مەكتەپ تاۋارلارىن تاڭداعاندا...

ءيا, وبلىستىق سانيتاريا­لىق-ەپيدەميولوگيالىق باقى­لاۋ دە­پارتامەنتى اي سايىن نورما­تيۆ­تىك­قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ تالاپتا­رى­نا سايكەس كەلمەيتىن بالالار كيىمى­نىڭ قاۋىپسىزدىگىنە مونيتورينگ جۇرگىزەدى. اعىمداعى جىلدىڭ 7 ايى بويىنشا وبلىستا بالالار كيىمىنىڭ 53 ۇلگىسى زەرتتەلدى, ونىڭ 79 پايىزى تەحنيكالىق رەگ­لامەنتتەردىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيدى. سايكەس كەلمەيتىن ءونىمدى ءوندىرۋشى ەلدەر اراسىندا وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ۇلەسىنە – 5 پايىز, ەاەو ەلدەرىنەن – 17 پايىز, باسقا ەلدەردەن اكەلىنەتىن تاۋار 79 پا­يىزدى قۇرايدى.

دەپارتامەنتتىڭ اقپاراتىنا سۇيەنسەك, مونيتورينگ بارىسىندا زاڭ بۇزۋشىلىقتىڭ 98 پايىزى تاڭبالاۋ تالاپتارىنىڭ دۇرىس بولماۋىنان تۋاتىنىن كورسەتەدى. ماسەلەن, كوبىنە دايىنداۋشى­نىڭ اتاۋى مەن ورنالاسقان جەرى, دايىندالعان كۇنى, شيكىزات قۇرا­مى تۋرالى اقپارات بولمايدى. سون­داي-اق نارىق اينالىمىنىڭ بىرىڭ­عاي بەلگىسى (ەاس بەلگىسى), مەم­لەكەتتىك تىلدەگى اقپاراتتىڭ كورسە­تىلمەۋى سەبەپ.

بالالار كيىمىنە قويىلاتىن بارلىق قاجەتتى تالاپ «بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان ءونىم­نىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى» كەدەن وداعىنىڭ تەحنيكالىق رەگ­لا­مەنتىمەن (كو تر 007/2011) رەت­تەلەدى. سوعان سايكەس كيىمدەر حيميا­لىق, بيولوگيالىق قاۋىپسىز­دىكتى قامتاماسىز ەتەتىندەي ەتىپ دا­يىندالۋى ءتيىس. كيىمگە ارنال­عان ماتەريالدار بوياۋىنىڭ ورنىق­تىلىعىنا قويىلاتىن تالاپتارعا سايكەس كەلۋى مىندەتتى.

جالپى, مەكتەپ كيىمىن ساتىپ الار ساتتە ەڭ الدىمەن تاڭبا­لاۋ­دى وقىپ شىعىڭىز. ەگەر ول سە­نىمدى, انىق, وڭاي وقىلاتىن بول­سا, سونداي-اق مەملەكەتتىك جانە ورىس تىلدەرىندە جازىلسا پايدالانۋعا بولادى. مۇنداعى ماڭىزدى جايت, الدىمەن ءونىم دا­يىندالعان ەلدىڭ اتاۋى. سونى­مەن قاتار دايىنداۋشىنىڭ, ديستري­بيۋتوردىڭ اتاۋى جانە ورنالاس­قان جەرى, بۇيىمنىڭ اتاۋى, ەاس بەلگىسى, ماتەريالداعى تابيعي جانە حيميالىق شيكىزاتتىڭ ءتۇرى مەن سال­ماقتىق ۇلەسى, ءجۇننىڭ ءتۇرى, بۇ­يىمنىڭ ولشەمى جازىلۋعا ءتيىس. كيىمنىڭ جاسالعان ماتەريالىنا دا نازار اۋدارىڭىز.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, با­لالار كيىمىنە ونىڭ تەحنيكا­لىق رەگلامەنتتەر تالاپتارىنا سايكەستىگىن راستايتىن قۇجاتتاردى ساتۋشىدان تالاپ ەتۋگە قۇقىعىڭىز بار. بولماعان جاعدايدا, تاۋاردى ساتىپ الۋدان اۋلاق بولىڭىز.

مۇنى ءبىر دەڭىز, ەكىنشىدەن ومىرتقانىڭ فيزيولوگيالىق دا­­مۋىنداعى ەڭ ماڭىزدى كەزەڭ – مەكتەپ جىلدارى ەكەنى كوبىنە ءمالىم. وسىنى ۇمىتپاعانىڭىز ءجون. ەگەر وقۋشى دۇرىس وتىرماۋدى ادەتكە اينالدىرسا, بۇل ۇلكەن قاتەرگە اكەلۋى مۇمكىن. ياكي بالاڭىزدى بۇل ادەتتەن ارىلتۋ وڭاي بولمايدى. سوندىقتان ونىڭ العاشقى كۇندەردەن باستاپ دۇرىس وتىرعانىنا كوز جەتكىزىڭىز.

وبلىستىق سانيتاريالىق-ەپي­دەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپار­تامەنتى اتا-انالاردىڭ باستى مىندەتى – وقۋ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ءۇشىن ۇيدە قولايلى جاع­داي جاساۋ ەكەنىن ايتادى. ماسەلەن, كوپتەگەن اتا-انا بالالارى العاش رەت مەكتەپكە بارعاندا جاڭا جيھاز الىپ جاتادى. مۇندا بالانى پارتاعا ىڭعايلى وتىرعىزۋ ءۇشىن ولشەمدەرىن وزگەرتۋگە بولاتىن ۇستەل, ورىندىق ساتىپ ال­عان ءتيىمدى. نەگە دەسەڭىز, ونى بالاڭىزدىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە ساي وزگەرتۋگە بولادى. سونداي-اق جارىقتىڭ دەڭگەيى جەتكىلىكسىز بولسا, بالا ۇستەلگە تومەن ەڭكەيۋگە ءماجبۇر بولاتىنىن ەستە ۇستاعان ءجون. بۇعان جول بەرمەۋ ءۇشىن جارىق مولشەرى جەتكىلىكتى ۇستەل شامىمەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك.

زاڭعا سايكەس, بالالار جانە وقۋشىلار جيھازى كەدەن ودا­عىنىڭ «جيھاز ونىمدەرىنىڭ قاۋىپ­سىزدىگى تۋرالى» 025/2012 تەحنيكالىق رەگلامەنتىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس بولۋعا ءتيىس. قويىلار تالاپ – قاۋىپسىزدىك پەن ىڭعايلىلىق. ونىڭ بالانىڭ جاراقاتتانۋى مۇمكىن ۇشكىر بۇ­رىشتارى, وتكىر شىعىڭقى بولىك­تەرى بولماۋى كەرەك. بەكىتۋ ەلە­مەنتتەرى سەنىمدى جانە ساپالى بولسا يگى. بالاڭىزدىڭ دەنساۋلىعىن الدىمەن ءوزىڭىز ويلاماساڭىز, كە­يىن ءبارى كەش بولۋى مۇمكىن.

جەتىسۋ وبلىسى