ول سۋرەت سالۋدى بەسىنشى سىنىپتان باستاعان ەكەن. ارينە, تالانتقا تالاس جۇرمەيتىنى شىندىق. العاشىندا بالاڭ قيالمەن ءارتۇرلى دۇنيەلەردى اق قاعازعا شيمايلاي باستاعان ونىڭ ونەرگە دەگەن اڭسارى مەن ىنتاسى بارعان سايىن ايقىندالا باستايدى. ونىڭ اتى – حاميت فايزۋللين. ءتىپتى ول وزىنەن ۇلكەن سىنىپتا وقيتىندارمەن جارىسىپ سۋرەت سالىپ, ولارمەن باسەكەگە تۇسەدى. ونەرگە شىن پەيىلىمەن بەرىلگەن ادامدا عانا مۇنداي رياسىز وي, قابىلەت بولاتىنى ءسوزسىز.
ونىڭ قولىندا ۇنەمى اق پاراقتى بلوكنوت پەن قارىنداش جۇرەتىن. بىردە وعان سىنىپ جەتەكشىسى روزا مۇحاممەدقىزى «سۋرەتتى كوشىرىپ سالا بەرمە, ءوز بەتىڭشە ەركىن سۋرەتتەر سال» دەگەن اقىل-كەڭەس ايتادى. سودان سوڭ ەركىن ويلاۋعا, تابيعاتتى ارالاپ, ونىڭ سىرى مەن سيقىرىن اق قاعاز بەتىنە, مايلى بوياۋمەن سالۋعا تالپىنىس جاسايدى. وسىنداي ىزدەنىس پەن قۇشتارلىق ونىڭ ەسىمىن ەلگە تانىتتى. كەشەگى بالا سۋرەتشى بۇگىن ەلىنىڭ سۋرەت ونەرى سالاسىنا ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرگە اينالدى.
«الدىما قويعان باستى ارمان , ماقساتىم – ءابىلحان قاستەەۆ سياقتى سۋرەتشى بولۋ ەدى. ول كىسىنىڭ سالعان پەيزاجدىق سۋرەتى مەنىڭ ناعاشى اپايىمنىڭ ۇيىندە ءىلۋلى تۇراتىن». انە, سول ءىلۋلى تۇرعان قاستەەۆتىڭ سالعان سۋرەتى ونىڭ بالا ارمانىن ۇشتاپ, قياڭدارعا, ءتىپتى ونەر كوكجيەگىنە سامعاتتى. ءابىلحانداي ارداقتى سۋرەتشىنى وزىنە ۇستاز ساناعان حاميت ءفايزۋلليننىڭ قىلقالامى دا ناشار تۋىندىلار سالعان ەمەس.
مامىر ايىنىڭ ورتا شەنىندە ونىڭ وتباسى جوڭعار الاتاۋىنىڭ ەتەگىندەگى بۇرحان, مانجۋ, جيرەن ايعىر, تەكشە سياقتى جايلاۋلارىنىڭ بىرىنە قونىستاناتىن. وسى كەزدە اۋىل ايەلدەرىنىڭ جۇمىستان تىس كەزدەگى ءۇي تىرشىلىگىنە بايلانىستى قوسىمشا تاعى ءبىر ابىگەرلىگى باستالاتىن. ول كيىز باسۋ جۇمىسى ەدى. اپالارى كيىز باسقاندا اينالسوقتاپ قاسىنان شىقپايتىن بالا سۋرەتشى قازاق ومىرىندەگى كەي قۇبىلىستارعا, تۇرمىستىق زاتتارداعى بوياۋلارعا قىزىعىپ, ونى ۇلكەندەردەن سۇراپ, ءجونىن بىلۋدەن جالىقپايتىن. كيىز باسۋعا ارنالعان ءتۇرلى-ءتۇستى ءجۇن ۇيىندىلەرى قىزىل, جاسىل, كۇلگىن, كوك تۇستەرمەن قاتار جاسىل, سارى, القىزىل تۇستەرگە بويالاتىن. سول كوز تارتار بوياۋلاردى كورگەندە ونىڭ كوزى جايناپ, قۋانعاننان قول شاپالاقتاپ, ءتىپتى ەسى شىعا ايقايلايتىن. سوسىن ءوز جۇمىسىمەن ابىگەر بولىپ جۇرگەن اپاسىنان: «اپا, مىنا جۇندەردى قايدان الدىڭ, مىنا بوياۋلار قويدىڭ ۇستىندە نەگە جوق؟» دەگەن سۇراق قوياتىن. اپاسى بوياۋدىڭ قالادان كەلەتىنىن, اق جۇندەردى ونىمەن بويايتىنىن ايتىپ, تۇسىندىرەتىن.
ەسەيە كەلە ول سۋرەتشى بولىپ قالىپتاسقان كەزدە وسى تۇستەردىڭ قانىقتىعى مەن تازالىعى ونىڭ پاليتراسىنان ويىپ ورىن الدى. بوياۋلار تازالىعى ونەردەگى ومىرلىك ۇستانىمى بولدى.
سۋرەتشى حاميت فايزۋللين بوياۋ تۇستەرىمەن قاتار ونىڭ ءمان-ماعىناسىن تەرەڭ تۇسىنۋگە تىرىستى. قانداي ءتۇستى قاي كەزدە پايدالانۋ كەرەكتىگىن انىق بىلەتىن قىلقالام شەبەرىنە اينالدى. ءاربىر ءتۇس بەلگىلى ءبىر ماعىناعا يە ەكەنىن دە ول ءوزىنىڭ سالعان تۋىندىلارىمەن دالەلدەپ بەرە الدى. سوسىن ول بوياۋلار سىرى دەگەن ۇعىمنىڭ اياسىندا «قىزىلقيا. ۇرپاق جالعاسى», «شاپقىنشىلىق», ء«ومىر تىنىسى», «جارىق پەن قاراڭعى», «يتشىلەگەن ءومىر», «دۇنيە جالعان» دەپ اتالاتىن بىرنەشە كارتينا جازدى.
ونىڭ ۇستازى – تابيعات. سول ءۇشىن دە ول كوپتەگەن كارتيناسىن تابيعاتتان الدى, جۇرتقا ۇسىندى. سوڭعى كەزدە ول تۇبەگەيلى پەيزاج جانرىندا قىلقالامىن سىلتەپ ءجۇر. ناتيجەسى جامان ەمەس. 2021 جىلى ۋكراينا مەملەكەتىندە وتكەن الەمنىڭ ۇزدىك پەيزاجيست سۋرەتشىلەرىنىڭ حالىقارالىق كورمەسىندە لاۋرەات اتانىپ, ديپلوم مەن التىن سەرتيفيكات جانە ەستەلىك مەدالعا يە بولدى. زەرتتەپ كورسەك, سۋرەتشىلەر ءۇشىن مۇنداي سىيلىق 5 جىلدا ءبىر رەت قانا بەرىلەدى ەكەن.
ءسوز اراسىندا وعان «سۋرەتتەرىڭىزدى ساتاسىز با؟ كىمدەر الادى؟» دەگەن سۇراق قويدىق. ول: «سۋرەتتەرى ساتىلماعان سۋرەتشى بەيشارا دەيدى ەكەن. پوستيمپرەسسيونيست سۋرەتشى ۆان گوگتىڭ تىرىسىندە ءبىر عانا سۋرەتى ساتىلعان ەكەن. ال قازىر ول سۋرەتشىنىڭ جۇمىستارى جۇزدەگەن ميلليون دوللار تۇرادى. بۇل قاتارعا تاعى ون شاقتى سۋرەتشىنى قوسۋعا بولادى. اش-جالاڭاش جۇرسە دە, ونەرىن تاستاماعاندار. مەن دە سالعان سۋرەتتەرىمدى ساتامىن. بىرەۋلەرى نەگە ارزان ساتاسىڭ دەسە, ەكىنشى بىرەۋى تىم قىمبات دەيدى. كەيبىرەۋلەرى وي نەڭ كەتتى, ءبىر جۇمىسىڭدى بەرە سالمايسىڭ با, بىلاي-بىلاي سۇيكەي سالاسىڭ عوي دەيدى شىركىندەر. ونىڭ ارتىندا قانشا ەڭبەك, قانشا جول ءجۇرۋ, ماتەريالدىق شىعىندار تۇرعانىندا ءبىزدىڭ باۋىرلاردىڭ شارۋاسى جوق. تۋعان كۇندەردە, ۇيلەنۋ تويلارىندا سىيلاپ تا ءجۇرمىن. كارتينالارىمدى كوبىنەسە وركەنيەتى, مادەنيەتى دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ازاماتتارى, كوللەكتسيونەرلەرى الادى», دەدى. شىنىندا, بۇل ەڭبەكتى ساتۋ ەمەس, ەڭبەكتى باعالاۋ بولماق. ەۋروپادا كەز كەلگەن ۇيدە جوق دەگەندە 6-7 كارتينا ءىلۋلى تۇرادى. ولار سول كارتينالاردان رۋحاني ءلاززات الادى. ەستەتيكالىق, تالعامپازدىق مادەنيەتىن كوتەرەدى.
حاميت ءفايزۋلليننىڭ كەرەمەت ءبىر تۋىندىسى جەلتوقسان وقيعاسىنا ارنالعان. بۇل سۋرەتتە جان, ۇلتتىڭ ءدىلى, دالا مىنەزى, ءتىپتى مەيىرىم مەنمۇندالاپ تۇر. قايتا-قايتا قاراي بەرۋدەن كوز جالىعار ەمەس. 2006 جىلى جەلتوقسان وقيعاسىنا 20 جىل تولۋ قارساڭىندا, قازا بولعان بوزداقتارعا ءبىر كارتينا ارناۋ ونىڭ ويىندا بولدى. سول سەبەپتى ول جەلتوقسان الاڭىن اينالىپ, رۋح الاڭىن ويمەن كەزدى. وسى كارتيناسىن قالاي سالعانى تۋرالى ول: «1986 جىلى ءبىز اۋىلدا ەدىك. كوزىمە بىردەن «اق ءۇي» ءتۇستى. سول كەزدەگى «كومپارتيانىڭ ورتالىق كوميتەتى» ورنالاسقان عيمارات. ياعني جەبە وسى ۇيدەن اتىلدى. بارلىق بۇيرىق وسى ۇيدەن شىعىپ جاتتى ەمەس پە؟ بەيكۇنا جاستاردىڭ قىزىل قانى توگىلگەن اق قار ۇستىنە جاستىق پەن ماحابباتتىڭ سيمۆولى بولعان راۋشان گۇلدەرى كەلدى كوز الدىما. اقبوز اتىنان ءتۇسىپ, ۇرپاقتارىنىڭ باتىرلىعىنا تاعزىم ەتىپ, كەڭ دالانىڭ گۇلدەرىن الاڭعا قويىپ جاتقان ساق جاۋىنگەرىنىڭ بەينەسى كوز الدىما كولدەنەڭدەدى», دەپ وتكەن شاقتى ەسكە الدى.
الاڭدا تۇرعان تاۋەلسىزدىك مونۋمەنتى وعان اسەر بەرگەن بولۋى كەرەك. مىنە, اتالعان كارتينانىڭ تۋ سەبەبى وسىلاي ەدى. ءسىز سۋرەتتى باجايلاپ قاراساڭىز, ءبارى ايقىن كورىنىپ تۇر. ۇلت تاعدىرى, رۋح ايناسى, ءتىپتى وتكەن كۇننىڭ ەلەسى دە سوندا جاسىرىنعان سياقتى.
ول – اڭشىلىق تاقىرىبىندا كارتينالار جازۋدى ۇناتاتىن سۋرەتشىنىڭ ءبىرى. «اڭشى تاڭى», «قانسوناردان قايتقاندا», «قابىلاندارمەن اڭ اۋلاۋ» سياقتى كارتينالار ونىڭ قورجىنىن تولتىردى. قازاق ساياتشىلارى بۇرىن اڭعا شىققاندا تازى يتتەردىڭ ورنىنا قابىلانداردى ەرتىپ اڭ اۋلاعانىن قىلقامنىڭ قۇدىرەتىمەن جاس ۇرپاققا ءتۇسىندىردى. مايتالمان قىلقالام يەگەرى حاميت فايزۋللين تۋرالى جازىلىپ تا جاتىر, ءالى تالاي جازىلار. بىراق ءبىز ونىڭ ءوز تۋىندىلارىندا قازاقى ءومىر مەن الۋان ءتۇرلى بوياۋدى ساتىمەن سايكەستىرىپ, تەرەڭ ۇندەستىرگەنىن ايتقىمىز كەلدى. تاعى دا ايتارىمىز, ونىڭ ۇستازى – تابيعات.