«جان ەدىم مەن دە سەرتشىل دالادا وسكەن, سەن داعى قارامادىڭ جولدى كەستىڭ...» دەپ اقىن كاكىمبەك سالىقوۆ ءوزىنىڭ اتاقتى «جەزكيىك» ولەڭىندە ايتقانداي كيىك, ەلىك دەگەن جانۋارلار جولاۋشىنىڭ الدىنان كەسە كولدەنەڭ ءوتىپ, جولىن كەسۋگە قۇشتار. ءتىپتى جولاۋشىنى الىستا, كوز ۇشىندا كورسە دە شاۋىپ كەلىپ, جولىن كەسۋگە تىرىسادى.
قازىر كيىكتەر سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا دا كوبەيگەن. ولاردى اتىپ, ەتىن جەپ, ءمۇيىزىن ساتقاننان ايىپپۇلدىڭ شىعىنى الدەقايدا كوپ بولاتىنىن كورگەن مەرگەندەر قازىر كيىكتەرگە مىلتىق كەزەنۋگە باتا المايدى. ال تەز كوبەيەتىن بۇل جانۋارلار جولدىڭ ۇستىنە شىعىپ كەتىپ, جولاۋشىنىڭ جولىن كەسۋى كوبەيىپ بارادى. كيىكتەر ۇلكەن, اسفالتتى جولداردا عانا ەمەس اۋىل اراسىنداعى قارا جولداردىڭ ۇستىندە دە جولدى كەسۋگە تىرىسادى. اسىرەسە قاس قارايعان ساتتەردە ولاردىڭ جولدىڭ جيەگىنەن شىعا كەلۋى كوبەيىپ بارادى. جۋىردا ءوزىمىز دە ءدال وسىنداي جاعدايعا دۋشار بولدىق. ايتەۋىر جىلدامدىقتىڭ قاتتى بولماعاندىعىنىڭ ارقاسىندا تەجەگىشتى باسىپ ۇلگەرىپ, كولىگىمىزگە زاقىم كەلتىرمەي جانۋاردى امان جىبەردىك.
جاقىندا اققايىڭ اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ەكى بىردەي اۆتوكولىك ەلىككە سوعىلىپ, زاقىمدالدى. جانۋار مەرت بولدى, ال كولىككە اجەپتاۋىر زاقىم كەلدى. وقيعا تۇنگى ساعات ون شاماسىندا نۇر-سۇلتان – پەتروپاۆل اۆتوجولىنىڭ 455-شاقىرىمىندا بولعان. وسى جەردەگى استراحانكا اۋىلىنىڭ ماڭىندا كەلە جاتقان Hyundai Tucson اۆتوكولىگىنىڭ الدىن كەنەتتەن ەلىك كەسىپ وتپەك بولعاندا جۇرگىزۋشى كولىكتى تەجەپ ۇلگەرە الماي, وعان قاتتى سوعىلعان. سوققىنىڭ قاتتىلىعى سونداي ەلىك قارسى باعىتقا ۇشىپ كەتىپ, Audi-100 ماركىلى اۆتوكولىگىنە سوعىلعان. ەلىك مەرت بولدى. ەشكىم زارداپ شەككەن جوق, الايدا اۆتوكولىكتەرگە ايتارلىقتاي مەحانيكالىق زاقىم كەلتىرىلدى.
ءدال وسى تراسسانىڭ بويىندا بۇدان بۇرىن داتس وسىنداي وقيعالار بولعان ەدى. وقيعا بار بولعانى ءبىر شاقىرىمداي عانا الىستا تىركەلگەن. ەكى وقيعانىڭ بولعان جەرى دە ءبىر ۋچاسكەگە جاتادى, دەمەك وسى جەردە قاس قارايا ەلىك كوپتەپ ورەدى دەگەن ءسوز. ول جولى ەلىك پەتروپاۆلدان شىققان استانا تۇرعىنىنىڭ Jac J7 اۆتوكولىگىنە سوعىلىپ مەرت بولعان. بۇل جولى دا كولىككە مەحانيكالىق زاقىم كەلتىرىلدى, جۇرگىزۋشىنىڭ ءوزى زارداپ شەككەن جوق.
«اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىنە ورمان جاقىن ورنالاسقان جولدىڭ ۋچاسكەلەرىندە اسا ساق بولۋدى سۇرايمىز. سونداي-اق جول بەلگىسىنە نازار اۋدارىپ, مال ايداپ وتەتىن جانە تاعى باسقا جانۋارلار جايىلاتىن جەرلەردە جىلدامدىقتى ازايتۋ كەرەك. ءبىز ونداي ۋچاسكەلەرگە ارناۋلى ماكەتتەر دە ورنالاستىردىق», دەيدى پد جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا پولكوۆنيگى ايدىن بايماتوۆ.
جۇرگىزۋشىلەردىڭ نازارىن اۋدارىپ, جول قاۋپى تۋرالى ەسكەرتۋ ءۇشىن قازىر پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى جانۋارلاردىڭ 27 ماكەتىن قولدانۋدا ەكەن. مۇندايدى كەيبىر جۇرگىزۋشىلەر جول بويىن اسەمدەۋ ءۇشىن قويىلعان دەپ كوڭىل اۋدارمايدى. شىن مانىندە بۇل – قاۋىپتى ەسكەرتۋ.
سونىمەن بىرگە قاۋىپتەن ساقتانۋدى كوزدەپ ءتارتىپ ساقشىلارى 18 جەرگە پوليتسيا كولىگىنىڭ ماكەتتەرىن دە ورناتىپتى. «بۇل جۇرگىزۋشىنى قورقىتۋ ءۇشىن ەمەس, قاۋىپتەن ساقتاندىرۋ ءۇشىن جاساعان بەلگىلەرىمىز. ەسكەرتۋدى ەسكە تۇتقان جۇرگىزۋشى وپىق جەمەيدى», دەيدى پولكوۆنيك.
بۇدان باسقا ءۋاليحانوۆ, اققايىڭ مەن ايىرتاۋ اۋداندارىنداعى ەلدى مەكەن اۋماعىندا جولدان وتپەك بولعان بالالاردىڭ 5 ماكەتى ورنالاستىرىلىپتى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بۇل ءتاسىل جۇرگىزۋشىلەردىڭ نازارىن اۋدارتىپ, قاۋىپتى ۋچاسكەلەردە جىلدامدىقتى ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن سەنىمدى قۇرال بولار ما ەكەن دەگەن ۇمىتتە كورىنەدى.
جۋىردا «قاۋىپسىز جول» رەسپۋبليكالىق ايلىعى شەڭبەرىندە وبلىستىڭ اكىمشىلىك پوليتسەيلەرى 800 شاقىرىم جولدى قامتىعان اۆتوموبيل جولدارى مەن جول-كوشە جەلىسىنە 397 تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, ءجۇرىس قاۋىپسىزدىگىنە تەرىس اسەر ەتەتىن 294 اقاۋدى انىقتادى. انىقتالعان كەمشىلىكتەردى جويۋ تۋرالى 212 ۇيعارىم شىعارىلدى, ولار بويىنشا جولدى كۇتىپ ۇستاۋعا جاۋاپتى 21 لاۋازىمدى تۇلعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
وسى ءىس-شارانىڭ اياسىندا پەتروپاۆل قالاسىنىڭ ىشىندە پاترۋلدىك پوليتسيا باتالونىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اباي كوشەسىنىڭ بويىندا 30 جاستاعى قالا تۇرعىنى جۇرگىزىپ كەلە جاتقان Lada-2170 اۆتوكولىگىن تەكسەرگەندە سالونداعى ءتورت ادامنان دا الكوگولدىڭ ءيىسى بۇرقىراپ تۇرعان. ونىڭ ىشىندە جۇرگىزۋشىنىڭ ءوزى دە بار. مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ جۇرگىزۋشىنىڭ ءوز تانىستارىن ولاردىڭ جانە ءوزىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قاتەرگە تىگە وتىرا تاسىمالداعانىن راستادى. قازىرگى ۋاقىتتا جۇرگىزۋشى اكىمشىلىك قاماققا الىنىپ, وعان 7 جىلعا دەيىن رۋلگە وتىرۋعا تىيىم سالىندى. پوليتسەيلەر قانشا ەسكەرتىپ وتىرسا دا وسىنداي قاتەرلەرگە دە جول بەرىلەدى.
بايقاپ تۇرساق جۇرگىزۋشىلەرگە ەسكەرتۋ, قاۋىپتى ءبىلدىرۋ از ەمەس, بىراق سونى جۇرگىزۋشىلەر قاپەرىنە الىپ وتىرسا – جول اپاتى دا ازايعان بولار ەدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى