تارىداي بولىپ كىرىپ, تاۋداي بولىپ شىققان تۇلەكتەر ءۇشىن ومىرىندەگى جاۋاپتى ءسات, مىنە. جاۋاپتى ءسات دەپ وتىرعانىم, جاندارىنا جاقىن ماماندىق تاڭداۋى كەرەك. بالكىم, ينجەنەر, بالكىم, دانەكەرلەۋشى... ەڭ باستىسى – ناعىز مامان بولىپ شىقسىن. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ايتقانداي, بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن تەحنيكالىق سالانى مەڭگەرگەن ماماندار اۋاداي قاجەت. وسى ورايدا ويعا ورالار ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى – وسكەمەندەگى د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى.
وقىتۋ بازاسى تولىق قامتىلعان بۇل جوعارى وقۋ ورنى ستۋدەنتكە تاجىريبەلىك باعىت-باعدار بەرە وتىرىپ, بولاشاق مامانداردىڭ ءبىلىمىن شىڭداي تۇسەدى. اۋەلى ايتا كەتەرلىگى, ۋنيۆەرسيتەت الەمدىك دەڭگەيدەگى جەتەكشى كاسىپورىندارمەن تىعىز بايلانىستا, ءبىر الاڭدا جۇمىس ىستەيدى.
– پرەزيدەنتتىڭ تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋگە كوڭىل بولگەنى ءبىزدى قۋانتادى. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ بۇل باعىتتا اتقارعان شارۋاسى قىرۋار. ءبىزدىڭ تۇلەكتەرىمىز ەلىمىزدىڭ عانا ەمەس, الەمنىڭ ۇلكەن كاسىپورىندارىندا قىزمەت ەتىپ ءجۇر. وقىتۋشىلار دا تاجىريبەلى, ءبىلىمدى, – دەيدى شقتۋ رەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ساۋلە جادىگەرقىزى.
وسكەمەن ءوندىرىستى قالا بولعاندىقتان, تەحنيكالىق مامانداردىڭ بىلىكتىلىگى مەن ءبىلىمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك مول. ماسەلەن, «تمك» – الەمدەگى ەڭ ءىرى تيتان ءوندىرۋشى كاسىپورىن. تيتاننىڭ الەمدىك نارىعىنداعى ۇلەسى – 17 پايىز. بۇل – از كورسەتكىش ەمەس. سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى «كازتسينك» جشس-مەن دە يىق تىرەستىرە جۇمىس ىستەيدى. اتالعان كومپانيا مىرىش ءوندىرۋ جانە ونى وتكىزۋ نارىعىندا 30 پايىزدىق ۇلەسكە يە. ياعني الەمدەگى ەڭ ءىرى جەتكىزۋشى. ء«ۇمز» – بايىتىلعان ۋران, سيرەك كەزدەسەتىن بەريللي, تانتال سىندى مەتالداردى جەتكىزۋمەن اينالىساتىن ەڭ ءىرى كومپانيالاردىڭ ءبىرى. تاعى ءبىر ءىرى دە بىرەگەي كومپانيا – «Kazminerals» جشس. بۇل كاسىپورىن مىس, قورعاسىن, التىن ءوندىرۋ مەن قايتا وڭدەۋگە بەيىندەلگەن.
التىن قايناتىپ, مىس ساپىراتىن كاسىپورىننىڭ قايناۋىندا شىنىققان ستۋدەنتتەردىڭ بولاشاعى زور. ديپلوم قولعا تيگەن سوڭ, جۇمىس ىزدەپ ساندالماسى راس. تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتى تامامداعان ماماندارعا ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىس جوعارى. ناقتى ايتساق, جۇمىسپەن قامتۋ كورسەتكىشى 94 پايىزدى قۇرايدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇمىس بەرۋشىلەر, ساراپشىلار جوعارى باعالايدى. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلىك پالاتاسى ۇسىنعان ولشەمشارتتار بويىنشا جوعارى وقۋ ورنى باعدارلامالارىنىڭ 62 پايىزى ەلىمىزدەگى ەڭ ۇزدىك بەستىككە كىرەدى. ءبىلىم باعدارلاماسىنىڭ ساپاسىن حالىقارالىق تاۋەلسىز اگەنتتىكتەر راستاعان. باعدارلاما ەۋروپالىق لەيبلگە يە. ياعني شقتۋ ديپلومدارى ەۋروپادا دا مويىندالادى.
وسىنداي جەتىستىكتەردى ءبىر دەپ قويىڭىز. ەكىنشىدەن, ۋنيۆەرسيتەتتە جوعارى دەڭگەيدە زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءۇش دەڭگەيلى يننوۆاتسيالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ەكوجۇيەسى قالىپتاسقان. تارقاتا ايتساق, ءبىرىنشى دەڭگەي – ءبىلىم جانە زەرتتەۋ مىندەتتەرى, بازالىق فاكۋلتەتتەر مەن مەكتەپتەردىڭ وقۋ زەرتحاناسى. ەكىنشى دەڭگەي – قولدانبالى عىلىمي-زەرتتەۋ مىندەتتەرى جانە كەلىسىمشارتتىق زەرتتەۋ. ءۇشىنشى دەڭگەي – تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا سالاسىنداعى اكادەميالىق ارتىقشىلىق ورتالىعى. ونىڭ بازاسىندا مەتاللۋرگيا, پايدالى قازبالاردى وڭدەۋ جانە بايىتۋ, ماتەريالتانۋ سالاسىندا ىرگەلى جانە قولدانبالى عىلىمي-زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى.
ۋنيۆەرسيتەتتە جالپى قۇنى 3 ملرد تەڭگەگە جۋىق 5 مىڭنان استام عىلىمي-زەرتتەۋ جانە زەرتحانالىق جابدىقتارمەن قامتىلعان عىلىمي-زەرتتەۋ بازاسى قۇرىلعان.
قازىر جۇرگىزىلىپ جاتقان زەرتتەۋلەردىڭ نەگىزگى باعىتتارى – پايدالى قازبالار كەن ورىندارىن ىزدەۋ جانە بولجاۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارى, ءداستۇرلى ەمەس زەڭبىرەك تۇرلەرىنىڭ پەرسپەكتيۆالارىن باعالاۋ. بۇل باعىت- تاعى سەرىكتەستەر – كولورادو تاۋ-كەن مەكتەبى (اقش), اكيتا ۋنيۆەرسيتەتى (جاپونيا), گەولوگيا جانە مينەرالوگيا ينستيتۋتى (رەسەي), «قازگەواقپارات» رەسپۋبليكالىق گەولوگيالىق اقپارات ورتالىعى. مەديتسيناعا ارنالعان زاماناۋي ماتەريالدار مەن ماتەريالتانۋ زەرتتەۋ جۇمىستارى بويىنشا سەرىكتەستەر – اكادەميك ن.باتپەنوۆ اتىنداعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعى, سەمەي مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى, ۋكراينانىڭ جاق-بەت حيرۋرگياسى قاۋىمداستىعى, «كازمەدبيوتەح» جشس.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءۇشىنشى ارتىقشىلىعى – الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جوعارى ساناتتى ماماندار ءدارىس وقيدى, پراكتيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى. جىل سايىن 60-تان اسا شەتەلدىك عالىمدى شاقىرا وتىرىپ, ستۋدەنتتەردىڭ جۇمىس ىستەۋ قابىلەتتەرىن ارتتىرادى. بەلگىلى باعىتتاردا ەۋروپا, ۇلىبريتانيا, اۋستراليا, اقش, جاپونيا, تمد ەلدەرىنەن كەلگەن عالىمدار ءدارىس وقيدى. ولاردىڭ 20 پايىزدان استامى – سەرىكتەس كاسىپورىنداردىڭ جەتەكشى ماماندارى.
شقتۋ الەمنىڭ جەتەكشى تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسىپ قوسديپلومدى باعدارلامانى دا ىسكە اسىرىپ جاتىر. توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى – تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەن تۇلەكتەر ەرتەڭگى كۇنى جۇمىسسىز قالمايدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى