ماقتانۋعا لايىق ماۋسىم

ەلوردالىق فيلارمونيانىڭ تاريحى 1997 جىلى باستالدى. بۇ­گىندە بۇل – نۇر-سۇلتان قالا­سى­نىڭ جەتەكشى كونتسەرتتىك-اعار­تۋشىلىق مەكەمەسى جانە ەلىمىز­دەگى ەڭ ۇلكەن فيلارمونيا.

«فيلارمونيا قۇرامىندا 12 شىعارماشىلىق ۇجىم بار. ولار قازاق وركەسترى, سيمفو­نيا­لىق وركەستر, ۇرلەمەلى وركەستر, ع.جۇبانوۆا اتىنداعى مەم­لە­كەت­تىك ىشەكتى كۆارتەت, كامەرا­لىق حور, «سارىارقا» فولك­لور­لىق ءانسامبلى, «شالقىما» حالىق بي ءانسامبلى, «قورقىت» ەتنوانسامبلى, كلاسسيكالىق جانە ەسترادالىق ۆوكال ءبولىمى, حالىق ءان ءبولىمى, «ALEM» ەسترادالىق بي ءانسامبلى. پاندەميا كەزىندە ۇجىم قيىن سىناققا توتەپ بەرۋگە ءماجبۇر بولدى. فيلارمونيا بارلىق ۇجىمدى ساقتاپ قانا قوي­ماي, ءبىر كۇن دە جۇمىسىن توق­­تاتپادى, ارتىستەر ونلاين رە­­­جىمدە جۇمىس ىستەدى, ونلاين رەجىمدە ۇزدىكسىز كونتسەرتتەر مەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى. وسى شا­را­لار­دىڭ بارلىعى كەيىننەن بار­لىق كاران­تين شاراسىن ساق­تاي وتىرىپ, قالانىڭ زالدارى مەن الاڭدارىنا قايتا ورالدى. 2021-2022 جىلدارداعى كونتسەرتتىك ماۋسىمدا پاندەميانىڭ بار­لىق قيىندىعىن ەڭسەرگەن فيلارمونيا ءوز جۇمىسىن تولىق­تاي قالپىنا كەلتىردى. «قورقىت» ەتنوانسامبلى, قازاق وركەسترى, «سارىارقا» فولكلورلىق ءان­سام­بلى, حالىق ءانى ءبولىمى قا­زاق­ستان­دى ءباا-دە وتكەن Dubai EXPO-2020 دۇنيەجۇزىلىك كور­مە­­سىندە تانىستىردى. جاڭا كون­تسەرتتىك باعدارلامالار مادە­ني كورىنىستەردى ساعىنعان كورەر­مەن­­دەردىڭ كوڭىلىنەن شىقتى, اتاپ وتسەك قازاق وركەسترىنىڭ تا­ۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ 30 جىل­­دىعى­نا ارنالعان «ماڭگىلىك ەل» كون­تسەرتى, سەمەي قالاسىندا­عى ءا.قا­شاۋباەۆ اتىنداعى في­­لارمو­نيا انشىلەرىنىڭ قا­تى­­سۋىمەن ءانشى, كومپوزيتور ت.را­حي­موۆتىڭ 70 جىل­­­دىعى­نا ار­نالعان ء«سابي بول­عىم كە­لە­دى» اتتى ەسكە الۋ كەشى, «شال­قى­ما» حالىق بي ءانسامبلى مەن بەلا­رۋس رەسپۋبليكاسى­نىڭ مەم­لەكەتتىك اكادەميالىق بي ءانسامبلىنىڭ «دوستىق جولى» ات­تى بىرلەسكەن كونتسەرتى ەستە قالدى. اقىن مۇقاعالي ماقا­تاەۆتىڭ 90 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي كلاسسيكالىق جانە ەسترادالىق ۆوكال ءبولىمى­نىڭ «ەسى­ڭە مەنى العايسىڭ» اتتى كون­تسەر­تى ءوتتى, ال ۇرلەمەلى وركەستر قا­زاقستاننىڭ حالىق ءار­تىسى, كومپوزيتور ەسكەندىر حاسان­عاليەۆتى ەسكە الۋ كەشىن ۇسىندى», دەدى في­لارمونيانىڭ باس ديرەكتورى, مادەنيەت قايراتكەرى ەرلان داكەنوۆ.

ءاربىر جاڭا باعدارلاما ۇل­كەن ەڭبەك, الايدا فيلارمونيا ۇجىمدارى ءبىر كونتسەرتتىك ماۋ­سىمدا بىرنەشە مۋزىكالىق جوبا­ دايىنداپ ۇلگەرەدى. وسى­لايشا, كامەرالىق حور كو­رەر­­مەندەردى ۇلتتىق ءان-كۇي­گە نە­گىز­­دەلگەن «تال بەسىكتەن – جەر بەسىككە...» اتتى تەاتر­­لان­­دى­رىل­عان ساحنالىق قويى­­لى­مى­مەن تاڭعالدىردى, ودان كەيىن «زەر­كالا ۆرەمەني» اكادەميا­لىق كونتسەرتى مەن Next Genera­tion زاماناۋي باعدارلاماسىن ۇسىن­دى, اتالعان باعدارلاما­نى ۇجىمنىڭ ءساۋىر ايىنداعى گاست­رولدىك ساپارى كەزىندە قارا­عان­دىلىق كورەرمەندەر دە تاماشالادى. كامەرالىق حور ءوزىنىڭ كونتسەرتتىك ماۋسىمىن Sounds of world ساياحات-كونتسەرتىمەن اياق­تادى. سيمفونيالىق وركەستر شاقىرىلعان ديريجەرلەر مەن جەكە ورىنداۋشىلاردىڭ قاتى­سۋىمەن وتكەن ءتۇرلى كلاس­سيكا­لىق مۋزىكا كەشىمەن ەس­تە قالدى, مىسالى, «كراسكي ۆوستوكا», ع.جۇبانوۆانى ەسكە الۋ كون­تسەرتى, سونداي-اق يسپا­نيا, پولشا, فرانتسيا ەلشى­لىكتەرىمەن بىرلەسكەن كونتسەرت­تەر, فرانتسۋز ءپيانيسى داۆيد بيسمۋتتىڭ قاتىسۋىمەن وتكى­زىلگەن «رومانتيچەسكايا ۆەسنا» كونتسەرتى. كلاسسيكالىق جانە ەسترا­دالىق ۆوكال ءبولىمى الۋان­ ءتۇر­لى باعدارلاما ۇسىن­دى: ­قا­زاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ­قاي­راتكەرى, كومپوزيتور تولەگەن مۇ­حامەدجانوۆتىڭ جانە قازاق­ستان مەن تاتارستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ حالىق ءارتىسى نۇر­جامال ۇسەنباەۆانىڭ شىعار­ما­شىلىق كەشى, قازاقستان پوليتسيا قىز­مەتكەرلەرىنە ارنالعان «ەل قور­عانى» كونتسەرتى, جامبىل جا­باەۆتىڭ 175 جىلدىعىنا ار­نال­عان حالىق اندەرى كەشى, ء«ان سامالى» كوكتەمگى مۋزىكا كونتسەرتى جانە ت.ب. بەس جىلدىعىن اتاپ وتكەن ALEM ەسترادالىق بي ءانسامبلى فيلارمونيا افيشاسىنا وسى ماۋسىمدا بىرنەشە اۆتورلىق جوبا, ونىڭ ىشىندە Inside بي قويىلىمىن جانە «مۇرا» پلاستيكالىق سپەكتاكلىن ەنگىزگەن.

«2022 جىل ۇرلەمەلى وركەستر ءۇشىن دە ەرەكشە بولدى. ءساۋىر ايىندا كامەرالىق حورمەن بىرلەسىپ جاسالعان Game evolution باعدارلاماسىنىڭ پرەمەراسى ءوتتى. اتالعان كون­تسەرتتىك باعدارلامادا سوڭعى 30 جىلداعى ايگىلى كومپيۋتەرلىك ويىنداردىڭ اۋەندەرى ورىندالدى. كونتسەرت ءساتتى ءوتتى, ەلوردادا ەكى رەت وتكىزىلسە, قاراعاندىلىق كورەرمەندەرگە انشلاگپەن ۇسىنىلدى. قازىر فيلارمونيانىڭ تۇراقتى رە­پەر­تۋارىنىڭ ءبىر بولىگى. قازاق وركەسترى – فيلارمونيانىڭ بار­لىق ۇلكەن كونتسەرتىنىڭ تۇ­راق­تى قاتىسۋشىسى. سونىمەن قا­تار وڭىرلەرگە ءوز ونەرىن ارناي وتىرىپ, ەلوردانىڭ شەت ايماق­تارىنا گاسترولدىك سا­پار­عا شىعىپ تۇرادى. وركەستر اقمولا وبلىسىنىڭ اۋداندىق ما­دەنيەت ۇيلەرىنىڭ تۇراقتى قو­ناعى, جۋىردا عانا كوكشەتاۋ قالاسىنداعى ۇكىلى ىبىراي اتىن­داعى وبلىستىق فيلارمونيادا «قازاقستانىم مەنىڭ» كونتسەرتى ءوتتى. قازاق وركەسترى ءوزىنىڭ جەمىستى ماۋسىمىن كومپوزيتورلار كەن­جەبەك كۇمىسبەكوۆكە ارنالعان «دالا سىرى» جانە ءابدىمومىن جەلدىباەۆقا ارنالعان «كۇمبىرلى كۇيىم ەلىمدە» كونتسەرتتەرىمەن اياقتادى», دەدى ە.داكەنوۆ.

ايتا كەتەتىن جايت, «قورقىت» ەتنوانسامبلى قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەر, فەستيۆالدار, ءتۇر­لى تاقىرىپتىق كەش, جەكە كونتسەرتتەر جانە ت.ب. وتكىزىلگەن ءىس-شارالار سانى بويىنشا فيلارمونيا رەكوردشىسى. ۇجىم­نىڭ جەتىستىكتەرى تىزىمىندە قازاق­ستاننىڭ گيننەس رەكوردتار كىتا­بىنا تىركەلگەن ناعىز رەكورد بار, مۋزىكانتتار 75 شىعارمانى نون-ستوپ رەجىمىندە ورىندادى. «قورقىت» قازاق ەتنوستىق مۋزى­كاسىنىڭ مايتالماندارى ەدىل قۇسايىنوۆ پەن «تۇران» توبى قاتىسقان فيلارمونيانىڭ «ورتولعاۋ» اتتى كەڭ اۋقىمدى جوباسىنا قاتىسىپ, ءوزىنىڭ جو­عارى كاسىبي دەڭگەيىن كورسەتتى.

«ماۋسىم بويى «سارىارقا» فولكلورلىق ءانسامبلى «سول ءبىر كەز», «اۋىلىم التىن بەسى­گىم» جانە ت.ب اۆتورلىق باعدار­لامالاردى ۇسىندى. ۇجىم سون­داي-اق بالالار جىلى اياسىن­دا كورەرمەندەرمەن قارىم-قا­تى­ناستىڭ جاڭا فورماتىن ەنگىز­دى, مۋزىكانتتار قالا مەك­تەپتەرىن­دە «ۇلت اسپاپتار الە­مىنە سايا­حات. پۋتەشەستۆيە ۆ مير نارود­نىح ­ينسترۋمەنتوۆ» ءدارىس-كون­تسەرتتەرىن وتكىزدى. ع.جۇبانوۆا اتىن­داعى مەملەكەتتىك ىشەكتى كۆارتەت – فيلارمونيانىڭ كو­نە ۇجىمى. بيىلعى ماۋسىمدا ار­تىستەر وزدەرىنىڭ ءداستۇرلى اكا­دەميالىق باعدارلامالارىمەن قاتار, «وت كلاسسيكي دو ەتنودجازا» شىعارماشىلىق ەكس­پەريمەنت-كونتسەرتىن ۇسىندى, وندا ىشەكتى كۆارتەتپەن بىرگە ءبىر ساح­نادا فورتەپيانو, قازاق حا­لىق اسپاپتارى مەن حالىق ان­دەرى ورىندالدى جانە ەدىل قۇسا­يىنوۆ, اسىلبەك ەڭسەپوۆ, ءسات­جان شامەنوۆا, تالعات كارى­موۆ, ايگۇل قوسانوۆا ونەر كورسەتتى. قالا تۇرعىندارىمەن بىرگە فيلارمونيا ۇجىمدارى بارلىق مەرەكەنى اتاپ ءوتىپ, كورەرمەندەرگە قۋانىش سىيلاپ كەلەدى. ماسەلەن, 8 ناۋرىز حا­لىق­ارالىق ايەلدەر كۇنىنە وراي «سارىارقا» فولكلورلىق ءانسامبلى, كلاسسيكالىق جانە ەسترا­دالىق ۆوكال ورىنداۋشىلارى, ALEM ەسترادالىق بي ءانسامبلى «تەڭ قوعام» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىندا, «شاراپات» الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتا­لىعىندا, ء«ۇمىت» داعدارىس ورتا­لىعىندا قايىرىمدىلىق شارالارىندا ونەر كورسەتتى. ال «شالقىما» حالىق بي ءانسامبلى اقمول اۋىلىنىڭ مادەنيەت ۇيىن­دە «ەسىل ەركەلەرى» مەرەكەلىك كونتسەرتىن تارتۋ ەتتى. وسى كەزەڭدە فيلارمونيا ارتىستەرى ەلوردا­نىڭ الەۋمەتتىك مەكەمەلەرىندە­گى قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەرى مەن تەلە­مارافونداردان باستاپ, ­ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ ساحنالارىندا جانە قالا الاڭ­دارىندا ۇيىمداستىرىلعان كوپ­تەگەن كونتسەرتكە, 30-دان استام ءىس-شاراعا قاتىستى», دەپ اتاپ ءوتتى فيلارمونيانىڭ باس ديرەكتورى.

فيلارمونيا ارتىستەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان حال­قى­نىڭ بىرلىگى كۇنىنە, وتان قور­عاۋ­شىلار جانە بالالاردى قور­عاۋ كۇندەرى, مەملەكەتتىك رامىز­دەر كۇنى جانە استانا كۇنىنە ار­نال­عان مەرەكەلىك شارالار ءوتتى. 4 شىلدەدە فيلارمونيانىڭ ۇر­لەمەلى وركەسترى مەن جەكە ورىنداۋشىلارى جاعالاۋداعى امفيتەاتردا تانىمال وتاندىق جانە شەتەلدىك مۋزىكا اۋەسقويلارىن بىرىكتىرىپ, شوۋ ۇسىندى. جالپى, ەرلان داكەنوۆ ايتىپ وتكەندەي, 2022 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا ە.راحماديەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق في­لار­مونيادا 177 ءىس-شارا وتكى­زىلىپ, 130 مىڭنان استام كورەر­مەن قامتىلعان. ەلوردا تۇر­عىن­دارى جازعى دەمالىس­تا بولسا, فيلارمونيادا جاڭا ماۋسىمعا دايىندىق قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر, ونىڭ ىشىندە ەڭ باستىسى – ەلوردالىق ساحنا ماقتان تۇ­تا­تىن كومپوزيتور ەركەعالي راح­ماديەۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان ۇلكەن كونتسەرت جانە تاقىرىپتىق كورمە وتكىزۋ.