ءار فەرمەر بولىنەتىن قاراجاتتىڭ يگىلىگىن كورۋگە ءتيىس

ۇكىمەت باسشىسى الدىمەن ورگاني­كالىق جانە مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى پايدالانا وتىرىپ, استىق ءوندىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىنا كوشكەن «Namys Group» جشس شارۋا قوجالىعىنا باردى.

ءوڭىر باسشىسى ەرمەك مارجىقپاەۆ­تىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ تۋرالى بايانداماسىن تىڭداعان ءا.سمايىلوۆ بۇگىنگى تاڭدا اقمولا وب­لى­سىنىڭ الدىندا تۇرعان باسىم مىن­دەت­­تەردىڭ ءبىرى ەگىس ناۋقانىن ساپالى جۇر­گىزىپ, ۋاقتىلى اياقتاۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرى­نە ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى جەتكى­زىلىپ جاتىر. تۇقىم جانە مينەرالدى تىڭايتقىشتارمەن 100%-كە قامتىلعان.

كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلدى, ونىڭ كولەمى 70 ملرد تەڭگەدەن 140 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى. «ازىق-ت ۇلىك كەلىسىمشارت كورپوراتسياسى» ۇك» اق-تىڭ فورۆاردتىق ساتىپ الۋ باعدارلاماسى 2 ەسەگە ۇلعايتىلىپ, 80 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتكىزىلدى. سونىمەن قاتار مال ازىعى قورىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن فورۆاردتىق ساتىپ الۋعا 20 ملرد تەڭگە ءبولىندى.

«ەڭ ءبىرىنشى مىندەت – بولىنگەن قاراجاتتىڭ ءاربىر فەرمەرگە دەيىن جەتۋىن قاداعالاپ, كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى كەزىندە تۋىندايتىن پروبلەمالاردى دەرەۋ شەشىپ وتىرۋ», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر وبلىستاعى بىرقاتار اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى, ولاردىڭ ىشىندە «اگروفيرما TنK» جشس, «رودينا» اگروفيرماسى» جشس, «پريشيمە» جشس, «زارەچنوە» جشس, «ەڭبەك» جشس, «ساندىقتاۋ» جشس جانە ت.ب. بار.

پرەمەر-مينيستر شارۋالار كوتەر­گەن ماسەلەلەردى مۇقيات تىڭداپ, ۋاكى­لەت­تى مەملەكەتتىك ورگاندارعا ولاردى شەشۋ جولدارىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى.

سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى وڭىردەگى «قازاقستاندىق اگرويننوۆاتسيالىق كورپوراتسيا» جشس-عا باردى. كاسىپورىن رەسەي جانە بەلارۋس وندىرۋشىلەرىمەن بىرگە سۇرانىسقا يە اۋىل شارۋاشىلىعى جانە كوممۋنالدىق تەحنيكانى قۇراس­تىرۋمەن اينالىسادى.

ءا.سمايىلوۆ بۇگىندە قازاقستاندىق كوم­پانيالاردىڭ جاپپاي اۋىل شارۋا­شىلىعى تەحنيكاسىن شىعارۋدى يگەر­گەنىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, نارىقتاعى وتان­دىق تراكتورلار مەن كومباينداردىڭ ۇلەسى – 90%. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋا­شىلىعى ماشيناسىن جاساۋ بويىنشا جەرگىلىكتى قامتۋ جالپى العاندا شامامەن 40%-كە قۇرايدى. وسى ورايدا پرەمەر-مينيستر اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى ونىمدەرىمەن جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ودان ءارى ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ جۇمىس ساپا­رىن­داعى كەلەسى نىسان John Deere اگرو­تەح­نيكاسىنا قىزمەت كورسەتەتىن تمد-داعى ءىرى ورتالىق «Eurasia Group Kazakhstan» جشس بولدى. ول جوعارى تەحنولوگيالىق اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن پايدالانۋ ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدا ماڭىزدى ەلەمەنت ەكەنىن ەسكە سالدى. بۇل ماقساتتا ۇكىمەت ماشينا-تراكتور پاركىن ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ, نەسيەلەر مەن ليزينگ بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ ارقىلى جاڭارتىپ جاتىر. سونداي-اق «بايتەرەك» ۇبح» اق قارجى ينستي­تۋتتارى ارقىلى جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋ (6-7% جىلدىق مولشەرلەمە) باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا.

«اتالعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى پار­كىن جاڭارتۋ دەڭگەيى قارقىن الىپ كەلە­دى. مۇنداعى ماڭىزدى ماسەلە ءوندىرىستى لوكاليزاتسيالاۋ بولىپ وتىر», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

بۇدان كەيىن پرەمەر-مينيستر ەت, شۇجىق ونىمدەرى, كونسەرۆىلەر مەن جارتىلاي فابريكاتتار وندىرەتىن «بيجان» ەت وڭدەۋ كەشەنىنە باردى.

ءا.سمايىلوۆ مەملەكەتتىڭ كەشەندى قولداۋ شارالارىن ىسكە اسىرا وتىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭ­دەۋ­گە ەرەكشە نازار اۋداراتىنىن اتاپ ءوتتى.

«يمپورتتى ازايتىپ, ىشكى سۇرانىستى تولىعىمەن جابۋ ءۇشىن وتاندىق ونىمدەردىڭ ءوندىرىسىن ۇلعايتۋ كەرەك. اكىمدىك فەرمەرلەرمەن جۇمىس جۇرگىزىپ, سۋبسيديالاۋ كەزىندە قارسى مىندەتتەمەلەر قويىپ, ەت وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ جۇكتەمەسىن قامتاماسىز ەتۋگە جاعداي جاساۋى كەرەك», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ ءوڭىردىڭ كەشەندى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى. ۇكىمەت باسشىسى اقمولا وبلىسى ەلىمىزدىڭ ماڭىزدى اگرارلىق-ونەركاسىپتىك وڭىرلەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق مۇندا موليبدەن ءوندىرىسى, حيميا ونەركاسىبى, ماشينا جاساۋ جانە باسقا دا سالالار قارقىندى دامىپ كەلەدى.

كەڭەس بارىسىندا وبلىس اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ, يندۋستريا جانە ينفرا­قۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمي­نيسترى ەربول قاراشوكەەۆ, ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى باۋىرجان وماربەكوۆ, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى ءزۇلفيا سۇلەيمەنوۆا, ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى جاندوس نۇرماعانبەتوۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ۆياچەسلاۆ دۋدنيك, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى عاني بەيسەنباەۆ بايانداما جاسادى.

بايانداماشىلاردى تىڭداعان پرەمەر-مينيستر 2022 جىلى اقمولا وبلى­سىن دامىتۋعا 118 ملرد تەڭگە قاراس­تى­رىلعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ اياسىندا قوسىمشا 52,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى.

بۇل شىعىستار اۆتوموبيل جولدارىن رەكونسترۋكتسيالاۋ مەن جوندەۋگە, ينجەنەرلىك, كولىك جانە الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, تۇرعىن ءۇي-­كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىنا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋعا, ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا, جىبەك جولى اۋىلىنداعى قوسالقى ستانسانى رەكونسترۋكتسيالاۋعا جانە ت.ب. باعىتتالىپ وتىر.

سونىمەن قاتار اگروونەركاسىپتىك كەشەندى قولداۋعا, ەسىل وزەنىنىڭ ارناسىن تەرەڭدەتۋگە, كاسىپكەرلىكتى نەسيەلەۋگە جانە ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋعا قوسىمشا قاراجات ءبولىندى.

سونداي-اق ءا.سمايىلوۆ وبلىستىڭ بىرقاتار وزەكتى ماسەلەسىنە نازار اۋداردى.

پرەمەر-مينيستر وبلىستا جىل باسىنان بەرى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسى شامامەن 14%-كە وسكەنىن ايتتى.

«ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعى مەن قىم­بات­شىلىقتىڭ نەگىزسىز ورىن الۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋ كەرەك. بۇل ماسەلە بويىنشا تۇراقتى تۇردە جينالىستار وتكىزىلىپ, بارلىق قاجەتتى قۇرالدار مەن مەحانيزمدەر قابىلدانىپ وتىر. وبلىس اكىمدىگى ولاردى ءىس جۇزىندە قولدانۋى كەرەك», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

بۇعان قوسا پرەمەر-مينيستر اكىم­دىككە ۇستەمە باعالاردى باقىلاۋدى كۇشەي­تۋدى (15%-تەن اسپاۋعا ءتيىس), ەلىمىز­دىڭ وڭتۇستىكتەگى وڭىرلەرى مەن تاياۋ شەتەل فەرمەرلەرىمەن ەرتە پىسەتىن كوكونىس­تەردى جەتكىزۋگە تىكەلەي شارتتار جاساسۋدى, ساۋدا جەلىلەرىمەن جۇمىس ىستەۋ كەزىندە «اينالىم سحەماسى» تەتىگىن پايدالانۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى جانە فورۆاردتىق مەحانيزم ارقىلى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن جەتكىزۋدى تاپسىردى.

سونداي-اق ءوڭىردىڭ ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ – وتە وزەكتى ماسەلە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ءۇشىن بيىل وڭىردە جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن جالپى قۇنى 273 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 169 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, التىن شىعارۋ فابريكاسى, جەل ەلەكتر ستانساسى, برويلەر قۇس فابريكاسى جانە كىرپىش زاۋىتى ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانعان.

سونىمەن قاتار اكىمدىك كوكشەتاۋدا جەو جانە كوپسالالى اۋرۋحانا سالۋ, بۋراباي اۋدانىندا كۋرورتتىق ايماق, ارشالى اۋدانىندا جەل ەلەكتر ستانساسىن, سونداي-اق زەرەندى اۋدانىندا قۇس فابريكاسىن جانە قۇراما جەم زاۋىتىن سالۋ سەكىلدى 1 ترلن تەڭگەگە 135 جوبانى پىسىقتاپ جاتىر.

«جوسپارلانعان جوبالاردىڭ ءبارىن ۋاقتىلى ىسكە قوسىپ, جاڭا جوبالاردى ساپالى تۇردە پىسىقتاۋ قاجەت. اكىمدىك بۇل ماسەلەلەردى ەرەكشە باقىلاۋدا ۇستاعانى ءجون», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

كەڭەستى قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وبلىس اكىمدىگىنە تاعى دا بىرقاتار تاپسىرما بەردى: اتاپ ايتقاندا, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى جولداردىڭ نور­ماتيۆتىك جاي-كۇيىن كەمىندە 88%, ال, جەر­گىلىكتى جولداردى كەمىندە 87%-كە جەت­كىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ, كەنجەباي جانە را­حىمجانساي جەراستى سۋلارى كەن ورىن­دارىنان سۋ قۇبىرىن تارتۋ جوب­اسىن پىسىقتاۋ, ستەپنوگورسك قالا­­سى­نىڭ ماگيسترال­دىق جىلۋ جەلى­لەرىن رەكونسترۋك­­تسيالاۋ جۇمىس­تارىن قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ تاپسىرىلدى.

سونداي-اق ء«بىلىمدى ۇلت» ساپالى ءبىلىم بەرۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جاڭا مەكتەپتەر سالۋ, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى №2 اقمولا كوپبەيىندى اۋرۋحاناسىن جانە كوكشەتاۋ قالاسىنداعى كوپبەيىندى وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىن قايتا جاڭارتۋ جانە زاماناۋي جابدىقتارمەن جاراقتاندىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ تاپسىرىلدى.

ء«بىز كۇش-جىگەرىمىزدى بىرىكتىرىپ, جۇدى­رىقتاي جۇمىلىپ, اقمولا وبلىسى­نىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرۋىمىز كەرەك. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى, ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ جاقسارۋى وسىعان تىكە­لەي بايلانىستى», دەپ تۇيىندەدى ءا.سمايىلوۆ.

پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ اقمولا وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا بىرقاتار ماڭىزدى ونەركاسىپتىك جانە الەۋمەتتىك نىسانداردى ارالاپ, ءوڭىردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ دامۋ بارىسىمەن تانىستى.