• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 31 تامىز, 2022

سابىرحاننىڭ سىرلى الەمى

320 رەت
كورسەتىلدى

سابىرحان اسانوۆ ەسىمى بىزگە مۇقاعالي ماقاتاەۆ ارقىلى تانىس-تىن. «سابىرحانعا» اتتى ارناۋ جىرىندا: قىزىلقۇمدا ءىزىمىز قالار ما ەكەن, ىزدەگەن جان بىزدەردى تابار ما ەكەن؟ اداسارمىز, اداسساق, قاراماي-اق, كەل ەكەۋمىز كەزەيىك جالاڭ اياق», – دەۋشى ەدى اقىن. قىزىلقۇم – ءامۋداريا مەن سىرداريانىڭ ارالىعىنداعى جۋسان, سەكسەۋىل, قۇمقياق ارالاس وسەتىن قۇمدى القاپ, سورتاڭ ءشول دالا. سابىرحان اسانوۆتىڭ تۋعان جەرى دە وسى ماڭدا, وسى وڭىرگە جاقىن.

سوندىقتان با ەكەن, اقىن مىنەزى بەيعام شولدەي تۇنىق, سابىرلى, سىرلى. سابىرحان اسانوۆ جىرلارىنىڭ سىرشىلدىعى, جان دۇنيەسىنىڭ نازىك يىرىمدەرى وقىرماندى ساعىنىشقا, تۇيمەدەي قۇبىلىستى ەسكەرۋگە, ەلەۋگە ۇندەيدى.

كيىپ كەتىپ جاتپاسا دا وي كولدەنەڭ,

الىگە دەيىن ايىرا الماي مەن كەلەم!

اقشا بۇلتتار مەنىڭ اپپاق جانىم با,

اق بۇلتتاردىڭ جانىمىن با الدە مەن.

نەمەسە,

اقشا بۇلت الاتاۋعا جال بوپ تۇردى,

قىزدىردى كۇن سۇيگىشتەپ جالپاق قىردى.

بيىكتە جۇرگەن قىران كولەڭكەسى,

بولمادى ءبىر باسىما قالپاق قۇرلى.

بەينەلى ولەڭدەر تابيعات قۇبىلىستارىمەن تۇتاسىپ, جەر انانىڭ توسىمەن بىرگە ءوربيتىن سەكىلدى. «سىنىپ تۇسسە ءبىر بۇتا, قابىرعاما قا­رايمىن» دەگەندەي, اقىن جانى تابيعاتتاعى مولدىرلىككە, تۇيمەداق گ ۇلى شاشىنداي ۇلبى­رەك سەزىمگە اينالىپ كەتكەندەي سەزىلەدى. اقىننىڭ كوپ ولەڭى ماحاببات, جاستىق ءومىردى ساعىنۋ, جاس ادام بويىنداعى تۇمالىقتى ساعىنۋعا قۇرىلعان.

جازىعىم نە,

ءوزىڭدى سۇيگەنىم بە,

سۇيگەنىم بە, وتىڭا كۇيگەنىم بە.

جۇرەگىڭنىڭ جۇرت ۇقپاس سىرىن ۇعىپ,

ەشكىمگە ايتپاي,

ىشىمە تۇيگەنىم بە.

جازىعىم نە,

بالقىپ ءتىل قاتقانىڭدا,

اش بەلىڭنەن اقىرىن تارتقانىم با,

قۇلاپ كەتەر سەكىلدى كورىنگەن سوڭ,

اق بىلەكتى موينىما ارتقانىڭدا.

ولەڭدەگى كەمەرىنەن تاسىعان سەزىم كولى كىسىگە سان ءتۇرلى كۇي كەشتىرىپ, بەلگىسىز الەمگە شاقىرادى. قىر ارتىندا قالعان قيقۋلى كوكتەمدى, ماساتىداي تۇرلەنگەن بالالىقتاعى اسۋدى, اي جارىعىمەن ساۋلەلەنگەن تالدىرماش بويجەتكەننىڭ بۇلدىراعان بەينەسىن ويعا ورالتادى.

سابىرحان اسانوۆتىڭ العاشقى تۇساۋىن كەسىپ, ارقاسىنان قاققان اڭىزعا اينالعان ءابىلدا تاجىباەۆ ەدى. حالىق جازۋشىسى العىسوز جازىپ, العاش رەت جاس اقىننىڭ ولەڭدەرىن باسىلىم بەتىنە ۇسىنادى. ء«وزى دە نازىك, ءسوزى دە نازىك جاس جىگىت ماعان ءبىر توپ ولەڭىن اكەلدى. مەن سولاردى وقىپ وتىرىپ, كوپ جەرىندە سەلت ەتكەندەي, سەزىم تاپقانداي قۋانىپ وتىردىم. «و, دالا, دالا, سەنىڭ كەڭدىگىڭدى, ەرجەتىپ تەنتەك بالاڭ ەندى ءبىلدى. كوك سالسام, قۋانعاننان كەۋدەم مەنىڭ تۇندىكتەي جەلپىلدەيدى جەلدى كۇنگى...» – دەپتى جاس اقىن. بۇل تامىلجىعان سەزىم كۇي. مۇنىڭ اۆتورى – قازاقتىڭ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى سابىرحان اسانوۆ ەكەن». ءيا, ەرتە كەزدەن-اق اعالاردىڭ القاۋىنا ىلىككەن اقىننىڭ دۇنيەنى تەك ءوز راكۋرسىمەن كورەتىن, ولەڭنەن باسقانى بار دەپ بىلمەيتىن بۇلاڭ, ەركە شاعىنا تاعى ءبىر ەستەلىك ارقىلى كۋا بولامىز. زامانداسى جايلى جازعان تۇمانباي مولداعاليەۆ اسانوۆتىڭ البىرت كوڭىلىنەن, اساۋ كەزەڭىنەن جالت ەتكەن قىزىقتى ەستەلىگىمەن بولىسەدى. «سابىرحان ءوز ولەڭدەرىنە ءسات ساپاردى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ وزىنەن العىسى كەلىپتى. «جۇرت ءابىلدانى, جۇباندى, سىربايدى اينالدىرىپ ءجۇر. ءتىپتى ءسابيت مۇقانوۆتى دا جيىپ قويىپ اۋە­زوۆتىڭ وزىنە تەلەفون سوقتىم», – دەيدى سابىرحان جاستىق شاعىن ەسكە الىپ. بىراق مۇحاڭ: «جىگىتىم, الدىمەن مادەنيەتتى بولۋدى ۇيرەن», – دەپ سوگىپ تاستادى. كوزىم بوتا­لاپ, شەكەم شىڭىلداپ ۇيگە قايتتىم». ءبىر قا­راساڭىز, كۇلكى شاقىرارلىق. بىراق وسى وقيعادان سابىرحان اسانوۆتىڭ ءمولدىر جانىن, اقىندىق الاساپىران سەزىمدەرىن, بيىككە قۇمارتقان اسقاق تۇرپاتىن كورەمىز.

بىردە جاز بوپ

ءۇي ءىشىن تۇرام ورتەپ,

بىردە قىس بوپ

قاھاردى قۇرام ەرتە.

بىردە ك ۇلىپ,

بىرەسە كۇيىپ تۇرسام,

نە بولدى دەپ سەبەبىن سۇراما, ەركەم.

ۇرىنارعا بىرەسە قارا تاپپاي,

جاس ۇيىرەم كوزىڭە قاراقاتتاي.

بىرەسە وتكىر پىشاق بوپ اق جانىڭدى,

اياماستان بەرەمىن جاراقاتتاي.

سابىرحان اسانوۆ كەڭىستىگى – تۇمسا, اياۋ­لى, كىرسىز جۇرەكتەن جارالعان كەڭىستىك. ول نە نارسەنى دە اپپاق كوزىلدىرىگىمەن تانىپ بايقايدى. كوزىلدىرىككە شىبىننىڭ قاناتىنداي توزاڭ قوندىرۋدى قالامايدى. مۇنداي اقىننان تۋعان ولەڭدەر دە ادام جانىن جاڭبىرمەن جۋعان سەبەتتەي جارىق ەتەتىنى بار.

سوڭعى جاڭالىقتار