تۇسەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«كۇنى كەشەگى جولداۋدا پرەزيدەنت وسكەلەڭ ۇرپاقتى قولداۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سيپاتتاعى بىرقاتار شارانى جاريالادى. اتاپ ايتقاندا, بالا تۋعاندا تولەنەتىن جاردەماقى مەرزىمىن ۇزارتۋ, ۇلتتىق قور تابىسىنىڭ ءبىر بولىگىن بارشا قازاقستاندىق بالالاردىڭ يگىلىگىنە جۇمساۋ, «سامۇرىق-قازىنا» تازا تابىسىنىڭ 7%-ىن «قازاقستان حالقى» قورىنا اۋدارۋ جانە ت.ب. بۇل – قانشاما جىلدان بەرى ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى ەندى عانا ناقتى سەزىنگەن كەلەشەك ۇرپاق يگىلىگىنە ارنالعان ينۆەستيتسيا. بۇل باستامانىڭ العاشىندا حالىق اراسىندا ءبىراز ابىگەر تۋدىرعانى بەلگىلى. حالىق قازىر وسى باستامالاردىڭ بارلىعىنىڭ ناقتى ىسكە اسقانىن قالايدى. سول سەبەپتى ءبىز وسىلاردى اياعىنا دەيىن جەتكىزۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنا مۇمكىندىك بەرىپ, جان-جاقتى قولداۋ كورسەتەتىن بولامىز», دەيدى حالىقارالىق فارماتسەۆتيكالىق وندىرۋشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ۆياچەسلاۆ لوكشين.
كاسىپكەرلەر اتىنان ءسوز العان رايىمبەك باتالوۆ, ءدال قازىرگى ۋاقىتتا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تىڭ رەفورمالارىن قولداۋ ەل بولاشاعى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىن اتادى. «ول ءۇشىن ءبىزدىڭ كاسىبىمىزدىڭ, قىزمەت ەتەتىن سالامىزدىڭ سان الۋاندىعىنا قاراماستان, ءبىر يدەيا مەن باستامانىڭ توڭىرەگىندە بىرىگۋىمىز كەرەك», دەگەن پىكىرىمەن ءسوزىن تولىقتىردى كاسىپكەر.
«قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنتتى ءبىر عانا مەرزىمگە سايلاۋ تۋرالى جاڭا ۇسىنىسىن جۇرتقا جاريا ەتتى. بۇل بولاشاقتا بيلىكتى مەنشىكتەپ الۋدىڭ كەز كەلگەن ارەكەتىنىڭ الدىن الادى. دەپۋتاتتاردىڭ پرەزيدەنتتى جەتىجىلدىق ءبىر مەرزىمگە سايلاۋ جانە ەلورداعا استانا اتاۋىن قايتارۋ جونىندەگى باستاماسى – ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىنداعى وتە قاجەت ءارى دۇرىس قادام. بۇل جەردە رەفەرەندۋم وتكىزىپ جاتۋدىڭ قاجەتى جوق. ونسىز دا ءبارى تۇسىنىكتى», دەيدى باسقوسۋدا ءسوز العان «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى مەرەكە قۇلكەنوۆ.
– رەفورمانىڭ جولى ەشقاشان جەڭىل بولعان ەمەس. ءبىزدى الدىمىزدا ءالى تالاي قيىندىق كۇتىپ تۇر. ال ونى ءبىز بىرىكسەك قانا جەڭەمىز. ءبىزدىڭ كۇشىمىز – بىرلىكتە, ادىلەتكە سەنۋدە. ءبىز تۇلعانىڭ اينالاسىنا شوعىرلانۋعا ۇندەپ وتىرعان جوقپىز. قايتا يدەيانىڭ اينالاسىنا توپتاسۋعا شاقىرامىز. ەلىمىزدى ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان رەفورمالاۋ – ادىلەتتى قازاقستانعا جەتكىزەتىن جول, – دەپ پىكىر ءبىلدىردى ساياساتتانۋشى مارات شيبۇتوۆ.
قوزعالىستى ۇيىمداستىرۋشىلار, ەلىمىز سىناققا تولى كەزەڭدى باسىنان وتكەرىپ وتىرعانىن, ەشكىمنىڭ ەسكى جۇيە بويىنشا ءومىر سۇرگىسى كەلمەيتىنىن, وڭدى ءارى تۇبەگەيلى وزگەرىس قانا حالىقتى جارقىن كەلەشەككە جەتەلەيتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. جيىن سوڭىندا قوعامدىق قوزعالىستىڭ باستاماشى وكىلدەرى ۇندەۋ جولدادى.
الماتى