بۇگىندە ايگىلى ءماشھۇر ءجۇسىپ ۇرپاقتارى, ء«ماشھۇر ءجۇسىپ» قوعامدىق قورىنىڭ مۇشەلەرى ماشەكەڭنىڭ ءۇي-قوراسىن, تۇتىنعان زاتتارىن قايتا جاڭعىرتىپ, اشىق مۋزەي جوباسىن جاساۋعا كىرىستى. جوبانىڭ جاي-جاپسارىن ءبىلۋ ءۇشىن ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ شوبەرەسى اباي شاراپيەۆپەن حابارلاستىق. ونىڭ ايتۋىنشا, ءتاۋ ەتۋشىلەردى ياسنايا پولياناداعى لەۆ تولستويدىڭ اشىق مۋزەيى سياقتى دۇنيە كۇتىپ تۇر ەكەن.
– بىلتىر ەكىباستۇز قالاسىنداعى ء«ماشھۇر ءجۇسىپ» قوعامدىق قورى وكىلدەرىنىڭ باستاماسىمەن بابامىزدىڭ ەسكەلدىدەگى ءۇيى قورشالىپ, اينالاسىنا 20 ءتۇپ قايىڭ, 20 ءتۇپ تەرەك, ون شاقتى شىرشا اعاشتارى وتىرعىزىلعان ەدى. بۇگىندە ءۇي-قوراسىن, قولدانعان زاتتارىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. جاقىندا ەكىباستۇزدىق ۇستا تەمەش تايجامالوۆ قۇراستىرعان اربا (تراشپەڭكە) ەسكەلدىگە اكەلىندى. اربا تانىمال جازۋشى ديحان ابىلەۆتىڭ شىعارماسىندا سۋرەتتەلگەندەي جاسالدى. ون ءتورت جاسقا دەيىن ماشەكەڭنىڭ تاربيەسىندە بولعان اكەم تولەۋبايدىڭ دا ەستەلىكتەرى نازارعا الىندى. اكەمنىڭ ايتۋىنشا, اربانىڭ الدىندا اتقوسشى وتىراتىن, ارتىندا جارتىلاي كۇركەمەن جابدىقتالعان ماشەكەڭ وتىراتىن ورىندىق بولعان. اربانىڭ ارتقى جاعىندا جەكە زاتتارىن سالاتىن جاشىك ورنالاسقان ەكەن. جولعا شىققاندا جاشىككە قانت, شاي, ورىك-مەيىز, بەت سۇرتەتىن ورامال, ناسىباي سالىنعان شاقشا جانە تاعى باسقا زاتتارىن الىپ جۇرگەن. ارينە, اربانى جاساۋ وڭايعا سوقپادى. قازىر اۋىلداردان ەسكى اربالاردىڭ دوڭگەلەگىن تابۋ قيىن. سوعان قاراماستان تەمەش ۇستانىڭ شەبەرلىگىنىڭ ارقاسىندا نەبارى ەكى ايدىڭ ىشىندە بابامىزدىڭ تراشپەڭكەسى قايتا جاڭعىرتىلدى, – دەيدى ا.شاراپيەۆ.
تراشپەڭكە جايلى دەرەككە توقتالساق. ديحان ابىلەۆتىڭ اكەسى ءابىل مەن اباي شاراپيەۆتىڭ اتاسى شاراپي دوس بولعان ەكەن. د.ابىلەۆتىڭ شىعارماسىندا مىناداي ەستەلىك ايتىلادى:
...ماشەكەڭ بايانعا بارارىندا دا, قايتارىندا دا مويىلدىداعى ءبىزدىڭ اۋىلعا سوقپاي كەتپەيتىن. سوندا تەك قانا ءبىزدىڭ ۇيگە تۇسەتىن. سوندا وسى كۇرەڭ ءبىزدىڭ قورانىڭ «سىيلى قوناعى» بولاتىن. مەنى دە تانيتىن. قاسىنا بارىپ ماڭدايىنان سيپاپ, تاماعىنىڭ استىنان قاقتىم.
– مۇندا كىرەيىك! – دەدى شاراپي اعا اتقورادان سول جاقتاعى بولمە ەسىگىن نۇسقاپ. مۇندا ماشەكەڭ جاڭاعى كۇرەڭدى جەكتىرىپ, ءوزى عانا مىنەتىن تراشپەڭكە ارباسى مەن تەمىر تابان, كاشاۆا شاناسى تۇر. اربا ۇستىندە قامىت, دوعا جاتىر. سولاردى كورسەتىپ:
– مولدا اتامنىڭ ارقايدا ساپار سەرىگى ءتورت ت ۇلىكتەن جاڭاعى كۇرەڭ, جانسىزدان جاڭاعى تراشپەڭكە, شانا, سولاردىڭ ساۋىت-سايماندارى – قامىت, دوعا, بوجىعا دەيىن مۇرا كورەمىن. ساقتاماقپىن. بىراق, كىم ءبىلسىن... جىل جۇتاڭداپ بارادى, – دەپ ءسال كۇرسىنگەندەي بولدى دا: – «ينشاللا» دەپ ايتايىن, ەشكىم تيە قويماس بۇلارعا, اسا ءبىر دۇلەي بىرەۋ بولماسا, – دەدى...
جوعارىدا ء«ماشھۇر ءجۇسىپ» قوعامدىق قورى جايلى تىلگە تيەك ەتىلدى. وسى رەتتە, عۇلامانىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋدا, وزگە دە يگى ىستەردىڭ جۇزەگە اسۋىنا بەلسەندى اتسالىسىپ جۇرگەن قور مۇشەلەرىنىڭ ەڭبەگىن اتاپ وتكەن ءجون. ماشەكەڭدى قۇرمەتتەيتىن وزگە دە ۇلتجاندى ازاماتتاردىڭ باتىل ارەكەتى دە ماقتاۋعا تۇرارلىق. ءبىر عانا مىسال, ەكىباستۇز قالاسىنداعى لەنين كوشەسى ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەەۆتىڭ ەسىمىمەن اتالۋى ءۇشىن ەلدىڭ ازاماتتارى تەرىس پيعىلدى جاندارمەن كۇرەسىپ, ءبىراز تەر توكتى. كەيىن سول كوشەدە ءماشھۇر بابانىڭ ءزاۋلىم ەسكەرتكىشى بوي كوتەردى. ءوزى جەرلەنگەن ەسكەلدى شاتقالىندا دا اجەپتاۋىر يگى ىستەر اتقارىلۋدا. سوڭعى جىلدارى سالتاناتتى قوناق ءۇي سالىنىپ, جاڭاجول اۋىلىنداعى مۋزەي وسىندا كوشىرىلدى. كەسەنەنىڭ اينالاسى اباتتاندىرىلدى. جول ماسەلەسى شەشىمىن تاپتى. قىسقاسى, ءتاۋ ەتۋشىلەرگە بارلىق ىڭعايلى جاعداي جاسالعان. ماشەكەڭنىڭ كەسەنەسى مەن ءوزى تۇرعان ءۇيدىڭ ارا قاشىقتىعى شامامەن 2 شاقىرىم. جىل سايىن ءتاۋ ەتۋشىلەردىڭ سانى ارتىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرسەك, ۇيگە ەلەكتر جارىعى تارتىلىپ, جانىنا شاعىن قوناق ءۇي سالىنسا دەگەن كوپتىڭ تىلەگى بار.
پاۆلودار وبلىسى,
باياناۋىل اۋدانى