قارا ەرتىستىڭ بويىنان ءورت شىقتى

قىزىل جالىنعا ورانعان جەردىڭ 60 گەكتارى ورماندى القاپ بولسا, 330 گەكتارى قۇمدى, سازدى جەر. ارا-اراسىندا سىڭسىعان قامىسى, شالعىن ءشوبى بار. قالاي دەگەنمەن, تيگىزگەن زاردابى از ەمەس.

14 شىلدە. كەشكى ساعات التى شاماسىندا زايسان ورمان شارۋاشى­لىعىنىڭ كۇزەتشىسى قانات اليپا­نوۆقا قارا ەرتىس ورمان شارۋاشى­لىعىنا قاراستى سەگىزباي ۋچاسكەسىنە جالىنداعان ءورت ەنىپ كەتكەنىن حابارلايدى. وقىس وقيعانى كورگەن كۋاگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, قىزىل جالىن بوران اۋىلى جاقتان كەلگەن ەكەن. ءتىلسىز جاۋ دەسە, دەگەندەي. اۋەلدە ءورتتىڭ قايدان, قالاي شىققانىن ەشكىم بايقاماعان. جەلدىڭ ەكپىنىمەن ۇدەي تۇسكەن. از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە كۇش العان ءورت مەملەكەتتىك ورمان قورىنىڭ 25, 26, 27-ءشى القاپتارىنا ءتۇسىپ ۇلگەرگەن.

تابيعات قورعاۋشىلار حاباردى الا سالا, وقيعا ورنىنا اتتانعان. الدىمەن كىشى ءورت ءسوندىرۋ كەشەنىنىڭ ماماندارى شىققان. ونىڭ ىشىندە قاراتال ورمانشىلىعىنىڭ 12 قىز­مەتكەرى بار. ءورتتى توقتاتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن بايقاعان سوڭ سامار, كاتون­قاراعاي اۋداندارىنان قوسىمشا كۇشتەر جۇمىلدىرىلدى. زايسان قالاسىنىڭ 25 ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ اككى ماماندارى دا وقيعا ورتاسىنان تابىلدى. ەسەپ-قيساپپەن بەرىلگەن دەرەكتەرگە كوز جۇگىرتسەك, ۇزىن سانى 86 ادام ورتكە قارسى تۇرىپتى. لا­پىلداعان ورتپەن ون ساعاتقا جۋىق ارپالىسقان ولار ءبىرجان اۋىلىنا 50 شاقىرىم قالعاندا بىراق اۋىزدىقتاعان. ءورتتى ءسوندىرىپ بولعان سوڭ دا شوق قايتا تۇتانباسىن دەپ, زايسان ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ ماماندارى كۇيگەن دالانى كۇزەتىپ قالعان.

– نەگىزى ءورت مارقاكول جاقتان باس­تالعان. ەسەپتەۋىمىزشە, 390 گەكتار اۋماقتى شارپىپ ءوتتى. اسىرەسە قا­مىس­قا تۇسكەن وتتى ءوشىرۋ وڭايعا سوق­پادى. ەرتىس بويىمەن قۇلديلاپ جانا بەردى. جالاڭداعان جالىننىڭ جانىنا جولاۋ دا قيىن بولدى. ونىڭ ۇستىنە, شەكاراعا تاياۋ بولعاندىقتان تىكۇشاق تا كوتەرە المادىق. جالپى, 14 تەحنيكا, 90-عا جۋىق ادام ءتىلسىز جاۋمەن الىستى. انىقتالعانداي, ءورت نايزاعاي وتىنان شىققان. نەگىزى, ءورت­تىڭ 90 پايىزى نايزاعايدان شىعادى. قالعانى ادامي فاكتور, – دەيدى شى­عىس قازاقستان وبلىستىق ورمان شارۋا­شىلىعى ءبولىمىنىڭ باس مامانى نۇرلان ساتتىباەۆ.

ءيا, 390 گەكتار اۋماق از ەمەس. قانشاما اڭ-قۇس ءورتتىڭ سالدارىنان اۋىپ كەتتى دەسەڭشى. قاڭقىلداعان قاز-ۇيرەكتىڭ ءبارى ۇشقان شىعار. ايتپەسە, قارا ەرتىستىڭ بويى تۇمسا تابيعات, جورتقان اڭ, سايراعان قۇس. وكىنىشتىسى سول, ماساتىداي قۇلپىرىپ, جايناپ تۇرعان تابيعاتقا ءتۇرلى اپاتتار وسىلايشا ازدى-كوپتى زاردابىن تيگىزىپ كەتەدى. تابيعي قۇبىلىس. ۋاقىت وتە ورتەڭ جەرگە دە كوك شىعىپ, قاز-قالپىنا قايتا كەلەدى. دەيتۇرعانمەن, تاۋ-تاس, ورمان-توعاي كەزگەن دەمالۋشىلار دا اسا ساق بولعاندارى ءجون. ءبىر تال سىرىڭكە مىڭ تالدى كۇل ەتەتىندەي قاۋقارى بارىن ۇمىتپايىق.

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

زايسان اۋدانى