پاۆلودارلىق 33 جاستاعى اندرەي كارانداشوۆتىڭ قارماعىنا بالىق تۇسپەسە دە, حالىقتىڭ نازارى ءتۇستى. ول ءومىرىن قاتەرگە تىگىپ, اعايىندى ءۇش بالانى سۋعا باتىپ بارا جاتقان جەرىنەن قۇتقارىپ الدى! كوزسىز ەرلىك ەكەنى ءسوزسىز. جۇرتشىلىق ءالى كۇنگە دەيىن الەۋمەتتتىك جەلىلەر ارقىلى «جارايسىڭ, اندرەي!», «مىنە, ناعىز ازامات!» دەپ ىستىق ىقىلاسىن ءبىلدىرىپ جاتىر.
وقىس وقيعا 13 شىلدە كۇنى ساعات كۇندىزگى 3-تەر شاماسىندا اقتوعاي اۋدانىنا قاراستى پريرەچەنسك اۋىلىندا ورىن الدى. تالاي اۋىلدىڭ بەرەكەسىن ارتتىرعان ەرتىس وزەنى اتالعان اۋىلدى دا باسىپ وتەدى. بىراق ەلدى مەكەندە جابدىقتالعان جاعاجاي جوق, جاعالاۋ وتە تىك. سوندىقتان دا جەرگىلىكتى تۇرعىندار بالالارىنا سۋعا ءتۇسۋ بىلاي تۇرسىن, جاقىنداۋعا تىيىم سالادى. بەس بالانىڭ اناسى سالتانات شايحوۆا دا ءۇش ۇلىنا وزەننەن الىستاۋ جەردە سەرۋەندەۋگە رۇقسات بەرەدى. وسىلايشا, توعىز جاسار تۇرار جانە جەتى جاستاعى ەگىزدەر – امان مەن ەسەن الاڭسىز ويناۋعا كىرىسەدى.
– سول كۇنى جۇمىستان كەلە سالا ۇلدارىما ويناپ كەلۋگە رۇقسات بەردىم. مەنىڭ بالالارىم ءتىل العىش, ءار نارسەگە رۇقسات سۇرايدى. ادەتتە, بۇل ۋاقىتتا ولار اتكەنشەككە جانە كىتاپحاناعا باراتىن ەدى. وزەنگە قالاي كەتىپ قالعاندارىن تۇسىنبەي دال بولدىم. نەگىزى بالالار سۋدان قورقادى. جارتى ساعاتتان كەيىن كۇيەۋىم قوڭىراۋ شالىپ, ۇلداردىڭ اۋرۋحانادا ەكەنىن ايتتى. ول بالالاردىڭ وزەنگە باتىپ كەتە جازداعانىن ءارى قالاي قۇتقارىلعانى تۋرالى ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردان ەستىگەن, – دەيدى سالتانات.
بەلگىلى بولعانداي, اعايىندىلار ەرتىس وزەنىنە جاقىن ماڭدا تۇراتىن دوستارىنا بارعان. الگى بالا «سۋعا سەكىرىپ ويناۋدى» ۇسىنىپتى.
– ەگىزدەر سۋعا تۇسپەگەن. ۇلكەن ۇلىم عانا وزەنگە ءتۇسىپ, سۋ ونىڭ تىزەسىنەن كەلگەن. ۇلىم سۋدا تۇرىپ سەكىرە باستايدى. ءبىر ساتتە ول سۋعا قۇلايدى دا ونى اعىن الىپ كەتەدى. مۇنى كورگەن ەگىزدەر تۇرارعا كومەكتەسۋگە اسىعىپ, سۋعا ءتۇسىپتى, – دەيدى سالتانات.
بۇل ۋاقىتتا بالالار ويناپ جاتقان جەرگە جاقىن ماڭدا «اقتوعاي-اگرو» جشس قىزمەتكەرى اندرەي كارانداشوۆ بالىق اۋلاپ وتىرعان. قارماعىنا بالىق تۇسپەگەن سوڭ ۇيگە قايتۋعا جينالا باستاپتى.
– بالالاردىڭ جاقىن جەردە جۇرگەنىن كوردىم. قارماقتارىمدى جيناپ جاتىپ, جاعادان ون مەتردەي جەردە بالالاردىڭ سۋدا جانتالاسىپ جاتقانىن اڭعاردىم. ايقايلادىم. بىراق ولار ءۇن قاتپادى. ەكىنشى رەت ايقايلادىم, تاعى دا ۇنسىزدىك. كەنەتتەن بىرەۋى سۋدىڭ استىنا كەتە باستادى. مەن بۇل قايعىلى جاعداي ەكەنىن بىردەن ءتۇسىندىم. كيىمدەرىمدى شەشتىم دە بىردەن سۋعا سۇڭگىدىم. ەكەۋىن قۇتقارىپ, ۇشىنشىسىنە كومەككە بارعانشا ول سۋدىڭ استىنا باتا باستادى. ونىڭ سوڭىنان سۇڭگىپ كەتتىم دە, وزەن ءتۇبىن قارماپ ءجۇرىپ ونى تاۋىپ الدىم. جاعاعا الىپ شىقتىم. مەن ءار سەكۋندتىڭ قىمبات ەكەنىن ءتۇسىندىم. بالالاردى قۇتقارۋ تۋرالى ويلادىم جانە قولىمنان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسادىم. ءۇشىنشى بالانى جاعاعا شىعارىپ, العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىپ, جاساندى تىنىس الدىردىم. ول سۋدى كوپ جۇتىپ قويدى. جۇرەگىنە ماسساج جاسادىق, ەشتەڭە كومەكتەسپەدى. قاتتى تۇنشىعىپ قالعاندىقتان «امان قالمايدى-اۋ» دەگەن وكىنىش وي دا بولدى. بىراق وعان سوڭىنا دەيىن جاساندى دەم بەرىپ, جۇتقان سۋىن شىعارۋعا تىرىستىم. قىرىنان جاتقىزىپ, ارقاسىنان قاعا باستادىم. وسى كەزدە بالانىڭ وكپەسىنەن سۋ شىعىپ, دەم الا باستادى. مەن قۋانىپ كەتتىم! قۋانىپ تولقىعانىم سونشالىق, قولدارىم دىرىلدەپ كەتتى. كوپ ۇزاماي مەن شاقىرعان جەدەل جاردەم مەن پوليتسيا دا كەلدى, – دەپ ەسكە الادى اندرەي.
جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرى دەرەۋ بالالاردى اۋرۋحاناعا جەتكىزدى. قازىر ولاردىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان جوق. دارىگەرلەر بۇل ۇلداردىڭ اندرەيدىڭ دەر كەزىندە جانە ساۋاتتى ارەكەتىنىڭ ارقاسىندا عانا امان قالعانىن ايتادى.
وسىلايشا, اندرەي سياقتى ەرجۇرەك ازاماتتىڭ ارقاسىندا ءۇش تاعدىر امان قالدى. قارماعىن جيناپ, ۇيىنە ەرتە قايتىپ كەتكەندە نە بولاتىنىن ويلاۋدىڭ ءوزى قيىن. «پەرىشتەسى قاقتى» دەي مە مۇندايدا؟
بۇل وقيعادان كەيىن اقتوعاي اۋدانىنىڭ اكىمى قارشىعا ارىنوۆ پريرەچينسك اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىمەن جيىن وتكىزىپ, اندرەيدىڭ باتىرلىعىن تىلگە تيەك ەتتى. وعان تەلەديدار تارتۋ ەتتى. اندرەي ەڭبەك ەتەتىن «اقتوعاي-اگرو» جشس باسشىلىعى دا شەتتە قالعان جوق. باسشىلىقتىڭ وكىلى: ء«بىزدىڭ ۇجىمدا جەدەل ءارى دۇرىس شەشىم قابىلداي الاتىن قىزمەتكەرلەردىڭ بولعانىنا وتە قۋانىشتىمىز. اندرەي – ءوز ءىسىن شەبەر اتقاراتىن ماماننىڭ ءبىرى» دەي كەلە, وعان كاسىپورىن باسشىلىعى اتىنان اقشالاي سىياقى تابىستادى. قۇتقارىلعان بالالاردىڭ اناسى اندرەيگە ەرلىگى مەن جانقيارلىعى ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العىس ايتتى.
بۇل اندرەي كارانداشوۆتىڭ العاشقى ەرلىگى ەمەس ەكەن. ول نەبارى 13 جاسىندا كوز الدىندا سۋعا باتىپ كەتكەن سەگىز جاسار بالانى قۇتقارىپ قالعان. ءيا, بەيبىت زاماندا دا ەرلىكتىڭ بىلەكتە ەمەس, جۇرەكتە ەكەنىن دالەلدەپ جۇرگەن ازاماتتار از ەمەس. اندرەي كارانداشوۆ ء«سىز ءوزىڭىزدى باتىر سەزىنەسىز بە؟» دەگەن سۇراققا كىشىپەيىلدىلىكپەن: «مەنىڭ ورنىمدا ءبارى دە سولاي ىستەيتىن ەدى دەپ ويلايمىن. سەبەبى بالالار مەنىڭ كوز الدىمدا جازىم بولۋى مۇمكىن ەدى», دەپ جاۋاپ قاتتى. جارايسىڭ, اندرەي!
پاۆلودار وبلىسى,
اقتوعاي اۋدانى