تۇعىرى بيىك تارباعاتاي

يگىلىكتى ءىس-شارا اۋدان ورتا­لى­عى اقسۋات اۋىلىنداعى ۇران­حاي قاجى مەشىتىنىڭ جانى­نان سالىنعان مەدرەسەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىمەن باستالدى. «مۇندا اسىل دىنىمىزگە بەت بۇر­­عان جاستار ءدىني ساۋات اشىپ, رۋحاني ءتالىم-تاربيە الاتىن بولادى», دەدى قازاقستان مۇسىل­ماندارى ءدىني باسقارماسى (قمدب) شاريعات جانە ءپاتۋا ءبولى­مى­نىڭ مەڭ­گە­رۋ­شى­سى, نايب ءمۇفتي سان­سىز­باي شوقانوۆ. مەدرەسەنىڭ اشىلۋىنا قمدب اباي ءوڭىرى بويىنشا باس يمامى اسقار مۇقانوۆ, اقسۋات اۋدانىنىڭ اكىمى اسحات سمايلوۆ, «حابار» اگەنتتىگىنىڭ باسقارما توراعاسى بەرىك ءۋالي قاتىسقانىن ايتا كەتكەن ورىندى.

بۇعان قوسا اۋليە ىرعىزباي دوسقانا ۇلىنىڭ رۋحىنا ارناپ اس بەرىلىپ, جاس بالالار اراسىندا رەسپۋبليكالىق قۇران جارىسى وتكىزىلدى. بۇل سىندا 25 قاتىسۋشى ءوز مۇمكىندىگىن پىسىقتاپ, 1-ورىندى يەلەنگەن ەلدوس جورتىموۆ ۇمرا قاجىلىعىنا جولداما الدى. جەڭىمپاز قاجىلىق ساپا­رى­­نىڭ جولداماسىن اناسىنا سىيعا تارتاتىنىن جەتكىزدى. سول سە­كىلدى 5-ورىن­عا دەيىن تابان تىرە­­گەندەرگە دە اق­شالاي جۇلدە تا­بىس­تالدى.

وسىدان كەيىن اۋدان ورتا­لى­عىندا قاراكەرەي قابانباي باتىردىڭ 330 جىلدىق مەرەي­تويىنا ارنالعان «وتان قورعاۋ جولىنداعى باتىر بابالار ەرلىك­تەرى» تاقىرىبىندا رەسپۋب­لي­كا­لىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلىپ, عا­لىمدار كەلەلى ويلارىن ورتاعا سالدى.

«دانا حالقىمىزدا «تۋعان جەر­گە تۋىڭدى تىك» دەگەن ۇلاعات­تى ءسوز بار. اتادان بالاعا ميراس بو­لىپ, ءتول ونەردىڭ دامۋى­نا ات­سالىسقان ازاماتتار مەن ۇيىم­­­داستىرۋشىلارعا ءوزىمنىڭ جانە جەرلەستەرىمنىڭ اتىنان زور ريزا­­شىلىعىمدى بىلدىرە وتىرا بارلىق سپورتشى مەن ونەر­پاز­عا ساتتىلىك, كورەرمەن قا­ۋىمعا ۇمى­­­­تىلماس مەرەكەلىك كوڭىل كۇي تى­­­لەي­مىن», دەدى اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆ.

قازاق كۇرەسىنەن ۇيىمداس­تى­رىل­عان ىرعىزباي دوسقانا ۇلى اتىنداعى الەمدىك گران-پري باسە­كە­سىنە 19 مەملەكەتتىڭ بالۋاندارى قاتىسىپ, باقتارىن سىنادى. جارىستىڭ ناتيجەسىنە سايكەس 70 كيلو سالماق دارەجەسى بو­­يىنشا 1-ورىن گرۋزيادان كەلگەن نيكو شيكايدزەگە بۇيىردى. 2-ورىننان تاجىكستاندىق ناۆرۋز كا­ريمزات كورىنسە, ۇزدىك ۇش­تىك­­تى موڭ­عو­ليالىق ەنحبول ەح­تاي­ۆان مەن وتانداسىمىز راۋان التىنبەك تۇيىندەدى. 90 كيلو سالماق دارەجەسىندە اباي وبلى­سىنىڭ بالۋانى اسەت احمەت­جا­نوۆقا تەڭ كەلەر قار­سى­لاس تابىلمادى. ول فينالدا گرۋ­زيا­­نىڭ دارىندى سپورتشىسى پااتا گۆيناشيۆيليدىڭ جا­ۋى­رىنىن جەرگە تيگىزدى. قولا جۇلدەنى قىرعىزستاندىق جامالبەك اسىلبەك ۇلى مەن مول­دو­ۆادان كەلگەن ميحايل مارچيتون قانجىعاسىنا بايلادى. 90 كيلودان جوعارى سال­ماق­تا قاپ تاۋىنىڭ تاعى ءبىر وكىلى گەورگي كاۆكارادزە قار­سى­لاس شىداتپاي التىننان القا تاقتى. كۇمىس جۇلدەنى پول­شا­لىق كاسپەر جۋروۆسكي السا, 3-ورىنعا قىزىلوردالىق ماقسات يساقابىلوۆ پەن يراندىق فارحاميدريزا سادجادي تابان تىرەدى.

«وسى جارىستا ۇيىمداس­تى­رۋ­داعى باستى ماقساتىمىز – قارا­­پايىم قازاق اۋىلىن تانىتۋ ەدى. قازىر اتالعان سايىس حالىق­ارا­لىق بىرىككەن كۇرەس الەمى قا­ۋىم­داستىعىنىڭ كۇنتىزبەسىنە ەنىپ, ماڭىزدى جا­رىس­تاردىڭ قاتارىنا ەنىپ وتىر. بۇل ءوز كەزە­گىندە ەلىمىزدىڭ ابىرويىن ارتتىرىپ, وتاندىق بۇقارالىق سپورت­تىڭ دامۋىنا سۇبەلى ۇلەسىن قوسادى دەگەن ءۇمىتىمىز باسىم», دەدى ىرعىزباي دوسقانا ۇلى اتىنداعى گران-پري جوباسىنىڭ اۆتورى بادەلحان كامالحان ۇلى.

سۋىرىپسالما اقىنداردىڭ باسەكەسى دە بارقىتبەلدىڭ باۋرا­يىن­داعى مەرەكەنىڭ كوركىن قىز­دى­را ءتۇستى. تارتىسقا تولى سينك­رەت­­تىك ونەر دوداسىنىڭ قورى­­تىندىسىنا سايكەس بيىلعى Assyl dombyra-نىڭ يەگەرى جامپوز اقىن رينات زايتوۆ اتانىپ, وعان تەمىر تۇلپار تابىس ەتىلدى. سول سەكىلدى «التىن دوم­بىرا­نىڭ» ءۇش دۇركىن يەگەرى مۇحتار نيازوۆ Assyltas ستيپەندياسىن يەلەندى.

بۇل رەتتە اتالعان ءىس-شارانىڭ وتكىزىلۋىنە ۇيىتقى بولعان كاسىپ­كەر دۋلات تاستەكەەۆ اقسۋات اۋدا­­نىنداعى ەكپىن اۋىلىندا تۇ­راتىن كوپبالالى اناعا پاتەر كىلتىن تابىستاعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.

اتالعان فەستيۆالدىڭ شا­رىق­­­تاۋ شىڭى – 140 شاقى­رىم­عا سو­زىل­عان الامان بايگە بولدى دەسەك قاتە­لەس­پەيمىز. مۇنداي قا­­شىقتىقتاعى تۇلپارلار جارىسى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەيدى ۇيىم­داستىرۋشىلار. سودان بولسا كەرەك, اتالعان الامان گيننەس رەكوردتار كىتابىنا ەنۋى مۇمكىن. كوكپەكتى اۋدانىنان باستاۋ العان جارىستا 17 شاباندوز ءبىر-ءبىرىن شاڭ قاپتىرۋعا تىرىستى. ايتسە دە فينالدىق مارەنىڭ سىزىعىنان 1-ءشى بولىپ 7 ساعات 12 مينۋتتا كاتونقاراعايلىق ەربولات توق­سا­نوۆتىڭ تارپاڭ سايگ ۇلىگى اتتادى. 2-ءشى ساتىدان الماتىلىق سەكەناي بوبەكبايدىڭ باي­شۇ­با­رى كورىنسە, ۇشتىككە كوكجىرالىق اعزام سابۋروۆتىڭ ماڭماڭگەرى ءىلىندى. بايگەنىڭ بارلىق ساناتى بو­يىنشا جەڭىمپاز اتانعاندار اۆتو­كولىك مىنسە, جۇلدەگەرلەر اق­شالاي سىيلىققا يە بولدى.

مەرەكەنىڭ سوڭىندا قازاق­س­تان­دىق ونەر يەلەرىنىڭ گالا كون­­­تسەرتى ۇسىنىلىپ, جەرگىلىكتى حا­­لىق­تىڭ كوڭىل كۇيىن ءبىر سەر­پىلت­تى.

يگى داستۇرگە اينالعان بۇل ءىس-شارانىڭ وتۋىنە وبلىس اكىم­دى­گىنىڭ قولداۋىمەن قازاق كۇ­رەسى قاۋىمداستىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزي­دەنتى بادەلحان كامال­حان­ ۇلى مەن Tas Group كومپانيالار توبىنىڭ باسقارما توراعاسى دۋلات تاستەكەەۆ مۇرىندىق بولىپ كەلەدى.

اباي وبلىسى,

اقسۋات اۋدانى